Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Appingedam (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Appingedam in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Appingedam was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Appingedam, Baflo, Bierum, Delfzijl, Eenrum, Kantens, Loppersum, Middelstum, Stedum, Uithuizen, Uithuizermeeden, Usquert, Warffum en 't Zandt.

Het kiesdistrict Appingedam vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 3.976 Opkomst 3.113 Geldige stemmen 3.099 Blanco stemmen 11 Kandidaten J. SchepelAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Appingedam. 1.688 W.H. de Savornin Lohman 1.224 A.M. Prins 137

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 4.002 Opkomst 2.290 Geldige stemmen 2.276 Blanco stemmen 10 Kandidaten J. Schepel 1.314 W.H. de Savornin Lohman 908

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 3.994 Opkomst 1.095 Geldige stemmen 1.081 Blanco stemmen 12 Kandidaten J. Schepel 1.006

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni 25 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 6.976 6.976 Opkomst 5.690 6.005 Geldige stemmen 5.583 5.958 Blanco stemmen 107 47 Kandidaten J. Schepel 2.128 3.720 J. Bouwes 1.923 2.238 J. Schoonbeek 860 J. Doornbosch 621 O.Q. van Swinderen 651

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni 27 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 6.729 6.729 Opkomst 5.392 5.453 Geldige stemmen 5.332 5.414 Blanco stemmen 60 39 Kandidaten J.H.A. Schaper 1.859 3.108 J. van der Molen Tz. 1.859 2.306 J. Schepel 1.563

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 8.305 8.305 Opkomst 7.203 6.957 Geldige stemmen 7.171 6.905 Blanco stemmen 32 52 Kandidaten J.H.A. Schaper 2.838 4.087 G.J. Sybrandy 2.560 2.818 J.H.W.Q. ter Spill 1.773

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 8.531 8.531 Opkomst 7.114 6.886 Geldige stemmen 7.064 6.848 Blanco stemmen 50 38 Kandidaten J.H.A. Schaper 2.705 3.782 A. Zijlstra 2.816 3.066 H. Groenewout 1.543

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 9.238 9.238 Opkomst 8.055 7.675 Geldige stemmen 7.946 7.619 Blanco stemmen 109 56 Kandidaten J.H.A. Schaper 2.747 4.495 A. Zijlstra 2.341 3.124 T.G.G. Valette 2.167 E.J. Thomassen à Thuessink van der Hoop van Slochteren 691

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 9.832 Kandidaten J.H.A. Schaper

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Schaper was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Appingedam. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Eemsdelta Categorie:Politiek in Appingedam Appingedam 1888