thumb|Joseph Mallard William Turner. Slave Ship (Slavers Throwing Overboard the Dead and Dying, Typhon Coming On). 1840 alt=Zelfportret William Turner|miniatuur|Joseph Mallord William Turner. Self-Portrait ca.1799 Het slavenschip (Slavers Throwing Overboard the Dead and Dying, Typhon Coming On), olieverf op doek (91 x 123 cm),Turner's title, with period spelling of typhoon. is een schilderij van de Britse kunstenaar J.M.W. Turner dat in 1840 voor het eerst werd tentoongesteld in de Royal Academy of Arts. Het behoort tot de collectie van het Museum of Fine Arts (Boston).

In dit klassieke voorbeeld van een romantisch zeegezicht of marine, heeft Turner een tumultueuze zee afgebeeld waar aan de horizon een slavenschip te zien is. In zijn kielzog zien we her en der drenkelingen in het kolkende water liggen. Voor Turner was een fragment over het Engelse slavenschip Zorg, in The History and Abolition of the Slave TradeKleiner, Fred S. Gardner's Art Through the Ages A Global History, Volume II. Belmont: Wadsworth, 2008, p. 795. van Thomas Clarkson waarvan de tweede editie in 1839 werd gepubliceerd, wellicht aanleiding om Slave Ship te schilderen. De eerste tentoonstelling van het schilderij in 1840 viel samen met internationale protestacties van abolitionisten die streefden naar afschaffing van de slavernij. Toen het schilderij in de daaropvolgende jaren van eigenaar wisselde, ontstond er een scala aan tegenstrijdige interpretaties. Hoewel het werk over het algemeen wordt bewonderd om zijn spectaculaire atmosferische effecten, zijn de meningen over de relatie tussen stijl en onderwerp verdeeld.

Achtergrond

Historische achtergrond In 1781 had de kapitein van de Zorg, een Engels slavenschip dat binnenliep in Jamaica, opdracht gegeven om 132 slaafgemaakten overboord te gooien toen het drinkwater bijna op was. Op die manier hoopte men verzekeringsgelden te innen. Slaafgemaakten die een natuurlijke dood stierven werden namelijk niet gedekt door een verzekering.McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception", Word and Image, no. 14: 325.Manderson, Desmond (October 2013). "Bodies in the Water", Art Monthly Australasia, no. 264: 9. Het kwam tot een rechtszaak die veel aandacht kreeg en leidde tot steunbetuigingen voor afschaffing van de slavernij. Hoewel het proces niet overtuigend werd geacht, was het een belangrijke katalysator in de beweging van het Britse abolitionisme en inspireerde Turner om het incident op het schilderij Slave Ship af te beelden.

Hoewel in 1727 de eerste georganiseerde Britse beweging voor afschaffing van slavernij was opgericht, werd in het Britse Rijk de slavenhandel pas in 1807 officieel afgeschaft. In 1833 werd de slavernij afgeschaft in de Britse koloniën. Na de hervorming van het Britse Rijk was er momentum voor universeel abolitionisme. De beweging werd voornamelijk gedreven vanuit humanitaire motieven, maar de wens om deze praktijk in concurrerende landen te beëindigen, had ook economische redenen.McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception", Word and Image, no. 14: 323–324. alt=|links|miniatuur| J.M.W. Turner. The Deluge (De Zondvloed). 1843

J.M.W. Turner

Joseph Mallard William Turner, geboren in 1775 in Londen, was een bekende 19e-eeuwse landschapsschilder die hoog aangeschreven stond vanwege zijn stijlvernieuwing. Hij was breed opgeleid als kunstenaar. Op veertienjarige leeftijd begon hij met lessen aan de Royal Academy of Arts (Londen). Daarnaast deed hij ervaring op met het maken van topografische tekeningen en aquarellen, als leerling van de arts en psychiater dr. Thomas Monro, en ontwikkelde zijn interesse in landschappen en uniek kleurgebruik.Barker, Elizabeth (October 2004). "Joseph Mallord William Turner (1775–1851)". www.metmuseum.org. Retrieved 23 November 2020.

Door zijn liberale overtuigingen en interesse voor de actualiteit, kwam Turner in direct contact met de acties en publicaties van Britse anti-slavernijverenigingen uit de negentiende eeuw: de Society for the Mitigation and Gradual Abolition of Slavery Through the British Dominions (1823-1838) en de British and Foreign Anti-Slavery Society (opgericht in 1839). Het vormde zijn opvattingen over afschaffing van de doodstraf.Smiles, Sam (2007). "Turner and the Slave Trade: Speculation and Representation, 1805–1840". The British Art Journal, vol. 8, no. 3: 47.Smiles, Sam (2007). "Turner and the Slave Trade: Speculation and Representation, 1805-1840". The British Art Journal. vol. 8, no. 3: 51–52. Als abolitionist wilde Turner zeer graag een bijdrage leveren aan internationale demonstraties voor afschaffing van de slavernij, zoals in de Verenigde Staten.Frost, Mark (2010). “‘The Guilty Ship’: Ruskin, Turner and Dabydeen.” The Journal of Commonwealth Literature, no. 3: 376. Een eerste kunstzinnige bijdrage van Turner aan de anti-slavernijbeweging maakte hij in 1828 toen hij een gravure van zijn schilderij The Deluge opdroeg aan de bekende abolitionist John Joshua Proby. Twaalf jaar later, mogelijk na het lezen van The History and Abolition of the Slave Trade van Thomas Clarkson en artikelen over de muiterij op de Amistad en de daaropvolgende rechtszaak in de Verenigde Staten, verwerkte Turner deze gruwelijke gebeurtenissen in zijn schilderij Slave Ship.

