Battlement is het enige officiële studioalbum van de Duitse progressieverockband Neuschwanstein. Het wordt nog steeds beschouwd als een van de opmerkelijkste Duitse producties in dit genre van eind jaren zeventig. Het belang van het album voor de niche progressieve rock blijkt ook uit het feit dat er wereldwijd honderden artikelen, recensies en blogs over Battlement zijn verschenen, van Noord- en Zuid-Amerika, door West- en Oost-Europa, tot Centraal- en Oost-Azië. Het album werd diverse keren legaal en illegaal uitgegeven, belangrijkst waren de originele en Musea-uitgave.

Geschiedenis Begin jaren zeventig richtten Thomas Neuroth en Klaus Mayer samen met enkele andere schoolvrienden in Völklingen de band Neuschwanstein op. Enthousiast geworden door King Crimson en Rick Wakeman traden ze aanvankelijk op als coverband, met ook klassieke en barokke bewerkingen in hun repertoire. Na enkele bezettingswisselingen kristalliseerde zich begin 1974 een stabiele bezetting uit, bestaande uit Thomas Neuroth (keyboards), Klaus Mayer (fluit), Udo Redlich (elektrische gitaar), Uli Limpert (elektrische bas) en Hans Peter Schwarz (drums).

In mei 1974 werd Rick Wakeman's Journey to the Centre of the Earth uitgebracht. Dit album werd de vonk voor Neuschwanstein om een soortgelijk werk op het toneel te brengen, Alice in Wonderland. Neuschwanstein voerde zijn podiumshow meerdere malen succesvol en veelvuldig op voor enkele duizenden toeschouwers in het Duits-Franse grensgebied (Saarland/Lotharingen/Alsace) en speelde daarmee ook in het voorprogramma van reeds bekendere bands als Novalis en Lucifer's Friend.

Het jaar 1975 zou leiden tot een nieuwe stap in de richting van professionalisme. Udo Redlich werd vervangen door gitarist Roger Weiler nadat hij de band vrijwillig had verlaten en Ulli Reichert, een zakenman uit Saarland met contacten in de muziekscene (Herman Rarebell, Scorpions), begon de groep niet alleen financieel te steunen.

Naast de talrijke optredens met Alice in Wonderland werkte de groep aan nieuw materiaal, beïnvloed door Genesis van het Peter Gabriel-tijdperk, alsmede door Steve Hackett. In 1976 werd de zanger en musicus Frédéric Joos, die uit de buurt van Metz (Frankrijk), die jaren daarvoor al met Roger Weiler had gewerkt, aangetrokken om bij Neuschwanstein te zingen, omdat zijn stem perfect paste bij de stijl van de nieuwe composities van de band.

Door zijn connecties kreeg manager Reichert het voor elkaar dat de groep in oktober 1978 hun nieuwe programma mocht opnemen in de Dieter Dierks Studio's in Keulen-Stommelen. In slechts tien dagen, van 21 tot 31 oktober, had de groep verschillende van hun favoriete stukken opgenomen, waarvan er uiteindelijk zes op het album verschenen. A Winter's Tale, gecomponeerd door Joos en van tekst voorzien door Weiler, en het nogal commerciële lied Midsummer Day werden voor de definitieve productie weggelaten. De band was van plan dit laatste uit te brengen op een promotionele single, maar dit mislukte om financiële redenen. Pas door de cd-uitgave van Musea Records in 1992 verscheen dit nummer als bonustrack.

Joos nam alle zangpartijen voor zijn rekening, behalve het titelnummer Battlement, dat geschreven en gezongen werd door Rainer Zimmer. Om het album een professioneel tintje te geven en misschien meer commercieel succes te behalen, vroeg manager Reichert aan Scorpions-drummer Herman Rarebell om de drumtracks op de opener Loafer Jack opnieuw op te nemen en zo ook in de albumcredits te verschijnen. Reichert en Rarebell, wiens echte naam Hermann Erbel is, kenden elkaar al enige tijd uit de Saarlandse muziekscene, waar Rarebell al naam had gemaakt voordat hij bij de Scorpions betrokken raakte. De groep was echter helemaal niet enthousiast over deze beslissing, vooral omdat Hans Peter Schwarz voor dit nummer al een veel subtieler ritmepatroon had opgenomen en Rarebell klassieke rockdrums speelde.

