De Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) (Frans: République centrafricaine, Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka), soms (foutievelijk) Centraal-Afrika genoemd, is een land in het midden van Afrika, grenzend aan Tsjaad, Soedan, Zuid-Soedan, Congo-Kinshasa, Congo-Brazzaville en Kameroen. De hoofdstad is Bangui. Met een bruto nationaal product van US$ 510 per hoofd van de bevolking was de Centraal-Afrikaanse Republiek in 2025 het op drie na armste land van Afrika.
Op 13 augustus 1960 werd de Centraal-Afrikaanse Republiek onafhankelijk van Frankrijk, nadat zij twee jaar eerder autonoom was geworden. Meer dan dertig jaar lang werd het land geregeerd door presidenten die de macht met geweld in handen kregen of hun macht ontleenden aan frauduleuze verkiezingen. De eerste democratische verkiezingen werden gehouden in 1993, waarna Ange-Félix Patassé president werd. Patassé werd echter in 2003 afgezet door generaal François Bozizé. Bozizé won de democratische verkiezingen in 2005 en was tot begin 2013 president tot hij op zijn beurt werd afgezet na een coup.
Sinds het einde van 2012 heerst er een burgeroorlog. Christenen en moslims leven er op gespannen voet naast elkaar. Frankrijk heeft 1.600 militairen naar het land gestuurd, die vanuit Kameroen moeten proberen de vrede te herstellen.
In de Centraal-Afrikaanse Republiek leven de Akapygmeeën.
Geschiedenis
De eerste Europeanen arriveerden rond het einde van de 19e eeuw, tijdens de wedloop om Afrika, in het gebied van de Centraal-Afrikaanse Republiek. In 1889 vestigden de Fransen een nederzetting op de plaats van de huidige hoofdstad Bangui.
Op 29 december 1903 werd door Frankrijk per decreet het territorium van Oubangui-Chari ingesteld. In 1910 werd Oubangui-Chari een van de onderdelen van Frans-Equatoriaal-Afrika, naast Tsjaad, Midden-Congo en Gabon. In 1916 werd een deel van Duits Kameroen toegevoegd aan het territorium.
In 1958 werd de regio Oubangui-Chari autonoom binnen het Franse koloniale Rijk en nam zij de naam Centraal-Afrikaanse Republiek aan. Op 13 augustus 1960 werd de republiek onafhankelijk van Frankrijk.
Geografie thumb|Satellietfoto van de Centraal-Afrikaanse Republiek
lengte landgrenzen: Kameroen 797 km, Tsjaad 1197 km, Congo-Kinshasa 1577 km, Congo-Brazzaville 467 km, Soedan 483 km, Zuid-Soedan 682 km kustlijn: geen
laagste punt: Ubangi (335 m) hoogste punt: Mont Ngaoui (1420 m)
Grote steden De tien grootste steden van de Centraal-Afrikaanse Republiek zijn (inwoners 2003) Geohive: Central African Republic: Main cities Division des Statistiques: POPULATION DES PRINCIPALES VILLES CENTRAFRICAINES:
Plaats Inwoners Bangui 622.771 Bimbo 124.176 Berbérati 76.918 Carnot 45.421 Bambari 41.356 Bouar 40.353 Bossangoa 36.478 Bria 35.204 Bangassou 31.553 Nola 29.181
Politiek en bestuur staatshoofd: president Faustin-Archange Touadéra regeringsleider: Félix Moloua parlement: drie kamers: Assemblée Nationale (gekozen voor vijf jaar); Economische Raad; Regionale Raad. Alle drie bezitten zij wetgevende macht.
Bij het grondwettelijk referendum van 13 december 2015 (plaatselijk verlengd tot en met 15 december 2015) is ingestemd met een herziening van de staatsinrichting, waardoor er naast de Assembée Nationale een Senaat zou worden gevormd.
Bestuurlijke indeling
De Centraal-Afrikaanse Republiek is sinds 2021 ingedeeld in 20 prefecturen, waarvan de hoofdstad Bangui er als prefecture séparée een is.
Mensenrechten De Centraal-Afrikaanse Republiek heeft een autoritair regime. In de democratie-index van The Economist neemt de Centraal-Afrikaanse Republiek de 166e plaats in van de 167 opgenomen landen.The Economist (2015) Democracy Index 2014, Democracy and its discontents A report from The Economist Intelligence Unit Amnesty International maakt er melding van dat de komst van de vredesmissie geen eind heeft gemaakt aan de mensenrechtenschendingen. Een slachtpartij op een markt in de hoofdstad door troepen uit Tsjaad bleef onbestraft. Ook maakten de strijdende partijen zich schuldig aan oorlogsmisdaden.Amnesty International Report 2014/15, the state of the world's human rights
Economie
Armoede Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in de Centraal-Afrikaanse Republiek 62,4% van de bevolking van minder dan US$ 1,25 per dag.UNDP: Human development indices - Table 3: Human and income poverty (Population living below $1.25 a day (2000-2007)). Gearchiveerd op 3 juni 2022. Cijfers over hoeveel mensen er onder de nationale armoedegrens leven zijn niet beschikbaar.
Corruptie In de Centraal-Afrikaanse Republiek is corruptie wijdverbreid. In de corruptieperceptie-index die jaarlijks door Transparency International wordt gepubliceerd neemt de Centraal-Afrikaanse Republiek de 150e plaats in van de 175 opgenomen landen.Corruption Perceptions Index 2014: Results, Transparency International, 2015. Gearchiveerd op 9 mei 2020. Deze corruptie wordt gezien als een belangrijke hindernis bij economische ontwikkeling.Paul G. Wilhelm "International Validation of the Corruption Perceptions Index: Implications for Business Ethics and Entrepreneurship Education" in Journal of Business Ethics, February 2002, Volume 35, Issue 3, pg 177-189
Munteenheid Nationale munt: CFA-frank, ISO 4217 munteenheidcode XOF.
Zie ook Monumenten op de Werelderfgoedlijst
Externe links Cultuur en foto's van de eerste inwoners van Afrika