De Opperste SovjetEen alternatieve vertaling is Hoge Raad van de Oekraïense SSR van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek (Oekraïens: Верховна Рада Української РСР, Verchovna Rada Ukrayins'koyi RSR) was de wetgevende macht van de Oekraïense SSR tussen 1937 en 1991. Het is de voorloper van de huidige Verchovna Rada van Oekraïne en de opvolger van het Al-Oekraïens Centraal Uitvoerend Comité.
Geschiedenis De benaming van het parlement van Oekraïne, Verchovna Rada, wordt meestal vertaald met "Hoge Raad", het is echter dezelfde Oekraïense naam die ook werd gehanteerd tijdens de Oekraïense SSR.
Tussen 1978 en 1989 telde de Opperste Sovjet 650 zetels; een hervorming bracht dat aantal in 1989 terug tot 450. In 1989 werd besloten dat zich bij de aankomende verkiezingen van 1990 meer dan één kandidaat per zetels zou worden toegestaan. Tot de Oekraïense parlementsverkiezingen van maart 1990 konden alleen leden van de Communistische Partij van Oekraïne en partijloze bondgenoten zich kandidaat stellen (een eenpartijstaat). Aan de verkiezingen van 1990 – de laatste verkiezingen voor de Opperste Sovjet – mochten (en deden) ook kandidaten van oppositiebewegingen mee. Na de verkiezingen ontstonden er voor het eerst in de geschiedenis van de Opperste Sovjet verschillende fracties, waarbij die van de orthodoxe communisten met 239 zetels de grootste was.
Aangezien er tot 1990 een eenpartijstaat was, zaten afgevaardigden niet volgens partijen, maar volgens de oblasten van Oekraïne waar ze vandaan kwamen. Dit zorgde ervoor dat na de parlementsverkiezingen van maart 1990 de leden van verschillende oppositiepartijen, zoals Roech (Volksbeweging van Oekraïne) en de Oekraïense Republikeinse Partij van Levko Loekjanenko, verspreid over het parlement kwamen te zitten in plaats van naast elkaar. Ook het Democratisch Platform in de Communistische Partij van Oekraïne, dat zich had afgescheiden van de Groep van 239 behoudende communisten, kon geen zetelblok vormen als fractie. Er waren destijds vier microfoons in de plenaire zaal: het centrale rostrum (spreekgestoelte), microfoon 1, microfoon 2 en microfoon 3. Terwijl leden van de Communistische Partij traditioneel niet erg gedreven waren om in het parlement te spreken omdat ze niet zo van discussie hielden, probeerden de in maart 1990 verkozen oppositieleden juist zo veel mogelijk aan het woord te komen om hun stem te laten horen en discussies aan te jagen, met name over hun hoofddoel om de onafhankelijkheid van Oekraïne te herstellen. In de loop van de gebeurtenissen van 1990 en 1991 raakten ook steeds meer communisten overtuigd van dit standpunt en na afloop van de Augustusstaatsgreep in Moskou stemde de communistische meerderheid samen met de nationaal-democratische oppositie op 24 augustus 1991 massaal voor de aanname van de Onafhankelijkheidsverklaring van Oekraïne.
Op 5 december 1991 scheidde Oekraïne zich formeel af van de Sovjet-Unie en werd onafhankelijk. De Opperste Sovjet bleef in de samenstelling van 1990 bestaan tot aan de parlementsverkiezingen van 1994. Inmiddels was de Communistische Partij toen al verboden en waren er nog meer fracties ontstaan in de Opperste Sovjet.
Presidium Het Presidium van de Opperste Sovjet van de Oekraïense SSR vormde het dagelijks bestuur van het parlement. De voorzitter van het Presidium van de Opperste Sovjet, de parlementsvoorzitter, was het de facto hoofd van de Oekraïense SSR. Leonid Kravtsjoek (1934-2022), de laatste voorzitter van het Presidium van de Opperste Sovjet (1990-1991), werd op 5 december 1991 de eerste president van Oekraïne.
Voorzitters van het Presidium van de Opperste Sovjet AfbeeldingPersoonVanTotMykhailo Burmystenko25 juli 19389 september 1941Oleksandr Korniytsjoek19471953Pavlo Tychyna19531959Oleksandr Korniytsjoek19591972Mykhailo Bilyi19721980Kostiantyn Sytnyk19801985Platon Kostjoek19854 juni 1990Vladimir Ivasjko4 juni 19909 juli 1990Leonid Kravtsjoek23 juli 19905 december 1991
Bron I. Katchanovski, Z.E. Kohut, B.Y. Nebesio, M. Yurkevich: Historical Dictionary of Ukraine, The Scarecrow Press, Inc., Lanham/ Toronto/ Plymouth, VK 2013, p. 734
Zie ook Verchovna Rada
Verwijzingen
Categorie:Politiek in Oekraïne Categorie:Wetgevende macht in de Sovjet-Unie