Tentoonstelling in de Royal Academy of Arts In 1840 werden in Londen twee belangrijke internationale anti-slavernijconventies gehouden: "The General Anti-Slavery Society" en de "Society of the Extinction of the Slave Trade and the Civilization of Africa."McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception", Word and Image, no. 14: 323–324. Turners expositie van Slave Ship in de Royal Academy of Arts vond tegelijk plaats met deze conventies. Met deze openbare representatie van een gruwelijke gebeurtenis die toeschouwers aan het verleden van het Britse Rijk herinnerden, wilde de kunstenaar een emotionele reactie oproepen over de onmenselijke slavenhandel die op dat moment in andere delen van de wereld nog steeds gaande was.Frost, Mark (2010). “‘The Guilty Ship’: Ruskin, Turner and Dabydeen.” The Journal of Commonwealth Literature, no. 3: 376. Gezien de context van de eerste tentoonstelling is het schilderij waarschijnlijk geïnterpreteerd als een politieke oproep tot actie.Manderson, Desmond (October 2013). "Bodies in the Water", Art Monthly Australasia, no. 264: 9.

Toen Turner het doek in 1840 tentoonstelde in de Royal Academy of Arts, liet hij het vergezeld gaan van het volgende fragment van zijn onvoltooide en ongepubliceerde gedicht Fallacies of Hope (1812).Museum of Fine Arts Boston The Slave Ship catalog entry. Gearchiveerd op 24 juni 2023.

"Aloft all hands, strike the top-masts and belay; Yon angry setting sun and fierce-edged clouds Declare the Typhon's coming.Before it sweeps your decks, throw overboardThe dead and dying – ne'er heed their chainsHope, Hope, fallacious Hope!Where is thy market now?"

Beschrijving

Onderwerp Op het eerste gezicht wekt het schilderij de indruk van een enorme, dieprode zonsondergang boven een stormachtige zee, teken van een naderende tyfoon. Deze onheilspellende tyfoon wordt verder aangegeven door een dramatisch weergegeven onweerswolk, die vanuit de linkerhoek de zichtbare ruimte binnendrijft, met uitwaaierende, rijke kleuren in een kleurloze hemel.McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception". Word and Image, no. 14: 335–338. Als je beter kijkt zie je in de verte een zeilschip wegvaren. Het schip is een snel varend zeilschip dat door slavenhandelaars werd gebruikt om te ontsnappen aan marinepatrouille. Het wordt gekenmerkt door zijn "lage, magere lijnen en boeg."McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception", Word and Image, no. 14: 323–324. Het schip heeft rood gekleurde masten, passend bij de bloedrode kleur van de lucht en de ziekelijke koperkleur van het water, waardoor de lijnen tussen verschillende objecten op het schilderij vervagen. De zeilen van het schip zijn gehesen, wat aangeeft dat de bemanning van het schip zich voorbereidt op de tyfoon.Kleiner, Fred S. Gardner's Art Through the Ages A Global History, Volume II. Belmont: Wadsworth, 2008, p. 795.

In de rechterhoek op de voorgrond steekt een enkel donker gekleurd been met een ijzeren ketting om de enkel uit het water. Het is aannemelijk dat het hier de figuur een naakte vrouw betreft, gezien de vage aanduiding van blote borsten helemaal onderaan de afbeelding, onder het been. Om het been cirkelt een chaotische zwerm zeemeeuwen en vissen, alsof de vrouw aas voor ze is. Een vis nadert met geopende bek het hectische tafereel. Het geweld wordt versterkt door de toegevoegde rode vlekken, als bloedvlekken, rondom de kop van de vis. Kleinere donkere ledematen steken uit het woelige water aan de linkerkant, omringd door losse kettingen, verwijzend naar de vele andere slaafgemaakten die van het schip zijn gegooid en als drenkelingen achtergelaten. Vissenstaarten in het water rondom de verdrinkende slaafgemaakten vergroten het verontrustende tafereel.McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception". Word and Image, no. 14: 335–338.

Artistieke stijl Zoals in veel van Turners werken ligt de nadruk op interacties tussen de kleuren. We zien slechts enkele gedefinieerde penseelstreken in het schilderij. Objecten worden eerder door kleur dan door lijnen aangeduid. Sommige objecten, zoals de lichamen van de slaafgemaakten en de naderende storm, zijn onbegrensd en worden alleen afgebakend door het contrast met omringende kleuren. De meest opvallende kleuren zijn het rood van de zonsondergang die het water en het schip binnendringt en het kastanjebruin van de lichamen en handen van de slaafgemaakten.Kleiner, Fred S. Gardner's Art Through the Ages A Global History, Volume II. Belmont: Wadsworth, 2008, p. 795. Dit is kenmerkend voor de schilderstijl van Turner die kleuren vaak aanzet en details weglaat om vormen vloeiender en aansprekender te maken, wat een emotionele reactie bij de kijker oproept.McCoubrey, John (December 1998). "Turner's Slave Ship: abolition, Ruskin, and reception", Word and Image, no. 14: 332–335. Op het hoogtepunt van zijn carrière beperkte Turner de elementen van een landschap tot een minimum en koos voor geabstraheerde details door vage vormen en kleuren. the Chu, Petra ten-Doesschate (2012). Nineteenth-Century European Art. Pearson Education. p. 194. .

Analyse en interpretatie

Analyse