thumb|Het officiële internationale Pokémon-logo. , in Japan ook bekend onder de volledige naam , is een mediafranchise, eigendom van The Pokémon Company, die rond 1995 werd opgericht door Satoshi Tajiri. Het is toegespitst op fictieve wezens genaamd "Pokémon", die worden gevangen en getraind door mensen, Pokémontrainers genoemd, om ze elkaar te laten bevechten voor de sport. In januari 2024 waren er 1025 verschillende Pokémon.
Oorspronkelijk werd het uitgebracht als een duo role-playing game voor de Game Boy die met elkaar verbonden konden worden, ontwikkeld door Game Freak en uitgegeven door Nintendo. Pokémon is sindsdien uitgegroeid tot de op een na succesvolste game-franchise ter wereld, na Super Mario. De Pokémonfranchise bestaat onder andere uit spellen voor diverse Nintendo-platforms/consoles, ruilkaartenspellen, manga-strips, een anime-televisieserie en bijbehorende speelfilms en een tijdschrift. Ook zijn er verschillende accessoires afgeleid van de televisiereeks, gaande van knuffels tot kledij. Het kaartspel is sinds 1999 wereldwijd verkrijgbaar (waaronder in de Benelux), en is nog steeds populair onder schoolgaande jeugd (7-12 jaar). De anime Pokémon was in Nederland voor het eerst te zien op Fox Kids, wat later werd omgedoopt tot Jetix en later Disney XD. In Vlaanderen (België) was Pokémon voor het eerst te zien op VT4, wat later VIER werd, momenteel is de anime te zien op vtmKzoom, Kadet en vtm. Daarnaast is Pokémon te bekijken via Netflix en gratis via de officiële Pokemon.nl website.
In november 2005 kondigde 4Kids Entertainment, dat de niet-spel gerelateerde licentie van Pokémon in handen had, aan dat het de licentieovereenkomst niet had verlengd. Pokémon USA Inc. (nu The Pokémon Company International), een dochteronderneming van het Japanse Pokémon Co, beheert nu de Pokémon-licentie buiten Azië. De totale brutowinst van de Pokémon-mediafranchise lag in 2014 wereldwijd op 4 biljoen yen (ongeveer 29,79 miljard euro). In 2014 alleen al bracht Pokémon 2 miljard dollar op (ongeveer 1,79 miljard euro).http://www.nintendolife.com/news/2015/05/pokemon_brand_retail_sales_hit_usd2_billion_in_2014_with_lifetime_series_game_sales_at_over_270_million
Historie Eerste generatie Pokémon werd in 1991 door Satoshi Tajiri bedacht. Tajiri ging in zijn jeugd graag op zoek naar insecten in het nabijgelegen gebied van zijn huis, een hobby die hij later gebruikte bij het bedenken van Pokémon. Dit gebeurde doordat hij kinderen zag lopen met de zogenoemde Game Boy. Dit gaf hem het idee van insecten, die over een draad van het ene Game Boysysteem naar het andere zouden kruipen. Het idee voor Capsule Monsters ontstond.
Na zijn ideeën een aantal keer aan Nintendo te hebben voorgelegd, deed zijn vriend Shigeru Miyamoto een poging, die succesvol was. Nintendo sponsorde de ontwikkeling van het eerste spel, wat zes jaar in beslag zou nemen. De Sprites van alle Pokémon werden getekend door Tajiri's vriend Ken Sugimori. Voor de release van het eerste spel in Japan werden er sprites vrijgegeven van enkele Pokémon: Pikachu, Mew, Meowth, Bulbasaur, Charmander en Squirtle verschenen in Game Freaks Game Boy Camera in 1995. Rond deze tijd veranderde Nintendo de naam van Capsule Monsters in Pocket Monsters. De eerste Pokémonspellen, Pokémon Red en Green, kwamen uit voor de Nintendo Game Boy in Japan op 27 februari 1996. Hiermee werd de droom van Satoshi Tajiri vervuld, en werd het mogelijk voor mensen van alle leeftijden om wezens te vangen, trainen, en ruilen, en hiermee een Pokémon Meester te worden. Door het enorme succes van Pokémon Red en Green, werden zij snel opgevolgd door Pokémon Blue, uitgerust met betere graphics en geluid. Zonder al te veel promotie bleek aan het eind van dat jaar dat het spel het best verkochte spel van dat jaar was. Daarom werd besloten het spel internationaal uit te brengen, omdat ook daar succes werd verwacht. Ook in de Verenigde Staten en Europa sloeg het spel in als een bom, echter wel met iets meer promotie. Echter, in de Verenigde Staten en Europa kwamen enkel Pokémon Red en Blue uit, beide op technologisch niveau van de Japanse Pokémon Blue. Pokémon Green is nooit buiten Japan uitgekomen.
