Paul Hubschmid (Aarau, 20 juli 1917 – Berlijn, 1 januari 2002) was een Zwitserse film- en theateracteur.
Biografie Paul Hubschmid werd in 1917 geboren als het eerste kind van Paul Hubschmid sr., die als beheerder van een levensmiddelenwinkelvgl. „Anzeiger aus dem Bezirk Affoltern“; Nr. 88 van 9 november 2018, bladzijde 16 (kantinemanager) van de schoenenfabrieken van Schönenwerder Bally werkte. Zijn moeder Alice, geb. Noël, de dochter van een chef-kok, schreef voor het Aargauer Tagblatt en beheerde later een ideeënbus voor het Zwitserse tijdschrift Femina. Hubschmid had een broer, Fritz, die een jaar jonger was dan hij, en een zus Alice die drie jaar jonger was.
Na zijn afstuderen aan de oude kantonschool in Aarau, voltooide Hubschmid een acteeropleiding aan het Max Reinhardt Seminar in Wenen in 1936/1937. Zijn moeder vroeg Ivan Bally, de beschermheer van de schoenenfabriek om een beurs om hem in staat te stellen om te studeren. Na het voltooien van zijn opleiding maakte hij zijn podiumdebuut in het Deutsches Volkstheater in Wenen. Verbintenissen volgden in het Theater in der Josefstadt en gastoptredens in Berlijn, Düsseldorf en Frankfurt am Main.
In 1938 kreeg Hubschmid zijn eerste filmrol in de Zwitserse productie Füsilier Wipf (naar de roman van Robert Faesi). Die missbrauchten Liebesbriefe volgden in 1940, na een aflevering in Gottfried Kellers Die Leute von Seldwyla. Leopold Lindtberg regisseerde beide keren. In 1948 kreeg hij een vijfjarig contract bij Universal Pictures in Hollywood, waar hij werkte onder het pseudoniem Paul Christian. De studio ontdekte dat de naam Hubschmid moeilijk uit te spreken was voor Amerikanen. Hij kreeg zijn eerste Hollywood-hoofdrol naast Maureen O'Hara en Vincent Price in de productie Bagdad. Il ladro di Venezia, een Amerikaans-Italiaanse coproductie, werd opgenomen op de oorspronkelijke locatie, de komedie No Time for Flowers, geregisseerd door Don Siegel, in Wenen.
Terug in Hollywood maakte hij de sciencefictionfilm The Beast from 20,000 Fathoms, de eerste verfilming van een roman van Ray Bradbury. In 1953 keerde Hubschmid terug naar Duitsland en speelde hij hoofdrollen naast Marika Rökk (Maske in Blau) en Liselotte Pulver (Die Zürcher Verlobung). Hij werd vooral populair in de hoofdrol in de avonturenfilm Der Tiger von Eschnapur, geregisseerd door Fritz Lang, evenals het vervolg Das indische Grabmal (een remake van de stomme films uit 1921, destijds geregisseerd door Joe May). In 1961 kreeg hij de rol van professor Higgins in de Duitse première van de musical My Fair Lady in het Berlijnse Theater des Westens. Het gezin verhuisde naar Berlijn. Voor Paul Hubschmid werd Higgins de rol van zijn leven, die hij meer dan 1000 keer speelde, onder meer in Wenen, München en Hamburg.
Het feit dat Hubschmid als Zwitsers staatsburger werkte in het toenmalige Groot-Duitsland tijdens het naziregime, leverde hem na de oorlog een tijdelijke boycot op de Zwitserse theaters, hetgeen hij later zelfkritisch bekeek. Hij betreurde het dat hij geen duidelijkere conclusies had getrokken met het oog op de wreedheden van het nazi-regime. Hij vond dit tot het einde onvergeeflijk, 'alleen te verklaren door mijn jeugd en mijn Zwitserse paspoort'.
Privéleven en overlijden In 1941 trouwde Hubschmid in Wenen met zijn collega Ursula von Teubern uit Keulen. In januari 1945 werd hun zoon Peter Christian geboren in Bad Ischl, waar ver van de oorlog een romantische komedie werd gefilmd.
Na de dood van zijn vrouw Ursula in 1963 trouwde Hubschmid tweemaal: in 1967 met zijn Duitse collega Eva Renzi, wiens dochter Anouschka hij adopteerde, en na de scheiding van dit huwelijk in 1985 met de Zwitserse actrice Irène Schiesser, met wie hij tot aan zijn dood samenwoonde. Paul Hubschmid overleed in januari 2002 op 84-jarige leeftijd.
