thumb|Twee handhavers in uniform Handhaving Nederland was een belangenvereninging voor en door handhavers. Deze werd in december 2016 opgericht door een groep enthousiaste domein 1 Handhavers met als doel het imago te verbeteren. Naast het werken van de oprichters bij handhaving gaven zij bijvoorbeeld ook gastlessen op scholen en bij evenementen. De vereniging is in 2024 opgeheven. Delen van de doelen van de organisatie zijn overgenomen door het kenniscentrum handhaving, BOA-ACP en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Operationele geschiedenis
De oorsprong van de hedendaagse handhaving ligt bij de specialistische functies van de vroegere gemeente- en rijkspolitie. De voorloper van de buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) is de onbezoldigd ambtenaar van politie. Handhavers van tegenwoordig zijn bestuurlijk toezichthouder (art. 5:11 AWB) en beschikken over een titel van opsporing en zijn daarom BOA. De term BOA verwijst dus niet naar de functie, maar naar de opsporingsbevoegdheid die de functionaris bezit.
De gemeentelijke diensten handhaving komen veelal voort uit de gemeentelijke stadswacht, dat in de jaren '80 van de vorige eeuw ontstond. Daarmee werd gedacht dat er aan de behoefte aan sociale veiligheid werd voldaan. Uiteindelijk werd werktoeleiding de hoodmotivatie.
De publieke veiligheidsbehoefte bleek functionarissen nodig te hebben die naast ogen en oren ook de tanden van de overheid konden zijn. Deze waren van een ander profiel dan stadswachten. Gaande weg werd dan ook afscheid genomen van stadswachten en werden meer en meer handhavers, met bestuurlijke- en opsporingsbevoegdheden, opgeleid en aangesteld.
Incidenten Handhavers worden vaak fysiek en of mentaal aangevallen. Onder andere scheldpartijen en het slopen van voertuigen komt voor. Dit kwam volgens de boa's zelf doordat ze geen verdedigingsmiddelen bij zich dragen. In 2020 ontstond bij de boa's de eis om het dragen van een wapenstok en pepperspray mogelijk te maken. Door een geweldsincident waarbij twee boa's gewond raakten, nam de discussie omtrent verdediging middelen voor boa's toe. Door middel van protesten en stakingen probeerde Handhaving Nederland aandacht voor hun standpunt te krijgen. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid wilde de eis niet inwilligen, maar was voor bodycams en een alarmknop. Toch zijn er in meer dan tien gemeenten boa's die met een wapenstok en of pepperspray de straat op mogen.
Opleiding Om handhaver te worden dient een MBO3 opleiding handhaver toezicht en veiligheid (HTV) gevolgd te worden aan een MBO-school. Of dient een kandidaat te beschikken over een politie- of wachtmeester diploma van de Koninklijke Marechaussee. Zij-instroom is beperkt mogelijk, alleen indien werkgevers een programma hebben voor opleiding tot aan MBO 3 HTV niveau. Na het volgen van de MBO opleiding is de kandidaat startbekwaam. Dat betekent dat daarna in de praktijk nog de nodige ervaring moet worden opgedaan onder begeleiding van praktijkcoaches. En er dienen nog tig vakspecifieke trainingen gevolgd te worden. Verder dient een handhaver jaarlijks certificeringstrainingen en examens af te leggen om bijvoorbeeld geweldsbevoegdheid te behouden.
Insigne Het insigne van de handhaving bestaat uit een hand. Deze houdt een scepter en tegelijkertijd een schild vast. De scepter staat voor de opsporingsbevoegdheid en het schild voor de beschermende taak van de handhaving.
Taken en bevoegdheden De bevoegdheden van een handhaver zijn over het algemeen verschillend, omdat de handhaving veelal door de gemeente taken krijgt toegewezen.
De Handhaving hanteert zes domeinen waarin handhavers hun taak vervullen: Openbare ruimte Milieu, welzijn en infrastructuur Onderwijs Openbaar vervoer Werk, inkomen en zorg Generieke oplossing
Binnen deze domeinen heeft elke afdeling handhavers weer een eigen taak en eigen toegestane bevoegdheden.
