Lijst van oorlogen in de Lage Landen tot 1560

thumb|De Lage Landen in 1560. Dit is een lijst van premoderne oorlogen die in Lage Landen plaatsvonden tot 1560. Voor latere oorlogen in het noorden, zie Lijst van oorlogen van Nederland (1560–heden) en Lijst van Nederlandse veld- en zeeslagen (1560–heden). Voor latere oorlogen in het zuiden, zie Lijst van oorlogen in de zuidelijke Lage Landen (1560–1829).

Begin Eind Naam conflict Partijen Uitkomst Combatant 1 Combatant 258 BCE50 BCEGallische Oorlog24px Romeinse RepubliekGallische stammenGermaanse stammenKeltische BrittenIberische stammenBeslissende Romeinse overwinning Usipetes en Tencteren door Julius Caesar verpletterend verslagen (uitgeroeid?) in de Slag bij Kessel (55 BCE) Romeinse Republiek annexeert Gallië en Belgica54 BCE53 BCEOpstand van Ambiorix(onderdeel van de Gallische Oorlog)24px Romeinse RepubliekEburonenRomeinse overwinning Opstand onderdrukt12 BCE16 CEVroegkeizerlijke veldtochten in Germania(inclusief de Slag bij het Teutoburgerwoud)24px Romeinse KeizerrijkGermaanse stammenStrategische Germaanse overwinning Romeinse terugtrekking2828Slag in het Baduhennawoud24px Romeinse KeizerrijkFrisiiOnbeslist; tactische Friese overwinning Romeinse terugtrekking4747Opstand van Gannascus24px Romeinse KeizerrijkCananefatenChaukenFrisiiRomeinse overwinning Germaanse opstand/invasie verslagen Tijdelijke Romeinse bezetting van Frisia6970Bataafse Opstand24px Romeinse KeizerrijkBatavenCananefatenFrisiiLingonesTreveriRomeinse overwinning Opstand onderdrukt286296Carausiaanse opstand24px Romeinse Keizerrijk24px CarausiusFrankenRomeinse overwinning Opstand onderdrukt Franken bezetten (tijdelijk?) de gebieden tussen de Rijn en Waal en tussen de Rijn- en ScheldemondingEncarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Franken". Microsoft Corporation/Het Spectrum.ca.445ca.450Frankische verovering vanTurnacum en CameracumVolgens Lanting & van der Plicht (2010) gebeurde de verovering van Turnacum en Cameracum waarschijnlijk in de periode 445–450. 20px West-Romeinse RijkSalische FrankenFrankische overwinning Turnacum en Cameracum worden Frankische hoofdsteden ca.448 ca.448 Slag bij Vicus Helena20px West-Romeinse Rijk Salische Franken Romeinse overwinning ca.450 ca.450Slag bij Finnburg?FrisiiDenenDeense overwinning ca.525 ca.525 Slag aan de Rijn? FrankenFriezen? Denen Frankische overwinning600793Fries-Frankische oorlogen20px|rand Frankische Rijk24px|rand Magna FrisiaFrankische overwinning Magna Frisia geannexeerd715718Frankische BurgeroorlogKarolingen (Austrasisch)Karel MartelChlotharius IV (717–718)

Pepiniden (Austrasisch) Theudoald (715–717)Plectrudis (715–717)Neustrische factieRaganfridDagobert III (†715)Chilperik IIRadboud van Friesland (716–718)Odo van Aquitanië (onafhankelijk tot 718)Karolingische overwinning Neustriërs verslaan Pepiniden (715) Karel onderwerpt Pepiniden, maakt Chlotharius koning (717) Karolingen verslaan Neustriërs (718) Chlotharius sterft, Karel erkent Chilperik als koning maar grijpt de facto macht als hofmeier, sticht Karolingische dynastie (718)772804Saksenoorlogen20px|rand Frankische RijkAbodritenbond20px Stamhertogdom Saksen24px|rand Magna FrisiaFrankische overwinning Saksen en Frisia geannexeerd834891Vikingplundertochten in het RijnlandVikingenFrankische Rijk, opgedeeld in: West-Francië Midden-Francië (Lotharingen) Oost-FranciëFrankische overwinning Vikingen verwoesten steden zoals Dorestad Hendrik van Babenberg versloeg de meeste Vikingen tegen 885 De Slag bij Leuven (891) verdreef de laatste Vikingen10121018Neder-Lotharingse successieoorlogTimothy Reuter (ed.), The New Cambridge Medieval History. Volume 3, c.900–c.1024 (1999), p. 321.Graafschap Verdun19px Prinsbisdom Luik20px Graafschap Leuven & Brussel20px Graafschap Namen20px Graafschap Henegouwen20px Graafschap VlaanderenVerdunse overwinning Slag bij Florennes (1015) Godfried van Verdun wordt hertog van Neder-Lotharingen Hendrik van Leuven erkent Godfried in 101810181018Slag bij Vlaardingen (1018)West-Frisia (later graafschap Holland)20px Heilige Roomse RijkOverwinning voor West-Frisia West-Frisia behaalt de facto autonomie10441056Opstanden van Godfried met de Baard20px Opper-Lotharingen20px Pro-Godfried Neder-Lotharingen20px Graafschap Vlaanderen20px Graafschap Leuven & Brussel20px Heilige Roomse Rijk20px Pro-Gozelo II Neder-Lotharingen20px Pro-Frederik Neder-Lotharingen20px Prinsbisdom MetzCompromis Godfried verbannen naar Toscane (1057) Vlaanderen krijgt Ename, verliest Valencijn (1059) Godfried volgt Frederik op in Neder-Lotharingen (1065)10701071Vlaamse successieoorlog (1070–1071)20px Pro-Robrecht VlaanderenWest-Frisia (later graafschap Holland)20px Pro-Arnulf Vlaanderen20px Koninkrijk Frankrijk20px Graafschap Henegouwen20px Graafschap Boulogne20px Hertogdom NormandiëOverwinning voor West-Frisia Robrecht de Fries wordt graaf van Vlaanderen10761076Slag bij IJsselmondeWest-Frisia (later graafschap Holland)19px Sticht UtrechtOverwinning voor West-Frisia Graaf Dirk V krijgt West-Frisia terug van Utrecht11271128Vlaamse successieoorlog (1127–1128)20px Pro-Willem Clito Vlaanderen20px Pro-Diederik van de Elzas VlaanderenDiederikse overwinning Willem Clito sterft door verwonding en eindigt daarmee de oorlog11321297West-Friese Oorlogen20px Graafschap HollandWest-FriezenHollandse overwinning Holland verovert de regio West-Friesland11391159Grimbergse Oorlogen20px Graafschap Leuven & Brussel20px Huis BerthoutLeuvense overwinning Leuven verwerft de Heerlijkheid Grimbergen11651323Strijd tussen Vlaanderen en Hollandom Zeeland Bewestenschelde: Oorlog om Holland 1000-1375 (Verloren, Hilversum, 2004), , p. 156, 167.20px Graafschap Vlaanderen20px Graafschap HollandHollandse overwinning: Vrede van Parijs (1323) Holland verwerft Zeeland Bewestenschelde11861263/5Naams–Luxemburgse successieoorlogEncarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Namen [geschiedenis]. §1. Regeerders". Microsoft Corporation/Het Spectrum.20px Huis Namen (Ermesinde)20px Huis Limburg-Luxemburg20px Graafschap Namen (betwist)20px Graafschap Luxemburg (betwist tot 1199)20px Huis Vlaanderen (Boudewijnen)20px Graafschap Henegouwen20px Graafschap Namen (betwist)20px Graafschap VlaanderenCompromis Ermesinde en haar afstammelingen erven Luxemburg (1199) Namen verkocht aan Gwijde van Dampierre (1263/5)12021378Luiks-Brabantse oorlogen19px Prinsbisdom Luik20px Graafschap Loon20px Hertogdom Brabant20px Tweeherigheid van MaastrichtCompromis: Wapenstilstand van Booienhoven Luik verwerft Moha en Loon Brabant verwerft Limburg en Overmaas Tweeherigheid van Maastricht bevestigd12031206Loonse OorlogAda en Lodewijk II20px LoonWillem20px HollandGesteund door:20px Engeland19px WelfenMilitaire en uiteindelijke politieke overwinning voor Willem Willem erkend als graaf van Holland12121213Successieoorlog van Moha(onderdeel van de Luiks-Brabantse oorlogen)20px Hertogdom Brabant20px Prinsbisdom LuikLuikse overwinning Moha geannexeerd door Luik12131214Engels-Franse Oorlog (1213–1214)20px Koninkrijk Frankrijk16px Hertogdom Bourgondië16px Graafschap Champagne16px Graafschap Dreux16px|Znak hrabství Ponthieu Graafschap Ponthieu16px Graafschap Saint-Pol16px Hertogdom Normandië16px Hertogdom Bretagne16px Prinsbisdom Luik20px Angevijnse Rijk(Engeland, Anjou, Normandië, Aquitanië)20px Heilige Roomse Rijk20px19px Vlaanderen-Namen20px Graafschap Boulogne16px16px Henegouwen-Holland16px16px Brabant-Leuven16px Opper-Lotharingen16px Hertogdom Limburg16px Hertogdom Saksen16px Keur-PaltsFranse overwinning Wapenstilstand van Chinon Uiteenval van het Angevijnse Rijk12251227Drents–Groningse oorlog20px Burggraafschap Groningen19px Sticht Utrecht20px Burggraafschap Coevorden ("Drenthe")GelkingenDrenther overwinning Utrechtse bisschop sneuvelt in veldslag, nieuwe bisschop roept kruistocht uit12281232Fries-Drentse Oorlog19px Sticht Utrecht22px|border Friese kruisvaarders20px Burggraafschap Coevorden ("Drenthe")20px|border Ommelander rebellenOnbeslist Drenthe behoudt de facto onafhankelijkheid