thumb|Bioscoopjournaal uit 1934. Zangconcours voor kanaries. start=0:01|thumbtime=0:18|thumb|Bioscoopjournaal uit augustus 1934. Landelijke ruiters defileren op de Grote Markt in Groningen ter gelegenheid van de 262e verjaardag van het Groningens Ontzet. thumbtime=0:00|thumb|Bioscoopjournaal uit maart 1934. Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 12 uit 1934.; Veldloopkampioenschap van Nederland te Amsterdam. thumbtime=0:06|thumb|Bioscoopjournaal uit februari 1936. Beelden van een veldloop in de omgeving van Hilversum welke is georganiseerd door de afdeling Utrecht van de Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie (KNAU). start=0:03|end=1:05|thumbtime=0:19|thumb|Bioscoopjournaal uit oktober 1934. Het veertigjarig jubileum van de Koninklijke Harmonie te Den Bosch. 1934 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari 4 - In het City Theater van Den Haag gaat de eerste Nederlandse geluidsfilm in première. Het is een speelfilm over het leven van Willem van Oranje ter gelegenheid van zijn 400e geboortedag. 8 - De Chaco-oorlog tussen Bolivia en Paraguay laait weer op na een periode van wapenstilstand. 14 - De Europese radiozenders gaan over op nieuwe, internationaal vastgelegde golflengtes. 15 - Bij een zware aardbeving in Nepal en Bihar komen ruim 10.000 mensen om het leven. Grote delen van de steden Kathmandu, Bhaktapur en Patan worden verwoest. 15 - Er ontbrandt een kerkstrijd binnen de Duitse Evangelisch-Lutherse Kerk. De landskerken van Beieren en Württemberg weigeren het gezag van de door de regering aangestelde rijksbisschop om kerkpolitieke besluiten te nemen te erkennen. 18 - De Italiaanse Kamer van Afgevaardigden neemt eenstemmig de wet op de corporaties aan, waardoor het land een corporatieve staat wordt. 20 januari - Mantsjoekwo wordt een keizerrijk, met de voormalige Chinese keizer Pu Yi als keizer. 26 januari tot 10 februari - De Communistische Partij van de Sovjet-Unie houdt haar 17e congres, het "congres der overwinnaars". De persoonsverheerlijking rond Jozef Stalin neemt grote vormen aan. De leider wordt uitbundig geprezen door zijn voormalige tegenstanders Boecharin ("rechtse oppositie") en Kamenev ("linkse oppositie"). Formulering van het beleid dat de kunsten "een waarheidsgetrouw en historisch concreet beeld moeten scheppen van de werkelijkheid in de revolutionaire ontwikkeling". Dit beginsel gaat de (kunst)geschiedenis in als socialistisch realisme. 31 - In Duitsland wordt de Rijkseenheidswet afgekondigd. Hierbij wordt het bestuur gecentraliseerd: De landsregeringen zijn strikt ondergeschikt aan de rijksregering en verliezen hun laatste restje soevereiniteit.

februari 12 tot 16 - In Oostenrijk komen de socialisten in opstand tegen het verbod van hun partij en de instelling van de eenpartijstaat door Engelbert Dollfuß. Deze Oostenrijkse Burgeroorlog kost enkele honderden doden en wordt door de regering met hulp van de Heimwehr gewonnen. 17 - Albert I koning der Belgen verongelukt en wordt opgevolgd door Leopold III.

maart 5 - Japan beëindigt zijn vijandelijke acties tegen China. Mantsjoekwo is gevestigd als Japanse vazalstaat en heeft Jehol erbij gekregen. Japan probeert nog steeds Binnen-Mongolië binnen zijn invloedssfeer te krijgen, maar het gebied ten zuiden van de Chinese Muur is geheel aan China teruggegeven. 5 - Tatra presenteert de T77, de eerste aërodynamische auto die in serie zal worden gebouwd. maart - Hitler geeft Ferdinand Porsche opdracht een kleine goedkope auto voor de massa te ontwerpen, die in een staatsfabriek zal worden gebouwd.

april 11 - In de nacht wordt het paneel De rechtvaardige rechters gestolen uit de kathedraal van Gent. 17 - De nieuwe haven van Roermond wordt geopend. 30 - In Amsterdam wordt begonnen met de aanleg van het Bosplan, een werkverschaffingsproject van de Dienst Uitvoering Werken.

