Achkerpi (Georgisch: ; Armeens: , ) is een dorp in het zuiden van Georgië met 567 inwoners (2024). Het dorp ligt aan de grens met Armenië in de zuidwestelijke hoek van de gemeente Marneoeli van de regio Kvemo Kartli. Achkerpi ligt hemelsbreed 34 kilometer ten zuidwesten van het gemeentelijk centrum Marneoeli en 56 kilometer ten zuiden van Tbilisi. Bij Achkerpi is een grensovergang naar Armenië.
Grensgeschil Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 is de grens tussen Armenië en Georgië voor een deel niet formeel overeengekomen. De grens tussen de twee voormalige sovjetrepublieken wordt sindsdien aangehouden, in afwachting van het afronden van formele demarcatiegesprekken.
In het grensgebied bij Achkerpi ligt religieus-cultureel erfgoed dat door beide landen wordt geclaimd, waardoor frictie tussen de Georgische en Armeense kerken ontstond. De Armeense autoriteiten schoven in 2005 de grens bij het Choetsjap-klooster eenzijdig op Georgisch territorium in, waardoor het historische klooster buiten Georgische controle kwam te liggen. Armeense grenswachten namen een Georgische cameraploeg onder vuur toen deze de claims probeerden te onderzoeken en bij het klooster opnames maakten. Sindsdien is deze locatie feitelijk onder Armeense controle, en is de exacte loop van de grens onduidelijk gebleven.
Het verloop van de grens tussen Georgië en Armenië was het gevolg van de Armeens-Georgische Oorlog in 1918, waarbij de Democratische Republiek Armenië de Zuid-Georgische provincie Bortsjalo probeerde te veroveren. In december 1918 werd door de Britse geallieerden een wapenstilstand bedongen. Er werd een 'Neutrale Zone' ingesteld in het betwiste gebied tussen de Democratische Republiek Georgië en Armenië, het zuidelijke deel van Bortsjalo, wat tegenwoordig onderdeel is van de Armeense provincie Lori. De hedendaagse Georgisch-Armeense grens betreft de noordgrens van deze Neutrale Zone. Achkerpi bleef daarbuiten liggen aan Georgische zijde.
Bestuurlijke indeling Achkerpi is het centrum van de gelijknamige dorpsgemeenschap (თემი, temi), waar de nabijgelegen dorpen Tsjanachtsji en Verchviani onder vallen. Verchviani had tot 2019 de naam Oeljanovka (). Deze dorpen liggen drie kilometer ten noordoosten en noordwesten van Achkerpi.
Demografie Volgens de volkstelling van 2024 had het dorp Achkerpi 567 inwoners. Volgens de eerdere volkstelling van 2014 had het dorp op enkele Georgische inwoners na een geheel Armeense bevolking.
Jaar 1856 1906 2002 2014 2024 Aantal 120 274 742 610 567 Bronnen: 1856-1906, 2002, 2014, en 2024.
Bezienswaardigheden Bij Achkerpi liggen enkele religieus-culturele monumenten, waarvan een tweetal in het grensgebied met Armenië liggen, die door beide landen worden geclaimd. Chorakert. Een 12e-/13e-eeuwse kerk en kloostercomplex in het Georgisch-Armeense grensgebied, ruim 2 kilometer ten zuiden van het dorp Tsjanachtsji aan de linkerzijde van de rivier Sjoelaveri. In de directe omgeving staan ook de overblijfselen van twee kleine 10e-eeuwse Georgische hallenkerken. Chorakert is alleen vanaf Georgische zijde bereikbaar. Choetsjap klooster (Armeens: , Georgisch: , ). Dit is een 13e-eeuws klooster met een basiliek in het Georgisch-Armeense grensgebied bij Achkerpi. De locatie wordt betwist tussen de twee landen. Ruïne van Onze Lieve Vrouw kerk in Verchviani. Bij de lokale begraafplaats staat deze 17e-eeuwse kerk, waarvan nog drie muren deels overeind staan. In 2015 werd dit op de lijst van beschermd cultureel erfgoed geplaatst. In hetzelfde dorp werd ook een laatmiddeleeuwse stenen boogbrug over de 10 meter diepe kloof van een lokaal beekje in 2015 tot beschermd cultureel erfgoed bepaald.
Foto's
Vervoer en grensovergang Achkerpi ligt aan het einde van de route van binnenlands belang Sh37 uit Sadachlo, de enige verbinding van het dorp met de rest van Georgië. Deze weg eindigt aan de Armeense grens en gaat daarna als H34 (Հ34) naar Privolnoje en Stepanavan. Het is de kleinste en minst gebruikte grensovergang van Georgië, met 63 arriverende (buitenlandse) reizigers in 2023.
Referenties
Categorie:Dorp in Georgië Categorie:Kvemo Kartli