van Utrecht1226/81231/2Bredase Successieoorlog20px Huis Schoten-Breda Egidius van Schoten-Breda20px Hertogdom Brabant Hendrik I van BrabantBrabantse overwinning De heer van Breda moet op eigen kosten een Brabantse bezetting toelaten op zijn kasteel van Breda, bij de "Vredesverdag van 1232"Jaarboek "De Oranjeboom" deel 17 (1964) blz 1912441254Vlaams-Henegouwse Successieoorlog20px Huis Vlaanderen20px Huis DampierreGesteund door:20px Anjou (3e conflict)20px Huis AvesnesGesteund door:20px Holland (2e conflict)20px Zeeland (2e conflict)Compromis Dampierre verwerft Vlaanderen Avesnes verwerft Henegouwen1245/501273/5Groot Interregnum18px Staufische factie 20px Frederik II (1245–50) 20px Koenraad IV (1245–54) 20px Alfons X van Castilië (1257–75) 20px Rudolf van Habsburg (1273–5)20px Welfische factie 20px Hendrik van Thüringen (1246–7) 20px Willem II van Holland (1247–56) 20px Richard van Cornwall (1257–72) 20px Ottokar II van BohemenCompromis Unanieme verkiezing van Rudolf van Habsburg in 1273 Alfons X van Castilië geeft aanspraken op in 127512561422Fries-Hollandse oorlogen20px Graafschap HollandUpstalsboomVerschillende andere Friese factiesHolland verovert West-Friesland,maar boekt nauwelijks terreinwinst in Midden-Friesland12721278Koeienoorlog20px Prinsbisdom Luik20px Graafschap NamenOnbeslist Status quo ante bellum12831289Limburgse Successieoorlog20px Hertogdom Brabant20px Graafschap Loon20px Rijksstad Keulen20px Graafschap Gelre20px Graafschap Luxemburg20px Keurvorstendom KeulenBrabantse overwinning Brabant verwerft het Hertogdom Limburg12961335Awans- en WarouxoorlogEncarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Awans-en-Waroux-oorlog". Microsoft Corporation/Het Spectrum.20px Awans20px WarouxOnbeslist Status quo ante bellum12971305Vlaamse Opstand (1297-1305)20px Koninkrijk Frankrijk20px Vlaamse patriciaat20px Graafschap Vlaanderen20px Graafschap NamenFranse overwinning Vlaanderen verliest Rijsel, Dowaai, Bethune en Orchies aan Frankrijk Vlaanderen blijft onafhankelijk13031306Brusselse OpstandBrabantse ambachtenBrabantse patriciaat20px Hertog van BrabantPatricisch–hertogelijke overwinning Opstand onderdrukt13221326Strijd om Bredevoort20px Prinsbisdom Münster20px Graafschap GelreCompromis: Vrede van Wezel Gelre verwerft de Heerlijkheid Bredevoort Münster verwerft de Heerlijkheid Bermentfelde13231328Opstand van Kust-Vlaanderen20px Koninkrijk Frankrijk20px Vlaamse graaf en loyalisten20px Vlaamse rebellenFranse overwinning Restauratie van pro-Franse graaf Repressie tegen alle deelnemers in de opstand13361366Loonse Successieoorlog(onderdeel van de Luiks-Brabantse oorlogen)20px Graafschap LoonMen moet onthouden dat Arnold en Godfried ook onderling met elkaar streden en geen hecht verbond tegen de Luikse prins-bisschop vormden.Gesteund door:20px Hertogdom Brabant (1337–1363) 20px Hertogdom Luxemburg (1361–1366) 20px Prinsbisdom LuikGesteund door:20px Paus in AvignonLuikse overwinning Annexatie van Loon door Luik Annexatie van Chiny door Luxemburg13371453Honderdjarige Oorlog 20px Valois Frankrijk 20px Hertogdom Bourgondië (1337–1419, 35–53) 20px Koninkrijk Schotland 20px Kroon van Castilië 20px Republiek Genua 20px Koninkrijk Bohemen 20px Kroon van Aragón 20px Paus in Avignon 20px Plantagenet Frankrijk 20px Koninkrijk Engeland 20px Hertogdom Bourgondië (1419–35) 20px Koninkrijk Portugal 20px Koninkrijk Navarra 20px Graafschap Vlaanderen 20px Graafschap Henegouwen 20px Pauselijke Staat Valois-Franse overwinning Engeland verliest permanent alle landen in Frankrijk behalve Calaisis Valois-Bourgondië wordt semi-onafhankelijke staat (1363) Bourgondië begint geleidelijke verwerving Lage Landen (1384) Vlaanderen blijft onder Franse suzereiniteit (1453)13501361Gelderse Broederstrijd20px Reinoud III van Gelre20px Heeckerens20px Eduard van Gelre20px BronckhorstenEduardische overwinning Eduard wordt hertog van Gelre13501490Hoekse en Kabeljauwse twistenHoekse bond (anti-Bourgondië)Kabeljauwse bond (pro-Bourgondië)Kabeljauwse overwinning