mei 1 - Oostenrijk krijgt een nieuwe grondwet, waarin het tot een bondsstaat wordt omgevormd. De burgerlijke vrijheden worden verder ingeperkt. 1 - De Verenigde Staten en de Filipijnen komen overeen om de Filipijnen op termijn (8-10 jaar) onafhankelijk te maken. 2 - De Verenigde Staten, Bolivia, Cuba, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Venezuela, Panama, Nicaragua, Honduras, Costa Rica en Haïti treden toe tot een niet-aanvalsverdrag dat eerder al door Argentinië, Brazilië, Chili, Paraguay, Mexico en Uruguay was ondertekend. 7 - Instelling van de Joodse Autonome Oblast in het Siberische deel van de Sovjet-Unie. 15 - De Nederlandse Spoorwegen nemen de Dieseldrie in gebruik. Het zijn de eerste Nederlandse dieseltreinen. 19 - Bij een staatsgreep in Bulgarije komt de rechtse anti-parlementaire beweging ZVENO van Damjan Veltsjev aan de macht. 24 - Na bemiddeling door de Volkenbond wordt het door Peru en Colombia betwiste stadje Leticia aan Colombia toegewezen. 31 - In België wordt de taalkwestie in de rechtspraak geregeld door de Wet-Marck. De rechtbanken zullen de taal van de betreffende provincie of (in Brabant) gemeente toepassen. 31 - Aan het eind van een driedaagse synode geven Lutherse voorgangers als protest tegen het nationaalsocialisme de Verklaring van Barmen uit. Deze verklaring is de basis van de Bekennende Kirche. mei - Het Zwart Front wordt opgericht door Arnold Meijer, een voormalige priesterstudent. Het richt zich op het Italië van Mussolini.

juni 5 - De Amerikaanse Senaat ratificeert een verdrag met Cuba, waardoor de status van protectoraat wordt opgeheven en het eiland volledig soeverein wordt. 9 - Het personage Donald Duck doet zijn intrede in het animatiefilmpje "The wise little hen" van Walt Disney. 10 - Het wereldkampioenschap voetbal wordt gewonnen door gastland Italië, dat in de finale Tsjecho-Slowakije verslaat. 11 - De ontwapeningsconferentie wordt feitelijk beëindigd, zonder resultaat. Belangrijkste struikelblok blijft de Duitse wens van 'wapengelijkheid' (geen lagere grenzen voor Duitsland dan voor andere landen), die door Frankrijk wordt afgewezen. 30 - In de Nacht van de Lange Messen worden Ernst Röhm, andere leiders van de SA en een aantal politieke tegenstanders van Hitler vermoord. De officiële lezing is dat zij een staatsgreep zouden voorbereiden, maar in werkelijkheid gaat het om een machtsstrijd binnen de NSDAP en een afrekening met politieke tegenstanders.

juli 4 tot 9 is er een oproer, vooral in de Jordaan, maar ook elders in Amsterdam en andere Nederlandse steden tegen voorgenomen bezuiniging op de steun voor werkelozen. Er vallen 6 doden en 47 gewonden. 13 - Eerste zitting in Berlijn van het Volksgerichtshof, een speciale rechtbank voor politieke vergrijpen. Militairen en andere lekenrechters spreken een soort snelrecht zonder waarborgen voor een eerlijke procesgang. 15 - De Franse socialistische partij SFIO aanvaardt de uitnodiging van de communistische partijleider Maurice Thorez om een Volksfront op te richten. 22 - Bij het verlaten van een bioscoop in Chicago wordt de Amerikaanse "Public Enemy Number One" John Dillinger door de FBI doodgeschoten. 24 - Een mislukte staatsgreep van Oostenrijkse nazi's kost kanselier Engelbert Dollfuß het leven. 25 - Nationaalsocialisten proberen in Oostenrijk een staatsgreep te plegen, zie Juliputsch. Bondskanselier Engelbert Dollfuss wordt beschoten en overlijdt aan zijn verwondingen, maar de staatsgreep wordt de kop ingedrukt. Doorslaggevend is de rol van Italië, die troepen sturen naar de Oostenrijkse grens om Hitler/Duitsland duidelijk te maken dat Oostenrijk niet aangevallen mag worden. De voorzichtig opgebouwde relatie tussen Hitler en Mussolini was bevroren. juli - De Duitse vicekanselier Franz von Papen spreekt zich in een toespraak te Marburg uit voor een terugkeer naar een meerpartijensysteem en een beëindiging van de samenwerking tussen nationaalsocialisten en conservatieven.

