Reichsgau Niederdonau (Nederlands: Rijksgouw Lage Donau) was een de rijksgouwen in het Duitse Rijk tijdens het nationaalsocialisme, en na de annexatie van Oostenrijk in 1938. Het rijksgouw bestond volgens het Ostmarkgesetz van 1939 tot 1945.
De rijksgouw bestond uit de gebieden in Neder-Oostenrijk, Burgenland, zuidoostelijke delen van Bohemen, zuidelijke delen van Moravië, en werd later uitgebreid met delen van Devín en Petržalka.
Geschiedenis Na de annexatie van Oostenrijk in 1938, werd Oostenrijk op 1 mei 1939 in zeven rijksgouwen opgedeeld. Vanaf 1938 zat het in het negende district van Wenen in het gebouw van de gymnasium Wasagasse. Die een bijzonder groot aantal joodse studenten eerder had bezocht. De Gauleitung (gouwleiding) had het hoofdkantoor in Krems an der Donau. De geplande uitbreiding van Krems strandde door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Op 15 oktober 1938 werden 97 gemeenten van Neder-Oostenrijk afgescheiden en verenigd met Wenen, om de op een na grootste Duitse stad Groß-Wien (Groot-Wenen) te gaan vormen. Daarvoor werd de volgende gebieden: Eisenstadt, Neusiedl am See, Mattersburg en Oberpullendorf en het ontbonden Burgenland aan het Neder-Oostenrijk toegevoegd. Op 9 januari 1939 werd Neder-Oostenrijk uitgebreid met zeven Zuid-Moravische districten, die voorheen tot de Tsjechoslowaakse Republiek behoorden, en Gmünd (Neder-Oostenrijk) en Theben (Devín bij Presburg).
Vanaf augustus 1937 was Roman Jäger de onofficiële gouwleider van de Gau Niederösterreich. In 1938 werd de zogenaamde Gau Niederdonau en de op 1 mei 1939 gevormd Reichsgau Niederdonau gezamenlijk door Hugo Jury gedurende de gehele periode als gouwleider en in personele unie als Rijksstadhouder vanaf 1940 en vanaf 1942 ook als Rijksverdedigingscommissaris geleid. Zijn plaatsvervanger als gouwleider was Karl Gerland, en als plaatsvervanger van de rijksstadhouder het hoofd van een deelstaatsdistrict Erich Gruber.
Vanaf april 1939 werden zes districtsraadsleden aangesteld als adviseurs van de gouwleider: Alois Forst (districtsleider van de DAF), Franz Rehling (districtsmanager NSV), Ludwig Uhl (districtsleider Lilienfeld), Ferdinand Ulz (districtsleider Wiener Neustadt) en Walter Wolf (districtsmanager landbouwbeleid).
Ambtsbekleders De volgende personen behoorden tot de gouwleidingFindbuch.at: Die NSDAP.-Gauleitung Niederdonau. Geraadpleegd op 12 oktober 2021.:
Gauleiter: Roman Jäger (onofficieel vanaf 24Höffkes 1986, p.158. augustus 1937Zobodat.at: ZUR NS-MACHTÜBERNAHME IN NIEDERÖSTERREICH. p.185. Geraadpleegd op 10 december 2021.) (12 maart 1938 - 23 mei 1938), Hugo Jury (21Williams 2015, p.626.Tixier 2019, p.SS OGRUF JURY.Miller & Schulz 2015, p.387.Wayback Machine: Axis Biographical Research: NSDAP, ALPHABETICAL LISTING OF GAULEITER (J - P), GAULEITER (J - P), JURY, Dr. med. Hugo. Geraadpleegd op 5 juli 2026. / 23 mei 1938Google boeken: Nationalsozialismus in Niederösterreich: Opfer. Täter. Gegner. p.84. Geraadpleegd op 10 december 2021. - 8 mei 1945Höffkes 1986, p.166.) Gauleiterstellvertreter: Karl Gerland (1 juni 1938Datenbank der deutschen Parlamentsabgeordneten: 11. Wahlperiode (1938). Geraadpleegd op 5 juli 2026. Gearchiveerd op 13 augustus 2023.Wayback Machine: Shoa.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933 bis 1945. Geraadpleegd op 5 juli 2026. / 10 november 1938Höffkes 1986, p.84. - 6 november 1943Miller & Schulz 2006, p.390.), geen officiële plaatsvervanger.Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945. Geraadpleegd op 20 juni 2026. Gaustabsamtsleiter: Otto Ifland Gauorganisationsleiter: Karl Hofmann Gauschatzmeister: Karl Mackensen Gauinspekteur: Heinz Kubelke Gaupropagandaamt: Hans Goger Gaupersonalamt: Theodor Holezius Gauschulungsamt: Dr. Roman Jäger Gaupresseamt: Hans Schopper Geschäftsführer der Parteiverbindungsstelle für Böhmen und Mähren beim Reichsprotektor: Gauamtsleiter Gustav Adolf Schulte-Schomburg Gaurichter: Florian Musil Gauwirtschaftsberater: Doz. Dr. Robert Schmied DAF-Gaubeauftragter: Alois Forst Hauptschriftleiter der Gautageszeitung: Roderich Müller-Guttenbrunn Gauamt für Volksgesundheit: Dr. Richard Eisenmenger, i. V. Dr. Leopold Tangl Gauamt für Erzieher: Otto Winkler, i. V. Leopold Lindbichler Gauamt für Technik: i. V. Ing. Josef Sturm Gauamt für Volkswohlfahrt: Franz Rehling Gauamt für Beamte: Richard Jury, i. V. Edmund Beranek Gauamt für Kommunalpolitik: Dr. Sepp Mayer Gauamt für Agrarpolitik: Walter Wolf Rechtsamt: Dr. Leopold Gawanda, i. V. Dr. Paul Lux Gauamt für Rassenpolitik: i. V. Dr. Anton Fehringer Gaugrenzlandamt: Helmut Triska, i. V. Franz Burri Amt für NSKOV.: i. V. Viktor Neumüller NS-Frauenschaft: Anni Vietoris Führer des HJ Gebiets Niederdonau: Kurt Sommerfeld, Alfred Schopper, Josef Krackler-Semmler Führerinnen des BDM-Obergaues Niederdonau: Hildegard Naber-Binder, Hilde Ernsthofer, Ruth Maier
Externe links Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945 Verwaltungsgeschichte.de: Gau Niederdonau der NSDAP Findbuch.at: Die NSDAP.-Gauleitung Niederdonau Calvin University: German Propaganda Archive: geïllustreerde lijst van gouwleiders
Categorie:Terminologie van nazi-Duitsland Categorie:Geschiedenis van Neder-Oostenrijk Neder-Oostenrijk