Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Assen (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Assen in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Assen was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Anloo, Assen, Eelde, Gasselte, Gieten, Norg, Peize, Roden, Rolde, Vries, Wildervank en Zuidlaren.

Het kiesdistrict Assen vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 2.859 Opkomst 1.457 Geldige stemmen 1.438 Blanco stemmen 13 Kandidaten W.A. van der FeltzAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Assen. 1.018 D.P.D. Fabius 341

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 3.013 Opkomst 1.147 Geldige stemmen 1.140 Blanco stemmen 7 Kandidaten W.A. van der Feltz 781 D.P.D. Fabius 257 W.P.G. Helsdingen 77

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 2.889 Opkomst 1.388 Geldige stemmen 1.379 Blanco stemmen 6 Kandidaten J.J. Willinge 711 M.W.F. Treub 486 J. Doornbos 159

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 6.310 Opkomst 3.839 Geldige stemmen 3.813 Blanco stemmen 26 Kandidaten J.J. Willinge 2.200 H.J. Timmerman 1.032 P. van Vliet 581

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 6.182 Opkomst 1.987 Geldige stemmen 1.949 Blanco stemmen 38 Kandidaten J.J. Willinge 1.468 H.J. Timmerman 1.032 P. van Vliet 481

4 oktober 1904 Jan Willinge, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1901, trad op 6 september 1904 af vanwege zijn verkiezing tot lid van de Eerste Kamer. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

4 oktober 11 oktoberOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 6.416 6.416 Opkomst 3.579 4.348 Geldige stemmen 3.527 4,322 Blanco stemmen 52 26 Kandidaten M.W.F. Treub 1.654 2.521 N.G. Pierson 906 1.801 H. Bos Kz. 670 A. van der Heide 297

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 6.898 Opkomst 4.260 Geldige stemmen 4.204 Blanco stemmen 56 Kandidaten M.W.F. Treub 2.869 H. Bos Kz. 1.034 A. van der Heide 301

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juni Kiesgerechtigden 7.772 7.772 Opkomst 4.427 4.844 Geldige stemmen 4.381 4.816 Blanco stemmen 60 28 Kandidaten M.W.F. Treub 1.892 3.343 L.A.S.J. de Milly van Heiden Reinestein 1.007 1.473 H. Bos Kz. 957 A. van der Heide 525

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 8.912 Opkomst 5.930 Geldige stemmen 5.819 Blanco stemmen 111 Kandidaten C.T. van Deventer 3.097 A. van der Heide 1.672 J.A. de Wilde 1.050

14 oktober 1915 Conrad van Deventer, gekozen bij de verkiezingen van 17 juni 1913, overleed op 27 september 1915. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

14 oktober Kiesgerechtigden 9.461 Kandidaten W.O.A. Koster

Willem Koster was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 10.054 Kandidaten W.O.A. Koster

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Koster was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Assen. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Assen Categorie:Politiek in Assen Assen 1888