thumb|Een pothole bij de rivier de Tuolume (VS) In de aardwetenschappen wordt met een pothole een cilindervormige of komvormige depressie bedoeld in een rotsachtige bedding van een rivier of beek. Doorgaans zijn deze gaten dieper dan breed, alhoewel ze ook voor een groot deel opgevuld kunnen raken met sediment. Potholes zijn landvormen die vooral voorkomen in de rivierlandschappen van de bovenloop van een rivier.
Ontstaan thumb|Schematische illustratie van het ontstaan van een pothole, gezien vanuit een dwarsdoorsnede van de rivierbedding. De pijlen geven de stroombewegingen weer van het water uit de watergang. Een pothole ontstaat door de schurende werking van grind, kiezelstenen en/of keien, die door de kracht van flink wervelende stroombewegingen van het water worden rondgedraaid tegen een bepaalde plek op de stenen bedding van de waterloop. De waterdiepte van een pothole, maar ook de snelheid waarmee een pothole ontstaat, kan sterk verschillen. Dit is afhankelijk van het type (en morfologie) van het erosiemateriaal dat de pothole uitslijt, maar ook van het type gesteente waaruit de rivierbedding bestaat. Ook is de intensiteit van de wervelende stroombeweging van het rivierwater een belangrijke factor voor de diepte van een pothole en de snelheid waarmee deze ontstaat.
Skylights op de maan Alhoewel ze op geheel andere manieren zijn ontstaan, lijken de zogenaamde skylights op de maan zeer sterk op aardse potholes. De ontdekking van skylights gebeurde in 1971 tijdens de bestudering van de hogeresolutiefoto's afkomstig van de missie Apollo 15, waarbij de Command Module Pilot (CMP) Alfred Worden twee speciaal daartoe ontworpen camera's moest aktiveren, de FAIRCHILD Mapping-Metric Camera en de ITEK Panoramic Camera die zich in de SIM-bay (Scientific Instruments Module) van het moederschip Endeavour bevonden. Een bepaald gebied in Mare Tranquillitatis toont een merkwaardig ogend klein putje dat er in het geheel niet uitziet als de op de maan veelvuldig voorkomende kraters. Het was pas na het in omloop komen van de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) in 2009 dat de ware aard van dit putje aan het licht kwam, een cilindervormige schacht met op de bodem ervan een veld grote en kleine rotsblokken en puin. Sedert de missie van LRO zijn tientallen andere skylights ontdekt. Op de achterzijde van de maan bevindt zich een skylight waarover zich een natuurlijke brug heeft gevormd.
Fotogalerij
Zie ook Zinkgat Draaikolk Asfaltmeer Verdwijngat Kolk (water) Gletsjermolen Stroomversnelling Plunge pool (landvorm)
Categorie:Landvorm Categorie:Rivier