thumb|Platte Grond van de Stad Paramaribo (1821) Vanaf de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975 tot 2020 hebben 15 straten in het centrum van Paramaribo een nieuwe naam gekregen. Het zijn vooral Surinaamse politici en vooraanstaande wetenschappers die worden geëerd door een straatnaam naar hen te noemen. De verdwenen straatnamen verwezen meestal naar de historie van de plek, zoals de Pontewerfstraat en de Wanicaweg.
Het veranderen van straatnamen gebeurde ook voor 1975. Door drie elkaar snel opvolgende stadsuitbreidingen aan het einde van de 18e eeuw ontstonden er straatnamen die als eerste aanduiding voldoende duidelijk waren (Tweede Dwarsstraat, Grote Rijweg). Op een later moment kregen deze straten een definitieve naam; ze werden bijna altijd vernoemd naar koloniale bestuurders. Het gebruik om straten te hernoemen naar bekende Surinamers begon rond 1950 met de Dr. J.F. Nassylaan en de Dr. Sophie Redmondstraat en is na 1975 geïntensiveerd.
Straten Bamboeslaan. Vanaf 1911: Mahonylaan De Bamboeslaan liep vanaf de Grote Waterstraat tot aan de kruising met de Grote Combéweg en de Ma Retraiteweg. De laan vormde de noordelijke grens van de Voorstad Zeelandia (Combé) en werd ook wel aangeduid met de Vierde Dwarsstraat. Gouverneur Hendrik Jan Smidt liet de Bamboeslaan met mahoniebomen beplanten.Oudschans p.59 De laan werd daarna omgedoopt tot Mahonylaan en verder doorgetrokken tot aan de Laan van Tourtonne.
thumb|De Spanhoek in Paramaribo (Foto Willem van de Poll 1947)
Brandplein. Vanaf 1887: Vaillantsplein Het Brandplein werd aangelegd op de plek waar de Klipstenenstaat, de Domineestraat en de Heiligenweg samenkomen met de Keizerstraat. Dat gebeurde nadat een groot deel van de oude binnenstad was vernietigd door de Stadsbrand van Paramaribo (1821). De hoek van de Heiligenweg en de Domineestraat, aan de westkant van het Vaillantsplein, staat ook bekend als Spanhoek.Oudschans Dentz p.8 Het Brandplein werd in 1887 hernoemd naar Cornelis Vaillant (Amsterdam, 26 mei 1781 – Den Haag, 9 januari 1849), een Nederlands advocaat die gouverneur van Suriname was van 1816 tot 1822. Op het plein werd in 1966 het Statenmonument onthuld, het symbool voor 100 jaar volksvertegenwoordiging in Suriname (1863-1963).
Coppenamestraat. Vanaf 21 september 2002: Jagernath Lachmonstraat De Coppenamestraat dankte haar naam aan de Coppename, een van de grote rivieren van Suriname. In dezelfde buurt bevinden zich nog steeds de Corantijnstraat, de Surinamestraat, de Nickeriestraat en de Commewijnestraat. De twee belangrijkste zijrivieren van de Coppename zijn eveneens vernoemd: de Tibitistraat en de Coesewijnestraat. Jagernath Lachmon (Corantijnpolder, 21 september 1916 – Den Haag, 19 oktober 2001) was een hindostaans politicus. Hij was voorzitter van de Vooruitstrevende Hervormings Partij (VHP) en voorzitter van de Staten van Suriname. Van 1987 tot 1996 was hij voorzitter van De Nationale Assemblée, gevolgd door een tweede periode van 2000 tot 2001.
thumb|Bloeiende Victoria Regia in de vijver van de Cultuurtuin (Foto Augusta Curiel 1928)
Cultuurtuinlaan. Vanaf 2000: Letitia Vriesdelaan De Cultuurtuin is een park aan de noordkant van Paramaribo, aangelegd op de plek van de voormalige plantage Wolfenbüttel. De cultuurtuin was opgezet in 1908 tijdens het Nederlandse koloniale bewind en was bedoeld om uitheemse planten en bomen te testen op hun geschiktheid voor het Surinaamse klimaat. Een deel van de cultuurtuin is gebruikt om een sportcomplex te bouwen. De Cultuurtuinlaan werd in 2000 hernoemd naar Letitia Vriesde (Coronie, 5 oktober 1964), een atlete die deel nam aan de Olympische Spelen van 1988 tot 2004. Ze was nationaal kampioen voor alle afstanden tussen de 400 en de 10.000 meter.
thumb|W.L. Loth - Kaart van Suriname (1899)
Derde Dwarsstraat. Vanaf 1916: W.L. Lothlaan De derde Dwarsstraat lag in de wijk Combé, op oude kaarten ook wel aangeduid met Voorstad Zeelandia (kaart 1821) of 1e Buitenwijk (kaart 1916-17). Vanaf het centrum geteld is het de derde zijstraat van de Grote Combéweg, die vanaf het Gouvernementsplein naar de voormalige plantage Ma Retraite liep. De straat werd in 1916 hernoemd naar Willem Lodewijk Loth. Loth was landmeter, majoor-commandant der schutterij, chef van het Bouwdepartement en Administrateur van Financiën. Hij heeft het tekenwerk verzorgd voor de kaart van Suriname uit 1882 van Johan Cateau van Rosevelt en J.F.A.E. van Lansberge.