1. Openbare ruimte +TaakSpeciale bevoegdheidMogelijke verdediging Afhandelen van overlast meldingen. Parkeercontrole Jeugdoverlast Drank- en drugsoverlast Bestrijding van heling en ondermijning Handhaven van plaatselijke verordeningen Bestuurlijke controle van wet-en regelgeving Dienstbaar zijn naar publiek. Personen staande houden Personen aanhouden Opmaken van een proces-verbaal. Iedere plaats betreden Zaken in beslag nemen Zo nodig in het uiterste geval met toepassing van geweld naleving afdwingen. Handboeien Wapenstok Pepperspray
2. Milieu, welzijn en infrastructuur TaakSpeciale bevoegdheidMogelijke verdediging Boswachters Bouw en woningtoezicht Milieu-inspecteurs Handhavers op het water Rijkswaterstaat Voedsel- en Warenautoriteit Personen staande houden Personen aanhouden Opmaken van een proces-verbaal Iedere plaats betreden Zaken in beslag nemen Handboeien Wapenstok Pepperspray Vuurwapen Surveillancehond BOA's vallend in domein 2 hebben geen landelijk uniform en kunnen zich desgevraagd legitimeren.
3. Onderwijs TaakSpeciale bevoegdheidMogelijke verdediging Leerplichtambtenaren Personen staande houden Personen aanhouden Opmaken van een proces-verbaal. Iedere plaats betreden Zaken in beslag nemen - Ook boa's in domein 3 hebben geen landelijk uniform, maar moeten zich wél legitimeren.
4. Openbaar Vervoer TaakSpeciale bevoegdheidMogelijke verdediging Handhaven van huisregels Kaartcontrole Controle op rangeerterreinen Openbare orde in en om het OV Personen staande houden Personen aanhouden Opmaken van een proces-verbaal. Iedere plaats betreden Zaken in beslag nemen Handboeien Wapenstok Ook boa's binnen domein 4 hebben geen landelijk uniform, maar dragen het handhavingslogo op hun uniform van het bedrijf waarvoor ze in dienst zijn.
5. Werk, inkomen en zorg TaakSpeciale bevoegdheidMogelijke verdediging Opsporen uitkeringsfraude Opsporen misstanden zorg Opsporen bedrijfsongevallen Personen staande houden Personen aanhouden Opmaken van een proces-verbaal. Iedere plaats betreden Zaken in beslag nemen - Boa's van werk, inkomen en zorg dragen geen uniform en moeten zich legitimeren.
6. Generieke oplossing TaakSpeciale bevoegdheidMogelijke verdediging Arrestantenzorg Rijksrecherche Douane Justitie (DV&O) BB&V Personen staande houden Personen aanhouden Opmaken van een proces-verbaal. Iedere plaats betreden Zaken in beslag nemen Handboeien Wapenstok Pepperspray Vuurwapen Surveillancehond Boa's van domein 6 dragen het uniform van hun werkgever.
Voertuigen De handhaving heeft een breed wagenpark. Naast patrouilleauto's en busjes voor gevangentransport beschikt de handhaving sinds een aantal jaar over een aantal scanauto's. Deze auto's zijn uitgerust met een unit waarin camera's kentekens controleren. Als blijkt dat de auto geen parkeergeld heeft betaald, wordt er een handhaver te voet heen gestuurd en wordt deze beboet. In veel gemeentes delen de handhavers vanuit de scanauto rechtstreeks boetes uit.
Striping Sinds 1 juli 2022 is er een officiële landelijke voertuigstriping. Tot dan toe waren er sinds 2012 verschillende versies in omloop. Deze werden herzien en geüpdatet naar de veiligheidsnormen van 2022. Veiligheid, naast herkenbaarheid, stond daarbij centraal. De striping is een gedeponeerd beeldmerk en mag niet zonder toestemming worden gebruikt. Toestemming komt toe aan gemeenten.
Zie ook Politie in Nederland
Referenties
Categorie:Politie in Nederland