miniatuur|De Wasaloop voor vrouwen (Tjejvasan) in 2006 De Wasaloop (Zweeds: Vasaloppet) is een langlaufwedstrijd die jaarlijks op de eerste zondag van maart in Dalarna in Midden-Zweden gehouden wordt. De tocht van ongeveer 90 kilometer gaat van Sälen naar Mora en is de langste in zijn soort.
De tocht wordt gehouden in nagedachtenis van Gustaaf Vasa, de koning van Zweden die, op de vlucht voor de Denen, deze tocht op ski's maakte.
Vrouwelijk deelname De deelname van vrouwen vormt een hoofdstuk apart in deze wedstrijd. Lange tijd was er geen afzonderlijk klassement voor vrouwen. Vrouwelijke winnaars in de Wasaloop hebben prijzen ontvangen sinds 1997. Daarvoor, in 1922-1923 en 1981-1996, mochten vrouwen wel meeracen, maar ontvingen ze geen prijzen. De eerste vrouw die meedeed was Margit Nordin uit Grängesberg in 1923.
Door de jaren na de eerste race waren er veel verhitte debatten over de deelname van vrouwen. Een meerderheid van de functionarissen, meestal mannen, zowel binnen sportorganisaties als in de samenleving in het algemeen, was tegen vrouwen in de race. Dit leidde ertoe dat vrouwen van 1924 tot 1980 werden uitgesloten van de race. Het verbod werd ingevoerd omdat het slecht werd geacht voor de gezondheid van vrouwen om aan zo'n wedstrijd deel te nemen. Het verbod werd bekritiseerd, vooral na 1960. Sommigen verdedigden het verbod en zeiden dat het toelaten van vrouwen de reputatie van de race als een zware uitdaging zou verminderen. Toch deden verschillende vrouwen mee aan het verbod, vermomd als mannen, onder wie ook de Nederlandse atlete Mareike Bestenbreur die in 1980 uit protest een namaaksnor opplakte die ze in een feestwinkel had gekocht. Van de 12.000 mannelijke deelnemers zou ze er zo'n 7.000 achter zich laten. De organisatie beraadde zich over het invoeren van een "verscherpte" geslachtstest om dergelijke "grappenmaaksters" te kunnen weren. Twee van de Zweedse vrouwen die zich eerder in 1978 "vermomden"" om dit aan de kaak te stellen, Birgitta Westhed en Britt Dohsé, werden bijgestaan door een professionele visagiste die hun uiterlijk veranderde met pruiken, snor en een volle baard. Westhed werd tijdens de race door de tv geïnterviewd, waardoor vrouwenparticipatie hoger op de media-agenda kwam te staan. In 1981 werd de race ook opengesteld voor vrouwen.
Overige wedstrijden In de weken rondom de Wasaloop worden er ook verschillende andere wedstrijden gehouden, veelal op (een gedeelte van) hetzelfde parcours.
Tjejvasan De Tjesvasan is een wedstrijd over 30 km in klassieke stijl, alleen bestemd voor vrouwen. De race volgt de laatste 30 km van het parcours van de Wasaloop. De race vindt plaats op een zaterdag, een week voor de Wasaloop. De Tjejvasan is voor de eerste keer gehouden in 1989 en wordt sinds 2012 elk jaar live uitgezonden op de Zweedse televisie.
Kortvasan De Kortvasan is een race over 30 km in klassieke stijl van Oxberg tot Mora die sinds 1997 wordt georganiseerd. De wedstrijd is voor iedereen vanaf 12 jaar en is daarom uitermate geschikt voor families. De race vindt plaats op een vrijdag, een week voor de Wasaloop.
Öppet Spår Zondag Het parcours van deze wedstrijd is precies hetzelfde als de Wasaloop en gaat langs dezelfde checkpoints. De race gaat over 90 km in klassieke stijl. De race vindt de zondag voor de Wasaloop plaats. De Öppet Spår Zondag wordt gehouden sinds 1979.
Ungdomsvasan De Ungdomsvasan is een wedstrijd voor de jeugdige skiërs van een leeftijd van negen tot zestien. De wedstrijd start in Hemus, Mora Ski Stadion en eindigt op de finishlijn in Mora. Er zijn vier verschillende afstanden, de kortste is 3 km en de langste 9 km. De afstanden zijn leeftijdsgebonden, de 3 km is voor de leeftijd 9-10, de 5 km voor 11-12, de 7 km voor 13-14 en de 9 km voor 15-16. De Ungdomsvasan vindt plaats op de zondagochtend voor de Wasaloop en wordt georganiseerd sinds 2008.
Öppet Spår Maandag Het parcours van deze wedstrijd is precies hetzelfde als de Wasaloop en gaat langs dezelfde checkpoints. De race gaat over 90 km in klassieke stijl. De race vindt de maandag voor de Wasaloop plaats. De Öppet Spår Maandag wordt gehouden sinds 1979.
