Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Gorinchem (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Gorinchem in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Gorinchem was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Andel, Arkel, Asperen, De Werken en Sleeuwijk, Giessen, Giessen-Nieuwkerk, Giessendam, Gorinchem, Hardinxveld, Herwijnen, Heukelom, Hoogblokland, Hoornaar, Kedichem, Molenaarsgraaf, Nederhemert, Nieuwland, Noordeloos, Rijswijk, Schelluinen, Veen, Vuren, Werkendam, Wijk en Aalburg en Woudrichem.

Het kiesdistrict Gorinchem vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 3.441 Opkomst 3.118 Geldige stemmen 3.103 Blanco stemmen 12 Kandidaten H. SeretSeret was een van de twee aftredende en herkiesbare Tweede Kamerleden voor Gorinchem. 1.674 J.J. van Tienhoven van den Boogaard 1.423

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 3.391 Opkomst 2.984 Geldige stemmen 2.953 Blanco stemmen 23 Kandidaten H. SeretAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Gorinchem. 1.652 W.F. Tak 1.281

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.

10 april Kiesgerechtigden 3.396 Opkomst 2.422 Geldige stemmen 2.395 Blanco stemmen 26 Kandidaten H. Seret 1.266 J.F.W. Conrad 1.113

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 6.271 Opkomst 4.831 Geldige stemmen 4.739 Blanco stemmen 92 Kandidaten H. Seret 2.511 N.G. Pierson 1.598 G. van Herwaarden 241

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 5.910 Opkomst 4.039 Geldige stemmen 3.874 Blanco stemmen 165 Kandidaten H. Seret 2.432 D. de Klerk 1.210 W.H.E. van der Borch van Verwolde 232

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 7.594 Opkomst 7.006 Geldige stemmen 6.907 Blanco stemmen 99 Kandidaten N.G. Pierson 3.506 L. van Andel 3.401

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 8.298 Opkomst 7.404 Geldige stemmen 7.307 Blanco stemmen 97 Kandidaten H. Pollema 3.806 T.H. de Meester 3.319 J.A. Bergmeyer 182

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 8.944 8.944 Opkomst 8.011 8.300 Geldige stemmen 7.901 8.248 Blanco stemmen 110 52 Kandidaten A.C. Visser van IJzendoorn 3.943 4.262 P.E. Briët 3.683 3.987 J.A. Bergmeyer 275

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 9.340 Kandidaten A.C. Visser van IJzendoorn

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Visser van IJzendoorn was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Gorinchem. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Gorinchem (1848-1859) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Gorinchem (1859-1888)

Categorie:Geschiedenis van Gorinchem Categorie:Politiek in Gorinchem Gorinchem 1888