Eerste Dwarsstraat. Vanaf 1916: President Da Costalaan De Eerste Dwarsstraat lag in de Voorstad Zeelandia, nu Combé. Isaac da Costa (19 februari 1847 – 28 maart 1925) was een Surinaams jurist en politicus. Van 1911 tot 1920 was hij president van het Hof van Justitie en van 1904 tot 1914 was hij voorzitter van de Koloniale Staten.
Eerste Rijweg. Vanaf 1959: Professor W.J.A. Kernkampweg De Eerste Rijweg vormde de verbinding tussen de Kwattaweg en de Verlengde Gemenelandsweg. Willem Jan Arend Kernkamp (Edam, 18 juli 1899 – Utrecht, 18 juli 1956) was minister van Overzeese Rijksdelen van 2 september 1952 tot zijn overlijden in 1956. Tijdens zijn ministerschap kwam het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden tot stand waarmee Suriname en de Nederlandse Antillen een zelfstandiger positie binnen het koninkrijk kregen.
thumb|De onthulling van het standbeeld van Koningin Wilhelmina op 31 augustus 1923 (Foto Augusta Curiel 1923)
Gouvernementsplein. Vanaf 1955: Oranjeplein. Vanaf 1975: Onafhankelijkheidsplein Het Onafhankelijkheidsplein werd tussen 1955 en 1975 het Oranjeplein genoemd en daarvoor het Gouvernementsplein. Het was oorspronkelijk een veld dat gebruikt werd als exercitieterrein voor de militairen die gelegerd waren in Fort Zeelandia. In 1730 werd het Gouvernementshuis gebouwd en kreeg het plein de naam Gouvernementsplein. Het bezoek van het Nederlandse koninklijk paar in november 1955 was de aanleiding om de naam van het plein te veranderen in Oranjeplein. Twintig jaar later, op 21 november 1975, dus enkele dagen voor de Surinaamse onafhankelijkheid, werd het standbeeld van koningin Wilhelmina van het Oranjeplein verwijderd. Op die plek werd de Surinaamse vlag geplaatst en het Oranjeplein werd omgedoopt tot Onafhankelijkheidsplein.
Gravenstraat. Vanaf 25 april 2003: Henck Arronstraat De Gravenstraat dankte zijn naam aan de begraafplaatsen langs deze weg. Een van die begraafplaatsen bestaat nog: de Nieuwe Oranjetuin. De Gravenstraat, aangelegd op een zand- of schelprits, was een van de oudste straten van Paramaribo. De straat liep vanaf Fort Zeelandia, via het Gouvernementsplein, in de richting van Kwatta. Toen Suriname in Engels bezit was, liep de straat naar het huis van lord Francis Willoughby en werd "The Lords Road" genoemd. Het gedeelte tussen de Swalmbergstraat en de Oude Charlottenburgweg werd Soldatenstraat genoemd.Oudschans Dentz p.9 Henck Arron (Paramaribo, 25 april 1936 – Alphen aan den Rijn, 4 december 2000) was een politicus die een belangrijke rol heeft gespeeld bij de onderhandelingen over de onafhankelijkheid van Suriname. Hij was politiek leider van de Nationale Partij Suriname (NPS), premier van 1973 tot 1980 en vice-president van 1988 tot 1990.
Grote Dwarsstraat. Vanaf 1959: A.L. Waaldijkstraat De Grote Dwarsstraat liep evenwijdig aan de Zwartenhovenbrugstraat en bevond zich tussen de Burenstraat en de Limesgracht. De straat werd aangelegd in de periode 1772-1798 en in 1959 werd de straat omgedoopt in A.L. Waaldijkstraat. Adolf Lodewijk Waaldijk (Paramaribo, 6 februari 1880 - aldaar 21 mei 1959) was onderwijzer en actief voor de Evangelische Broedergemeente. Hij was de stuwende kracht achter de oprichting van de Eerste Surinaamse Huishoud- en Industrieschool in 1938., Encyclopedie van Suriname, Elsevier - Amsterdam/Brussel, 1977, p.659 lemma: Waaldijk, Adolf Lodewijk In 1956 verhuisde de school naar een nieuw gebouw aan de Fred Derbystraat. De school heet nu A.L. Waaldijkcollege.Website A.L. Waaldijkcollege Geraadpleegd 14 oktober 2020
Grote Waterstraat. Vanaf 1956: Cornelis Jongbawstraat De Grote Waterstraat liep evenwijdig aan de Surinamerivier. Vanaf een houten brug over de Nepveugracht volgde de straat de rivier in noordoostelijke richting. Tussen de straat en de oever van de rivier waren aan het begin van de 20e eeuw een stoomhoutzaagmolen en een lucifersfabriek gevestigd. Cornelis Jong Baw (Albina, 29 september 1897 – 21 mei 1956) was directeur van Van Romondt's Handelmaatschappij waarvan het hoofdkantoor aan de Waterkant stond. Jong Baw was van 1942 tot 1950 lid van de Staten van Suriname.