Halvvasan De Halvvasan is een wedstrijd van 45 km, een halve Wasaloop. De race begint in Oxberg en neemt een extra lus waarna het oorspronkelijke parcours van de Wasaloop wordt gevolgd naar de finish in Mora. De race vindt plaats op de dinsdag voor de Wasaloop. De Halvvasan wordt gehouden sinds 1997.
Stafettvasan Deze wedstrijd is een estafette voor 5 deelnemers. Het oorspronkelijke parcours van de Wasaloop is in vijf secties verdeeld van 24 km, 24 km, 14 km, 9 km en 19 km. Elke deelnemer loopt een van de secties. De race vindt plaats op de vrijdag voor de Wasaloop. De Stafettvasan wordt georganiseerd sinds 2007.
Öppet Spår 9 K De Öppet Spår 9 K is een korte Wasaloop die voert over de laatste 9 kilometer van de Wasaloop. De race vindt plaats op de zaterdag voor de Wasaloop en werd voor de eerste keer gehouden in 2016.
Erelijst Mannen JaarDatumStijlAfstandKlassement Winnaar Land Tijd 2021 7 maartKlassiek90 kmSki Classics Tord Asle Gjerdalen 3:28:18 2020 1 maartKlassiek90 kmSki Classics Petter Eliassen 4:25:14 2019 3 maartKlassiek90 kmSki Classics Tore Björseth Berda 4:39:15 2018 4 maartKlassiek90 kmSki Classics Andreas Nygaard 4:24:36 2017 5 maartKlassiek90 kmSki Classics John Kristian Dahl 3:57:18 2016 6 maartKlassiek90 kmSki Classics John Kristian Dahl 4:08:00 2015 8 maartKlassiek90 kmSki Classics Petter Eliassen 4:01:48 2014 2 maartKlassiek90 kmSki Classics John Kristian Dahl 4:14.33 2013 3 maartKlassiek90 kmSki Classics Jørgen Aukland 3:50.48 2012 4 maartKlassiek90 kmSki Classics &FIS Marathon Cup Jörgen Brink 3:38.41 2011 6 maartKlassiek90 kmSki Classics &FIS Marathon Cup Jörgen Brink 3:51.51 2010 7 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Jörgen Brink 4:02.59 2009 1 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Daniel Tynell 4:10.55 2008 2 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Jørgen Aukland 4:13.45 2007 4 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Oskar Svärd 4:43.40 2006 5 maartKlassiek90 km– Daniel Tynell 4:34.09 2005 6 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Oskar Svärd 3:51.47 2004 7 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Anders Aukland 3:48.42 2003 2 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Oskar Svärd 3:58.23 2002 3 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Daniel Tynell 3:58.52 2001 4 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Henrik Eriksson 4:01.22 2000 5 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Raul Olle 4.14.38 1999 7 maartKlassiek90 km Staffan Larsson 4:31.37 1998 1 maartKlassiek90 km Peter Göransson 3:38.57 1997 2 maartKlassiek90 km Mikhail Botvinov 4:11.41 1996 3 maartKlassiek90 km Håkan Westin 4:01.15 1995 5 maartKlassiek90 km Sven-Erik Danielsson 4:11.09 1994 6 maartKlassiek90 km Jan Ottosson 4:06.19 1993 7 maartKlassiek90 km Håkan Westin 4:02.10 1992 1 maartKlassiek90 km Jan Ottosson 3:57.04 1991 3 maartKlassiek90 km Jan Ottosson 5:07.11 1990 Klassiek90 km Niet gehouden 1989 5 maartKlassiek90 km Jan Ottosson 5:09.33 1988 6 maartKlassiek90 km Anders Blomqvist Örjan Blomqvist 4:47.04 1987 6 maartKlassiek90 km Anders Larsson 4:20.20 1986 2 maartKlassiek90 km Bengt Hassis 3:48.55 1985 3 maartKlassiek90 km Bengt Hassis 4:45.43 1984 4 maartKlassiek90 km Hans Persson 4:14.14 1983 6 maartKlassiek90 km Konrad Hallenbarter 3:58.08 1982 7 maartKlassiek90 km Lasse Frykberg 4:28.50 1981 1 maartKlassiek90 km Sven-Åke Lundbäck 4:29.32 1980 2 maartKlassiek90 km Walter Mayer 4:08.02 1979 4 maartKlassiek90 km Ola Hassis 4:05.58 1978 5 maartKlassiek90 km Jean-Paul Pierrat 5:20.12 1977 6 maartKlassiek90 km Ivan Garanin 4:30.34 1976 7 maartKlassiek90 km Matti Kuosku 4:09.07 1975 2 maartKlassiek90 km Gert-Dietmar Klause 4:20.29 1974 3 maartKlassiek90 km Matti Kuosku 5:06.23 1973 4 maartKlassiek90 km Pauli Siitonen 4:42.11 1972 5 maartKlassiek90 km Lars-Arne Bölling 5:35.19 1971 7 maartKlassiek90 km Ole Ellefsæter 5:12.57 1970 1 maartKlassiek90 km Lars-Arne Bölling 5:08.38 1969 2 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 4:50.07 1968 3 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 