augustus 2 - Rijkspresident Paul von Hindenburg overlijdt. Rijkskanselier Adolf Hitler neemt het rijkspresidentschap over, en krijgt de titel führer voor het leven. 3 - In Constantine (Algerije) dringt een dronken joodse soldaat de moskee binnen waar hij de islam beledigt. Woedende moslims plunderen drie dagen de joodse wijk, waarbij 27 bewoners worden omgebracht. 11 - De eerste gevangenen arriveren op het forteiland Alcatraz bij San Francisco.

september 1 - In het Nederlandse onderwijs wordt een nieuwe spelling ingevoerd, de spelling-Marchant. 18 - De Sovjet-Unie treedt toe tot de Volkenbond. 22 - Aan het slot van tweedaagse besprekingen in Florence zegt de Italiaanse leider Benito Mussolini steun toe aan de nieuwe Oostenrijkse kanselier Kurt von Schuschnigg

oktober 9 - Bij een bezoek van koning Alexander van Joegoslavië aan Frankrijk wordt op hem een aanslag gepleegd. Alexander en de Franse minister van buitenlandse zaken Louis Barthou komen om, evenals de dader, de Macedoniër Vlado Tsjernozemski. Het komt tot een ernstige diplomatieke rel tussen Joegoslavië en Hongarije, dat er door Joegoslavië verantwoordelijk voor wordt gehouden dat het onderdak en steun biedt aan de terroristen. 16 - De communisten in China zijn verslagen, maar beginnen aan de Lange Mars, en weten naar het westen en noorden te ontkomen. 18 - De eerste trekking vindt plaats in het Koninklijke Circus te Brussel van een Koloniale loterij ten behoeve van Belgisch-Congo. 20 - Start van de MacRobertson International Air Race van Londen naar Melbourne oktober - In Spanje trekt de CEDA haar gedoogsteun voor het kabinet-Lerroux in. Lerroux neemt daarop drie leden van de CEDA op in de regering. Links Spanje reageert furieus en een algemene staking breekt uit. Bij gevechten vallen honderden doden. Catalonië roept de onafhankelijkheid uit, maar de zwaarste opstanden vinden in Asturië plaats. De opstanden worden onderdrukt.

november 8 - Het Zwitserse parlement keurt de Bankwet goed, waardoor het informele bankgeheim een wettelijke status krijgt. Op schending ervan komt zes maanden gevangenisstraf te staan. 10 - Japan wenst in overleg in Londen de in het Verdrag van Washington en Verdrag van Londen vastgelegde 5:5:3-verhouding van de vlootgrootte tussen de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Japan te herzien en vlootgelijkheid te krijgen. Als dat niet lukt, zegt het land de betreffende verdragen op. 23 - Voor Brits-Indië worden voorstellen ingediend voor een nieuwe grondwet. Daarin wordt het subcontinent een federatief verband van de huidige Britse kolonies en de vorstenlanden. De pro-onafhankelijkheidsgroepen in Indië verwerpen de voorstellen. Zo krijgt Brits-Indië geen dominion-status. 24 - In aanwezigheid van het Noorse schaatsidool Sonja Henie wordt in Amsterdam de eerste Nederlandse kunstijsbaan geopend. Onder het openluchtbad van het Sportfondsenbad zijn buizen aangebracht waardoor koude vloeistof wordt gepompt.

december 1 - De moord op Sergej Kirov, secretaris van de afdeling Leningrad van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie vormt de aanleiding voor het begin van de grote zuivering van de partij. Tot de slachtoffers behoren Grigori Zinovjev en Lev Kamenev, die naar Siberië worden verbannen. 1 - Voor het eerst wordt in Amsterdam Sint-Nicolaas ingehaald. De acteur Eduard Verkade rijdt op een schimmel van Van Gend en Loos door de stad, vergezeld door zes Surinaamse zeelui die als Zwarte Piet fungeren. 7 - In Oostenrijk wordt een wet van kracht die het uitgeven van kranten bindt aan een door de politie af te geven vergunning. Aan ca 100 van de ca 1500 Oostenrijkse kranten wordt een vergunning geweigerd. 9 - Ajax speelt zijn eerste wedstrijd in Stadion De Meer 12 Het Belgische opleidingsschip Mercator arriveert op Paaseiland om de Frans-Belgische Paaseilandexpeditie op te pikken. 21 - In Parijs wordt het faillissement uitgesproken van de autoproducent Citroën, waarna oprichter André Citroën zich genoodzaakt ziet om zestig procent van zijn aandelenpakket aan Michelin als grootste schuldeiser over te dragen.