De populariteit van de franchise leidde tot een animeserie gebaseerd op de spellen. Deze anime ging op 1 april 1997 in première in Japan. De hoofdpersoon is een jonge Pokémontrainer genaamd Satoshi (naar Satoshi Tajiri, in het Engels hernoemd tot Ash Ketchum), gebaseerd op Red. Een ander personage dat werd geïntroduceerd in de eerste aflevering is Satoshi's rivaal, Shigeru (naar Shigeru Miyamoto, later hernoemd in het Engels tot Gary Oak), gebaseerd op Blue.
Op 25 april 1998 opende de eerste Pokémon Center-winkel in Tokio, gespecialiseerd in Pokémonspullen. Rond die tijd werd The Pokémon Company actief. Inmiddels zijn in Japan veel andere winkels van dit soort geopend.
Noord-Amerika ontving de anime op 7 september 1998, en de versies Red en Blue van de spellen op 30 september 1998. Kort daarop begonnen overal mensen de spellen te spelen onder de slogan Gotta Catch 'em All! (Vang ze allemaal!). Het kaartruilspel werd in Noord-Amerika geïntroduceerd op 9 januari 1999. Ondertussen werd in Japan in 1998 een nieuw spel geïntroduceerd: Pokémon Stadium, voor de Nintendo 64. Dit spel bracht echter maar 42 van de 151 Pokémon. Aan de andere kant zorgde de anime voor grote hoogtes. Op 18 juli 1998 ging de eerste Pokémonfilm in première in Japan, genaamd Pokémon de film: Mewtwo tegen Mew. In deze film speelden de zeldzame Pokémon Mew en Mewtwo. In de Verenigde Staten ging de film in première op 10 november 1999. De film had kort het record voor grootste omzet tijdens de opening voor een geanimeerde film. Plannen begonnen kort daarop voor een spel gebaseerd op de populaire anime. Hierdoor werd Pokémon Yellow (Pokémon Geel) realiteit, en kwam uit op 12 september 1998 in Japan, en 25 oktober 1999 in de Verenigde Staten en Europa. Pokémon Yellow stond trainers toe de rol van Ash aan te nemen, en rond te reizen door de regio Kanto, met animeachtige graphics voor elke Pokémon, en een Pikachu als kameraad, die de trainer volgde.
Tweede generatie Bijna vanaf het absolute begin van Pokémon was het duidelijk dat het niet bij 151 Pokémon zou blijven. De legendarische Pokémon Ho-Oh verscheen al in de eerste aflevering van de anime, als onbekende Pokémon. Ook andere Pokémon uit een volgende generatie kwamen voor in de anime: Togepi, Marill, Snubbull en Donphan zijn hier enkele voorbeelden van. Op 17 juli 1999 kwam de tweede Pokémonfilm uit: Pokémon 2: Op eigen kracht. Deze ging in première op 21 juli 2000 in Noord-Amerika.
Op 21 november 1999 kwam de tweede generatie spellen uit in Japan: Pokémon Gold en Silver (Pokémon Goud en Zilver), beide voor de toen nieuwe Game Boy Color. Ditmaal speelden trainers in Johto, waar 100 nieuwe Pokémon op hen wachtten. De nieuwe spellen gaven de spelervaring een enorme boost door veel nieuwe mogelijkheden, waarvan de bekendste het toevoegen van verschillen in geslacht bij Pokémon, wat er toe leidde dat Pokémon konden worden gekweekt. Een tijdsysteem werd ingevoerd, wat in het spel een dag/nachtritme gaf. Ook werd er een geluksysteem ingevoerd om te bepalen hoe blij een Pokémon was met zijn of haar trainer. Shiny Pokémon (Pokémon met een andere kleur dan normaal) deden ook hun intrede, de bekendste waarschijnlijk de Rode Gyarados van het Lake of Rage. Trainers konden ook terugkeren naar Kanto, en de gymleiders uit de originele spellen nogmaals uitdagen. Pokémon Gold en Silver kwamen uit in Noord-Amerika op 11 oktober 2000. De anime volgde de spellen, en Ash en zijn vrienden arriveerden in Johto in een aflevering die op tv was in Japan op 14 oktober 1999, en in de VS op 14 oktober 2000. Pokémon 3: In de greep van Unown werd uitgebracht in Japan op 8 juli 2000, en in Noord-Amerika op 6 april 2001. Deze film draaide om de legendarische Pokémon Entei.