Onderscheidingen 1980: Gouden Filmband
Filmografie 1938: Füsilier Wipf 1939: Maria Ilona 1939: Der letzte Appell (onvolledig) 1940: Mein Traum 1940: Die missbrauchten Liebesbriefe 1940: Mir lönd nüd lugg 1942: Meine Freundin Josefine 1942: Der Fall Rainer 1943: Wilder Urlaub 1943: Altes Herz wird wieder jung 1944: Der gebieterische Ruf 1944: Liebesbriefe 1945: Das seltsame Fräulein Sylvia 1948: Arlberg-Express 1948: Gottes Engel sind überall 1948: Der himmlische Walzer 1949: Geheimnisvolle Tiefe 1949: Bagdad Die schwarzen Teufel von Bagdad 1949: Das Gesetz der Liebe (Überläufer von 1944) 1950: Der Dieb von Venedig (Il ladro di Venezia) 1952: Palace Hotel 1952: No Time for Flowers 1953: Zwiespalt des Herzens (Die Venus vom Tivoli) 1953: Mit siebzehn beginnt das Leben 1953: Panik in New York (The Beast from 20,000 Fathoms) 1953: Musik bei Nacht 1953: Maske in Blau 1954: Schule für Eheglück 1954: Ungarische Rhapsodie 1954: Glückliche Reise 1955: Die Frau des Botschafters 1955: Ingrid – Die Geschichte eines Fotomodells 1955: Der Rommelschatz (Il tesoro di Rommel) 1956: Liebe, die den Kopf verliert 1956: Heute heiratet mein Mann 1956: Du bist Musik 1956: Die goldene Brücke 1956: Salzburger Geschichten 1957: Glücksritter 1957: Die Zürcher Verlobung 1957: Italienreise – Liebe inbegriffen 1958: Scampolo 1958: La morte viene dallo spazio 1958: Meine schöne Mama 1958: Ihr 106. Geburtstag 1958: Der Tiger von Eschnapur 1959: Das indische Grabmal 1959: Liebe, Luft und lauter Lügen 1959: Alle Tage ist kein Sonntag 1959: Auskunft im Cockpit 1959: Zwei Gitarren 1959: Marili 1960: Heldinnen 1960: Die Rote Hand 1960: Die junge Sünderin 1960: Schwarze Rose, Rosemarie (Festival) 1961: Die große Reise (tv) 1961: Kaiserliche Hoheit (Napoléon II L’Aiglon) 1961: Isola Bella 1962: Ich bin auch nur eine Frau 1963: Elf Jahre und ein Tag 1963: Das große Liebesspiel 1964: Die Diamantenhölle am Mekong 1964: Die Lady 1964: Die Unmoralischen (Le grain de sable) 1964: Heirate mich, Chéri 1964: Die schwedische Jungfrau 1965: Caroline und die Männer über vierzig (Moi et les hommes de 40 ans) 1965: Dis-moi qui tuer 1965: Die Herren 1965: Blonde Fracht für Sansibar (Mozambique) 1965: Sie werden lästig, mein Herr (Le majordome) 1966: Playgirl 1966: Der Mann mit den 1000 Masken (Upperseven, l'uomo da uccidere) 1966: Ich suche einen Mann 1966: Ein Gewissen verlangen 1966: Karriere (A belles dents) 1966: Finale in Berlin (Funeral in Berlin) 1968: Hemmungslose Manon (Manon 70) 1968: In Enemy Country 1968: Negresco**** 1969: Hotel Royal (tv) 1969: Die Zielscheibe (A Taste of Excitement) 1969: This is Your Captain Speaking (korte film) 1970: Professor Siebzig und seine Undine (tv) 1970: Biografie – Ein Spiel (tv) 1970: Abenteuer in Neuguinea (Skullduggery) 1970: Wie ein Blitz (tv-driedeler) 1972: Das Jahrhundert der Chirurgen (tv-serie) 1972: Versuchung im Sommerwind 1973: Eine Frau bleibt eine Frau (tv-serie) 1974: Der Kommissar – Traumbilder (tv) 1975: Das ohnmächtige Pferd (tv) 1981: Zurück an den Absender (tv) 1985: Bolero 1986: Kir Royal – Königliche Hoheit 1988: Klassezämekunft 1989: Forsthaus Falkenau (12 afleveringen) 1991: Linda 1991: Jolly Joker (2 afleveringen)
Literatuur Felix Aeppli: Paul Hubschmid. In: Historisches Lexikon der Schweiz. Paul Hubschmid: Schöner Mann, was nun? Erinnerungen. Albrecht Knaus, München 1998, . Mats Staub: Paul Hubschmid. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 2, Chronos, Zürich 2005, , S. 885 f.
Externe links
Charmeur mit Selbstironie. 100e Verjaardag van Paul Hubschmid van Michael Wenk, Neue Zürcher Zeitung van 19 juli 2017
Categorie:Zwitsers acteur