Volodymyr Antonovytsj Ivasjko (Oekraïens: Володимир Антонович Івашко; Russisch: Владимир Антонович Ивашко) (Poltava, 28 oktober 1932 – Moskou, 15 november 1994) was een Oekraïense politicus.
In de jaren 1989 tot 1991 maakte hij een bliksemcarrière van apparatsjik tot de jure partijleider van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie voor zes dagen (24–29 augustus 1991), maar vanwege de Augustusstaatsgreep in Moskou werd de partij opgeheven door de Opperste Sovjet van de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken.
Carrière Secretaris Communistische Partij van Oekraïne Na een lange carrière in het partijapparaat volgde Ivasjko op 28 september 1989 Volodymyr Sjtsjerbytsky (die tot aftreden was gedwongen) op als eerste secretaris van de Communistische Partij van Oekraïne, de Oekraïense afdeling van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie. Hoewel hij aanmerkelijk hervormingsgezinder was dan zijn voorganger, bleef Ivasjko fel gekant tegen elke poging tot verzelfstandiging van Oekraïne. Hij bekleedde deze functie tot 22 juni 1990. Sinds 9 december 1989 was Ivasjko tevens volwaardig lid van het politbureau van de CPSU.
Parlementsvoorzitter van Oekraïne Bij de eerste vrije Oekraïense parlementsverkiezingen van maart 1990 verloor de Communistische Partij een kwart van de zetels in de Opperste Sovjet van Oekraïne (Verchovna Rada), met name aan partijlozen en Roech (Volksbeweging van Oekraïne), die zich hadden verenigd in het Democratisch Blok. Hoewel de oppositie onderling verdeeld was en de Communistische Partij nog een ruime meerderheid bezat, zou deze zich in de weken daarna, mede door Ivasjko's starre houding en onwil om met de democratische oppositie samen te werken, steeds impopulairder maken. "Tijdens het laatste plenum van de Oekraïense communistische partij, begin april, fulmineerde partijsecretaris V. Ivasjko op ouderwetse wijze tegen die nieuwe gedeputeerden, 'die hun kiezersmandaat willen gebruiken voor een destabilisering van de maatschappelijke politieke situatie'."
Er waren maar liefst 10 kandidaten om parlementsvoorzitter te worden. Het Democratisch Blok schoof uiteindelijk Ihor Joechnovsky van Roech naar voren als compromiskandidaat, maar de Communistische Partij bezat nog altijd een ruime meerderheid en zo werd Ivasjko op 4 juni de nieuwe voorzitter van de Verchovna Rada. Door de weigering van de Communistische Partij om met anderen samen te werken en compromissen te sluiten, besloten de democratische parlementsleden op 6 juni in oppositie te gaan en als de Narodna Rada ("Volksraad") een fractie van 125 zetels te vormen met Joechnovsky als leider.
Plaatsvervangend secretaris-generaal Communistische Partij van de Sovjet-Unie Op 9 juli besloot de recent verkozen parlementsvoorzitter Ivasjko plots heimelijk te verhuizen naar Moskou om daar ondervoorzitter van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie te worden; bij verstek diende hij zijn ontslag in. Op 11 juli 1990 kreeg Ivasjko de nieuw gecreëerde functie van plaatsvervangend secretaris-generaal van de CPSU en werd daarmee officieel plaatsvervanger van Michail Gorbatsjov. Voor Ivasjko zelf was het een grote stap in zijn carrière, maar deze veronachtzaming van het hoogste parlementaire ambt van Oekraïne veroorzaakte een groot schandaal, waar ook leden van de Communistische Partij woedend over waren. Van de 331 verkozen communisten in maart die op 15 mei werden beëdigd, hadden tegen juli 1990 zich 92 parlementsleden "onafhankelijk" verklaard. Ivan Pljoesjtsj werd in zijn plaats waarnemend parlementsvoorzitter van Oekraïne van 9 juli tot 24 juli, toen Leonid Kravtsjoek tot voorzitter van de Verchovna Rada werd verkozen.
Toen Gorbatsjov als gevolg van de Augustusstaatsgreep in Moskou (19–21 augustus 1991) op 24 augustus 1991 zijn functie moest neerleggen, werd Ivasjko kortstondig secretaris-generaal van de CPSU. Ivasjko, die vooral bekend was als een politieke pragmaticus met gematigd democratische opvattingen, weigerde mee te werken aan de coup, maar nam er evenmin duidelijk afstand van. Op 29 augustus kwam er aan zijn leiderschap een einde, toen de CPSU door de Opperste Sovjet van de Sovjet-Unie werd ontbonden.
Laatste jaren Op 15 november 1994 overleed Ivasjko op 62-jarige leeftijd.
Categorie:Persoon uit de Sovjet-Unie Categorie:President van Oekraïne Categorie:Oekraïens communist