thumb|Heerenstraat in Paramaribo. (Albuminedruk, ca.1890)
Heerenstraat. Vanaf 1958: Mr. F.H.R.Lim A Postraat De Heerenstraat liep oorspronkelijk vanaf het Gouvernementsplein naar de Malebatrumstraat. Alleen het oudste deel van de Heerenstraat, het gedeelte tot aan de Noorderkerkstraat, werd in 1958 hernoemd naar Mr. F.H.R. Lim A Postraat. In Paramaribo bevinden zich ook een Keizersstraat en een Prinsenstraat, namen die vermoedelijk refereren aan de grachtengordel in Amsterdam. Frederik Lim A Po (9 maart 1900 - Paramaribo, 9 april 1957) was praktizijn (advocaat) en politicus. Hij was voorzitter van de Staten van Suriname van 1945 tot 1947 en een tweede periode van 1951 tot 1953. Hij heeft een grote bijdrage geleverd aan de dekolonisatie van Suriname, in het bijzonder aan de totstandkoming van de interim-regeling van 20 januari 1950 waarin een grotere autonomie voor Suriname werd vastgelegd.
Hoogestraat. Vanaf 1 februari 2019: Dr. Eugène Albert Gesselstraat De Hoogestraat lag op een rits tussen de Steenbakkersgracht en de Drambrandersgracht. Eugène Gessel (Paramaribo, 22 januari 1919 - aldaar, 21 oktober 2020) was historicus, docent en politiek analyticus. Gessel was geboren in de Hoogestraat, die ter gelegenheid van zijn 100e verjaardag op 22 januari 2019 naar hem werd vernoemd. Gessel was van 1950 tot en met 1953 voorzitter van het bestuur van de Vereniging Ons Suriname. In 2011 ontving hij een eredoctoraat van de Anton de Kom Universiteit van Suriname.
Kort Aasemstraat De Kort Aasemstraat komt voor op een reproductie van een kaart van Paramaribo die de situatie rond 1737 aangeeft. De straat lag in het verlengde van het eerste deel van de Keizerstraat, vanaf de Zwartenhovenbrugstraat tot aan de Rust en Vredestraat.
Mr. J.C. Bronsplein. Vanaf 1 juli 2004: Frimangronplein Johannes Cornelis Brons ('s-Gravenhage, 6 augustus 1884 – aldaar, 12 mei 1964) was een Nederlandse jurist die carrière maakte in Suriname. Hij was president van het Hof van Justitie, voorzitter van de Koloniale Staten en Gouverneur van Suriname van 1944 tot 1948. Het Frimangronplein is genoemd naar de wijk Frimangron, opgezet in de 18e eeuw en een van de eerste volkswijken van Paramaribo. De naam betekent “grond van de vrije mens” en verwijst naar de vrijgelaten slaven die in dit gebied gingen wonen. Tot de eerste bewoners behoorden de Redi Moesoe, de leden van het korps Zwarte Jagers.
Nepveugracht. Vanaf ca. 1905: Wilhelminastraat De gracht is genoemd naar Jan Nepveu (Amsterdam, 27 augustus 1719 - Paramaribo, 27 februari 1779), Nederlandse gouverneur van Suriname van 1768 tot 1779. Tijdens zijn gouverneurschap werden de oorlogen tegen de Boni-marrons uitgevochten en het Cordon van Defensie aangelegd. De kade langs de gracht was genoemd naar Koningin Wilhelmina. De Nepveugracht werd rond 1905 gedempt en daarmee verdween ook de naam van de gracht.
Nepveustraat. Vanaf 1 juli 2004: Afi Jabastraat Afi Jaba Grando was een prinses van de Doma stam in Ghana. Zij werd naar Suriname verbannen vanwege een conflict met het Koninklijk huis waar zij deel van uit maakte. Toen gouverneur Jan Nepveu hoorde van Afi Jaba’s koninklijke afkomst, stelde hij haar onmiddellijk in vrijheid. Hij gaf haar een stuk grond om zich te vestigen aan de nu naar haar vernoemde straat in de wijk Frimangron.
thumb|Defilé op het Oranjeplein op 4 november 1955 (Foto Willem van de Poll 1955)
Oranjeplein (1955). Zie: Gouvernementsplein