Zoals het geval was met Pokémon Yellow, werd er een derde versie gemaakt in de Metal-generatie, onder de naam Pokémon Crystal (Pokémon Kristal), die in Japan uitkwam op 14 december 2000, en in Noord-Amerika op 21 juli 2001. Pokémon Crystal had verscheidene veranderingen ten opzichte van Pokémon Gold en Silver. Suicune was de versiemascotte en de plot van het spel draaide om deze Pokémon. Pokémon Crystal was ook het eerste verplaatsbare Pokémonspel dat bewegende animaties had voor elke Pokémon. Trainers in Japan kregen een bijgevoegde bonus door in staat te worden gesteld te ruilen, vechten, en zelfs het bemachtigen van de legendarische Pokémon Celebi door draadloos met behulp van een mobiele telefoon aan te loggen bij het Pokémon Mobile System. Trainers waren ook voor het eerst in staat te kiezen welk geslacht hun personage had.
Derde generatie In juli 2001 in een aflevering van de anime in Japan verscheen een Pokémon die nog nooit eerder gezien was: Kecleon. Kort daarna verschenen Kecleon en anderen als Wynaut, Azurill, Duskull en Volbeat in twee korte Pikachufilms, terwijl Wailmer, Latias en Latios schitterden in de vijfde Pokémonfilm. Gedurende de Silver Conference vocht Ash met een trainer genaamd Harrison, een trainer uit Littleroot Town in Hoenn. Professor Birch, samen met andere Pokémon, had een korte verschijning in de eindaflevering van de Johtoserie. Hierdoor werd duidelijk dat de volgende generatie in de Pokémonserie om de hoek lag.
Inderdaad bleek dat een enorme wisseling in de hoofdspelserie plaatsvond toen Pokémon arriveerde op de Game Boy Advance op 21 november 2002, toen Pokémon Ruby en Sapphire (Pokémon Robijn en Saffier) uitkwamen in Japan. Trainers ontdekten dat zij terecht waren gekomen in de zuidelijke regio Hoenn, waar 135 nieuwe Pokémon wachtten om te worden ontdekt. De spellen Ruby en Sapphire kwamen uit in Noord-Amerika op 18 maart 2003, met veel nieuwe functies, de opmerkelijkste Pokémon Contests, dubbelgevechten, Pokémon abilities (vaardigheden), en natures voor iedere Pokémon, tezamen met de hervorming van effort values (moeitewaarden) en individual values (individuele waarden). Ook kwamen in deze versies uitgebreidere weersverschijnselen naar voren, tezamen met twee nieuwe vijandige teams: Team Magma en Team Aqua. Door de enorme veranderingen in het systeem, was het niet mogelijk om deze versies te linken aan vroegere versies van de Pokémonserie.
De anime begon met een nieuwe serie, genaamd Advanced Generation series, die in Japan begon op dezelfde dag waarop de spellen uitkwamen. De spellen kwamen bijna een jaar later in Noord-Amerika uit. Veel in deze serie veranderde, zoals de introductie van een nieuw personage, May, gebaseerd op haar speltegenhangster. Twee nieuwe films werden geproduceerd gedurende de tijd in Hoenn: Pokémon 6: Jirachi, Droomtovenaar (deze film kwam uit op 19 juli 2003 in Japan, en op 1 juni 2004 op video en dvd in Noord-Amerika) en Pokémon 7: Doel Deoxys (welke uitkwam op 17 juli 2004 in Japan en op 22 januari 2005 op de Noord-Amerikaanse televisie verscheen).