Het album Battlement werd in 1979 in eerste instantie als lp uitgebracht en verkocht in korte tijd 6000 exemplaren. Dit is een opmerkelijk succes voor een onafhankelijke productie van een band zonder platencontract, vooral omdat de belangstelling voor progressieve rock in die tijd sterk tanende was, met new wave en post-punk die al in opkomst waren. Hoewel Neuschwanstein tegen die tijd een aanzienlijke populariteit had bereikt, slaagde het album er niet in te slagen; zelfs niet ondanks een goede distributiedeal met een klein lokaal label genaamd Racket Records (niet te verwarren met het Marillion-eigen label met dezelfde naam). Roger Weiler zei hier later over:

Een recensent uit Nederland schrijft:

Cd vs. lp In 1992 nam Roger Weiler contact op met de verantwoordelijken van Musea Records en stelde voor dat zij het album opnieuw op cd zouden uitbrengen. Musea Records, gevestigd in Metz (Frankrijk), is een klein label dat uitblonk in de distributie van progressieverockproducties. Het idee werd samen met voormalig Neuschwanstein manager Reichert in de praktijk gebracht, en zo remixten Reichert en Weiler de originele opnames in de Sound Factory Studios, Saarbrücken, in maart 1992. Voor Musea wierp deze heruitgave zijn vruchten af, want de cd bleek een absoluut hoogtepunt en een van de meest succesvolle producties van dit label.

De nieuwe mix bleek echter uiterst gecompliceerd te zijn:

Deze remix kon in de progressieve rockscene niet altijd op onverdeelde bijval rekenen:

Als men de twee versies vergelijkt, valt inderdaad op dat de bas niet meer zo dominant is en de hoge tonen zijn verhoogd. Verder heeft het geluid aan stereobreedte gewonnen en is er meer galm gegeven aan keyboards, fluit en zang.

De platenhoes

Werner Richner, die net als Neuschwanstein uit Völklingen komt, is verantwoordelijk voor de foto's van de lp-hoes. Hij was ook actief als rockmuzikant tot het midden van de jaren 1970. Hij is een nationaal bekend en succesvol fotograaf en uitgever van geïllustreerde boeken en heeft onder meer talrijke kastelen gefotografeerd voor diverse geïllustreerde boeken.

Voor de voorplaat van het album gebruikte Werner Richner het kasteel Haut-Barr (Duits Hohbarr) in de buurt van Saverne in de Elzas (Frankrijk); de foto voor de achterflap van het album is volgens zijn eigen verklaringen in Griekenland genomen. Het idee voor de voorkant van Battlement (Engels voor kanteel) is gebaseerd op de gelijknamige titelsong.

Recensies (uittreksels)

Musici Klaus Mayer – dwarsfluit, synthesizer Thomas Neuroth – toetsinstrumenten Hans Peter Schwarz – slagwerk en percussie Roger Weiler – gitaar Frédéric Joos – zang Rainer Zimmer – basgitaar, zang in Battlement Herman Rarebell – slagwerk, als gastmuzikant (alleen op „Loafer Jack“)

Tracks Muziek geschreven door Neuschwanstein, tekst door Roger Weiler, behalve "Battlement" geschreven door Rainer Zimmer.

Literatuur Roland Helm & Norbert Küntzer: Saar Rock History - Volume 1 & 2 Saarbrücken 2011: H. Raueiser GmbH Cd-booklet: Neuschwanstein – Alice in Wonderland. Francis Grosse, Musea, 2008 Cd-booklet: Neuschwanstein – Battlement. Roger Weiler, Musea, 1992

Externe links

Categorie:Muziekalbum uit 1979