thumb|upright=1.12|Borstelwormen zijn duidelijk gesegmenteerde dieren (kop van Lepidasthenia sp.)
Segmentatie is de indeling van het bouwplan van een plant of dier in een reeks min of meer gelijke eenheden. Segmentatie is een van de meest basale organisatieprincipes in de ontwikkelingsbiologie en is mogelijk een voorouderlijk kenmerk van alle tweezijdig symmetrische dieren (Bilateria).
Met name bij de geleedpotigen (Arthropoda), chordadieren (Chordata) en ringwormen (Annelida) is sprake van een duidelijke segmentatie, hoewel de gesegmenteerde lichaamsdelen bij deze groepen op verschillende manieren tot stand komen.
In het dierenrijk Segmentatie komt voor in verschillende fyla van het dierenrijk, maar is niet overal op dezelfde manier ontstaan. Bij geleedpotigen zoals de fruitvlieg (Drosophila) ontstaan lichaamssegmenten uit een gradiënt van transcriptiefactoren langs de lengteas van het embryo. Gewervelde dieren zoals de zebravis gebruiken oscillerende genexpressie om de lichaamssegmenten achtereenvolgens aan te leggen, de zogenaamde segmentatieklok. Ringwormen (Annelida) hebben een mechanisme waarbij zogenaamde blastcellen zich differentiëren tot de segmentale weefsels. Bij de weekdieren is de segmentatie secundair verloren gegaan.
Metamere segmentatie Metamere segmentatie of kortweg metamerie is de herhaling van organen en weefsels langs de lichaamsas van een dier. Metamerie is een verschijnsel van het mesoderm, het embryonale kiemblad waaruit onder meer de lichaamsspieren en het coeloom (de lichaamsholte) ontstaan. Deze structuren vormen de basis van de segmentale lichaamsindeling.
Metamere segmentatie is vermoedelijk ontstaan als een aanpassing om het lichaam efficienter voort te bewegen.
Zie ook Hoxgenen Somiet
Referenties
Categorie:Ontwikkelingsbiologie