Belley is een gemeente in het Franse departement Ain (regio Auvergne-Rhône-Alpes). De inwoners worden Belleysans genoemd. Het is de onderprefectuur van het arrondissement Belley. Belley is de historische hoofdstad van de streek Bugey.
Geschiedenis De stad gaat terug op een Gallo-Romeinse nederzetting (vicus). Enkel de eerste letters van de naam van deze nederzetting zijn bekend van inscripties: "Bell". Deze vicus had tussen de tweede en de vierde eeuw thermen. Het christendom bereikte al in de derde eeuw Belley, komende van Lyon en Vienne. In de vijfde of zesde eeuw werd Belley een bisschopsstad.
Belley is de hoofdstad van de historische provincie Bugey (pagus Bellicensis). Het lag in het koninkrijk Bourgondië en werd in de tiende eeuw een onderdeel van het Heilig Roomse Rijk. In de elfde eeuw kwam de stad te liggen in Savoye. De bisschoppen van Belley bezaten als heer de wereldlijke macht in de stad en droegen ook de titel van prins van het Heilig Roomse Rijk. In 1385 was er een grote stadsbrand die een groot deel van de stad in de as legde. De stad werd grotendeels in steen heropgebouwd en kreeg toen ook een stadsmuur. De stad bezat toen twee kernen: een religieuze kern rond de kathedraal en een kern ronde Grande Rue met administratieve, gerechtelijke en handelsfunctie.
Tussen 1536 et 1559 maakte de stad deel uit van Frankrijk en dit werd definitief zo vanaf 1601 met het Verdrag van Lyon. In de zeventiende eeuw vestigden zich vier kloosters in Belley en breidde de stad zich uit tot buiten haar stadsmuren. In de achttiende eeuw werden de stadsversterkingen afgebroken. Tijdens het ancien régime dankte Belley zijn belang vooral aan zijn rol als religieus centrum.
Na de Franse Revolutie werden de torens van de kathedraal afgebroken en werd het bisdom afgeschaft. Het werd weer opgericht in 1822. Belley is formeel nog een bisschopszetel maar de bisschop resideert sinds 1978 in het grotere Bourg-en-Bresse. Tussen 1874 en 1948 was Belley een garnizoensstad, waar eerst infanterie (het 133e Infanterieregiment bij de start van de Eerste Wereldoorlog) en later artillerie was gelegerd. Pas na de Tweede Wereldoorlog kwam er een echte industrie in de stad.
Geografie De oppervlakte van Belley bedroeg op ; de bevolkingsdichtheid was toen inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Belley met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
miniatuur|left|350px
Demografie Onderstaande figuur toont het verloop van het inwoneraantal van Belley vanaf 1962.
Geboren
Jean Anthelme Brillat-Savarin (1755-1826), rechter, schrijver en gastronoom Jean-Claude Anthelme Récamier (1774-1852), chirurg Didier Ollé-Nicolle (1961), voetballer en trainer Maxime Bouet (1986), wielrenner Simon Desthieux (1991), biatleet
Bezienswaardigheden
Kathedraal Saint-Jean-Baptiste (negentiende eeuw). De neogotische kathedraal kwam in de plaats van haar twaalfde-eeuwse voorganger die bouwvallig was en verder beschadigd werd bij een aardbeving in 1822. Bisschoppelijk paleis (achttiende eeuw). Deze voormalige bisschopsresidentie bevindt zich naast de kathedraal en werd in 1978 aangekocht door de gemeente. Het is sinds 1932 een historisch monument. Place des Terreaux. Dit plein bevond zich buiten de middeleeuwse omwalling en hier waren de markthallen. Negentiende-eeuwse hallen kwamen in de plaats van houten hallen uit de twaalfde eeuw. Vieille Porte (1696). Deze poort was een onderdeel van het klooster van de visitandinnen.
Categorie:Gemeente in Ain