miniatuur|Aantal besmettingen (blauw) en doden (rood) door COVID-19. De stippellijnen geven het dagelijkse verschil aan. miniatuur|Kaart van aantal bevestigde besmettingen in Italië (per 20 april) De coronacrisis in Italië begon op 31 januari 2020 toen de eerste besmetting met het coronavirus SARS-CoV-2 in Italië werd vastgesteld. Twee Chinese toeristen in Rome testten toen positief op COVID-19, veroorzaakt door het virus. Een week later werd bij een Italiaanse man die werd geëvacueerd uit de stad Wuhan in China het virus vastgesteld. Hij werd opgenomen in een ziekenhuis.
thumb|De elf gemeenten in de provincie Lodi die als eerste in februari werden afgesloten van de buitenwereld. Een cluster van uitbraken werd op 21 februari gedetecteerd, beginnend met zestien bevestigde besmettingen in de Noord-Italiaanse regio Lombardije in Codogno, met nog eens zestig besmettingen een dag later. Italië werd hiermee het land met de meeste geconstateerde besmettingen buiten Azië. Op 22 februari werd het eerste sterfgeval gerapporteerd. Deze eerste besmettingen konden niet alle gelinkt worden aan China, patiënt nul is daarom onbekend.
Het reizen naar en van elf gemeenten in de provincie Lodi, ten zuidoosten van Milaan, met totaal circa 50.000 inwoners, werd beperkt. Alle openbare gebeurtenissen, in het bijzonder rondom carnaval (ook in Venetië), werden afgelast. Scholen, winkels, restaurants en kerken werden gesloten.Italië isoleert noordelijke gemeenten om virus-uitbraak te beteugelen, www.nos.nl; 23 februari 2020. Gearchiveerd op 6 februari 2023.
Begin maart 2020 was Italië harder getroffen door de uitbraak van het coronavirus dan welk ander land in de Europese Unie dan ook. Elf gemeenten in Noord-Italië zijn aangewezen als epicentra van de twee hoofdclusters in Italië, zij werden onder quarantaine geplaatst. Het merendeel van de positieve testen op het virus uitgevoerd in andere regio's was terug te leiden naar deze twee hoofdclusters. Per 7 maart had Italië 42.062 maal de test uitgevoerd om het virus vast te stellen.
thumb|De gebieden in Noord-Italië waarvoor vanaf 8 maart de quarantaine-maatregel geldt. Vanaf 10 maart werd dit uitgebreid tot het hele land.Op 9 maart 2020 werd voor geheel Italië code rood uitgeroepen door de Italiaanse premier Giuseppe Conte.
Vastgestelde besmettingen Op 31 januari werden de eerste twee besmettingen met het coronavirus in Italië gerapporteerd. Het betroffen twee Chinese toeristen in Rome. Op 6 februari werd de derde besmetting vastgesteld, het betrof een Italiaan die was geëvacueerd uit China. Op 21 februari waren er 19 vastgestelde besmettingen. 14 hiervan werden vastgesteld in Lombardije, waaronder in het ziekenhuis van Codogno en 2 besmettingen werden vastgesteld in de regio Veneto. Op 5 maart was in elke Italiaanse regio minimaal een besmetting vastgesteld. Op 13 maart waren er 1.266 mensen overleden. 250 van deze overlijdens vonden plaats in het afgelopen etmaal. Het dodental in Italië lag op 21 inwoners per 1 miljoen inwoners. Dat was hoger dan in andere door het coronavirus getroffen landen. In Lombardije was de concentratie besmettingen het hoogst. Hier lag het dodental op 90 per 1 miljoen inwoners. Dit was zelfs hoger dan de zwaarst getroffen regio in China, Hubei, waar het dodental op 50 per 1 miljoen inwoners lag.Sterftecijfer ligt in Italië hoger dan in China, Nederland vlak achter Spanje en Frankrijk, volkskrant.nl; 13 maart 2020. Gearchiveerd op 19 augustus 2022. Op 19 maart ging Italië China voorbij als land met de meeste overleden coronapatiënten. Op 21 maart werd met 793 doden een piek bereikt in het aantal sterfgevallen op één dag. Er waren op deze dag 233.222 Italianen getest op het coronavirus. De grootste concentratie was er in de regio Lombardije, met 27.206 vastgestelde besmettingen en 3.456 doden. Daarna volgde Emilia-Romagna met 7.555 vastgestelde besmettingen en 816 doden. Enkele gemeenten in Noord-Italië waren extra zwaar getroffen, waaronder Bergamo. In deze stad konden de mortuaria, crematoria en begraafplaatsen het aantal doden nauwelijks meer aan. Vijftien legertrucks en vijftig militairen werden ingezet om deze te ontlasten en zorgden voor transport naar plaatsen in de omgeving.Italiaans Bergamo verandert in spookstad: elk half uur een begrafenis, www.parool.n; 19 maart 2020. Gearchiveerd op 24 oktober 2021.Leger moet in Bergamo doodskisten ophalen bij overvol crematorium, nu.nl; 19 maart 2020. Gearchiveerd op 6 maart 2023. Op 23 maart was het aantal doden nog 601. Op 26 maart waren er wederom veel nieuwe gevallen bij gekomen, waaronder 6.153 besmettingen en 662 doden.
Voetbalwedstrijd 19 februari 2020 Een massaal bezochte voetbalwedstrijd tussen de elftallen van Atalanta Bergamo en Valencia CF die op woensdagavond 19 februari 2020 werd gespeeld in het Stadio Giuseppe Meazza te Milaan is achteraf aangemerkt als een belangrijke haard van waaruit vervolgens het virus zich over Italië en Spanje zou verspreiden. Dit evenement werd aangemerkt als een 'biologische bom' wegens de vele supporters die er besmet zouden zijn geraakt en op hun beurt na thuiskomst anderen zouden besmetten.De wedstrijd die nooit gespeeld had mogen worden: ‘Atalanta - Valencia was biologische bom’. Gearchiveerd op 13 augustus 2022.Italiaanse arts ziet duidelijke oorzaak van uitbraak in Bergamo - ’Europees duel Atalanta - Valencia was biologische bom’
Maatregelen Op 8 maart 2020 breidde premier Giuseppe Conte de quarantaine-maatregel uit naar de gehele regio Lombardije en 14 andere provincies in Noord-Italië, waardoor meer dan een kwart van de bevolking van het land (ca. 16 miljoen mensen) in hun bewegingsvrijheid werd beperkt. Daarmee werden reizen van en naar die gebieden, waaronder de steden Milaan en Venetië, en het openbare leven grotendeels stilgelegd. De maatregelen golden tot 4 april. Verplaatsingen en reizen werden beperkt tot het minimum, men werd aangeraden zoveel mogelijk thuis te blijven. Vele openbare gebouwen, zoals bioscopen, musea en theaters werden gesloten. Evenementen, ook huwelijken en begrafenissen, werden afgelast. Restaurants en cafés waren alleen overdag nog geopend. Treinen en vliegtuigen bleven in bedrijf, maar hadden veel minder reizigers. Het toerisme in Italië ondervond een sterke terugslag.Italië vraagt grote offers van burgers – maar geen absoluut reisverbod, www.nrc.nl; 8 maart 2020. Gearchiveerd op 4 september 2022.
Een dag later, op 9 maart, werden 's avonds de (reis)beperkingen uitgebreid tot geheel Italië (code rood). Alle scholen en universiteiten in het hele land gingen dicht. Alle publieke bijeenkomsten in Italië werden verboden en de voetbalcompetitie stilgelegd. De stations en vliegvelden bleven open, metro, bus en tram bleven rijden, veel verbindingen waren echter geschrapt in de aangepaste dienstregeling. Het vliegverkeer van en naar Italië was verminderd, doordat er veel annuleringen waren. In Zuid-Italië ontstond onrust door de vele mensen die uit het noorden naar het zuiden waren gereisd om de beperkingen in het noorden te ontvluchten.Premier Conte: heel Italië rood gebied, www.nrc.nl; 9 maart 2020. Gearchiveerd op 20 mei 2022.
De Italiaanse regering kondigde op 11 maart verdere noodmaatregelen aan voor het hele land. Alleen supermarkten, apotheken, banken en publieke diensten waren nog open. Openbaar vervoer werd minder frequent. Mensen die toch op reis wilden gaan moesten kunnen aantonen dat het een noodzakelijke reisbeweging was.Extra Italiaanse maatregelen tegen coronavirus: bijna alle winkels dicht, www.nu.nl; 12 maart 2020. Gearchiveerd op 20 maart 2020.
Vanaf 22 maart werden alle niet-essentiële fabrieken, winkels en bedrijven voor minimaal twee weken gesloten. Alleen supermarkten, apotheken, banken, postkantoren en fabrieken voor levensmiddelen en medicijnen bleven in bedrijf.Italië verder stilgelegd, fabrieken dicht: 'Stap naar een oorlogseconomie', www.rtlnieuws.nl; 22 maart 2020. Gearchiveerd op 6 februari 2023.
Verspreiding naar andere landen Een aantal besmettingen met het coronavirus SARS-CoV-2 is wereldwijd opgedoken, waarvan vermoed wordt dat deze in verband gebracht kunnen worden met de clusters in Noord-Italië. Per 2 maart 2020 hebben 30 landen en/of territoria bevestigde besmettingen waarvan de oorsprong in Italië lijkt te liggen. +Landen waar besmettingen in verband worden gebracht met clusters uit Italiëgecentreerd|550x550pxAfrikaAmerikaAziëEuropaOceanië Algerije Centraal-Afrikaanse Republiek Ivoorkust Marokko Nigeria Seychelles Tunesië Zuid-Afrika Argentinië Brazilië Canada Chili Colombia Dominicaanse Republiek Mexico Verenigde Staten Armenië Azerbaijan Bangladesch China India Israël Japan Jordanië Maleisië Malediven Oman Saudi-Arabië Singapore Sri Lanka Thailand Verenigde Arabische Emiraten Vietnam Zuid-Korea Andorra België Bosnie en Herzegovina Bulgarije Denemarken Estland Finland Frankrijk Duitsland Georgië Griekenland Hongarije IJsland Ierland Moldavië Letland Litouwen Luxemburg Malta Nederland Noord-Macedonië Noorwegen Oekraïne Oostenrijk Polen Portugal Roemenië Rusland San Marino Slovenië Slowakije Spanje Vaticaanstad Verenigd Koninkrijk Zweden Zwitserland Australië Nieuw-Zeeland
Italië