4:39.49 1967 5 maartKlassiek90 km Assar Rönnlund 5:20.22 1966 6 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 5:52.38 1965 7 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 4:35.03 1964 1 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 5:32.07 1963 3 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 4:56.25 1962 4 maartKlassiek90 km Janne Stefansson 5:07.46 1961 5 maartKlassiek90 km David Johansson 4:45.10 1960 6 maartKlassiek90 km Sixten Jernberg 5:13.26 1959 1 maartKlassiek90 km Sune Larsson 5:13.28 1958 2 maartKlassiek90 km Gunnar Larsson 5:31.50 1957 3 maartKlassiek90 km Gunnar Larsson 6:23.40 1956 4 maartKlassiek90 km Sigvard Jonsson 5:23.36 1955 6 maartKlassiek90 km Sixten Jernberg 5:27.28 1954 7 maartKlassiek90 km Pekka Kuvaja 6:22.51 19531 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 5:01.55 1952 2 maartKlassiek90 km Sigfrid Mattsson 5:09.45 19514 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 5:27.20 19505 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 6:08.25 19496 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 5:44.09 19487 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 5:35.13 19479 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 5:59.35 194610 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 6:08.42 194511 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 6:27.59 1944 27 maartKlassiek90 km Gösta Andersson 5:18.43 194314 maartKlassiek90 km Nils Karlsson 5:47.10 1942 22 februariKlassiek90 km Olle Wiklund 5:31.50 1941 2 maartKlassiek90 km Mauritz Brönnström 6:51.12 1940 25 februariKlassiek90 km Arthur Häggblad 6:23.57 1939 5 maartKlassiek90 km Alfred Lif 5:35.59 1938 6 maartKlassiek90 km Elias Nilsson 5:48.28 1937 14 maartKlassiek90 km Arthur Häggblad 6:05.56 1936 1 maartKlassiek90 km Sven Hansson 6:31.55 1935 3 maartKlassiek90 km Arthur Häggblad 6:08.55 1934 Klassiek90 km Niet gehouden 1933 19 maartKlassiek90 km Arthur Häggblad 5:57.09 1932 Klassiek90 km Niet gehouden 1931 1 maartKlassiek90 km Anders Ström 6:37.47 1930 2 maartKlassiek90 km Verner Lundström 6:56.30 1929 3 maartKlassiek90 km J. A. Persson 6:38.22 1928 13 maartKlassiek90 km Per-Erik Hedlund Sven Utterström 5:33.23 1927 13 maartKlassiek90 km Konrad Pettersson 6:19.32 1926 21 februariKlassiek90 km Per-Erik Hedlund 5:36.07 1925 8 maartKlassiek90 km Sven Utterström 6:03.55 1924 2 maartKlassiek90 km John Lindgren 6:53.26 1923 4 maartKlassiek90 km Oskar Lindberg 6:32.41 1922 19 maartKlassiek90 km Ernst Alm 7:32.49
Vrouwen JaarDatumStijlAfstandKlassement Winnares Land Tijd 2021 7 maartKlassiek90 kmSki Classics Lina Korsgren 3:58:08 2020 1 maartKlassiek90 kmSki Classics Lina Korsgren 4:41:02 2019 3 maartKlassiek90 kmSki Classics Britta Johansson Norgren 4:54:24 2018 4 maartKlassiek90 kmSki Classics Lina Korsgren 4:41:50 2017 5 maartKlassiek90 kmSki Classics Britta Johansson Norgren 4:19:43 2016 6 maartKlassiek90 kmSki Classics Kateřina Smutná 4:17:56 2015 8 maartKlassiek90 kmSki Classics Justyna Kowalczyk 4:41:02 2014 2 maartKlassiek90 kmSki Classics Laila Kveli 4:31:57 2013 3 maartKlassiek90 kmSki Classics Laila Kveli 4:22:22 2012 4 maartKlassiek90 kmSki Classics &FIS Marathon Cup Vibeke Skofterud 4:08:24 2011 6 maartKlassiek90 kmSki Classics &FIS Marathon Cup Jenny Hansson 4:25.30 2010 7 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Susanne Nyström 4:33:07 2009 1 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Sandra Hansson 4:43.13 2008 2 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Sandra Hansson 4:47:16 2007 4 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Elin Ek 4:48.29 2006 5 maartKlassiek90 km – Christina Paluselli 4:59:24 2005 6 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Sofia Lind 4:24.09 2004 7 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Sofia Lind 4:20.28 2003 2 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Ulrica Persson 4:32:57 2002 3 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Svetlana Nagejkina 4.38.47 2001 4 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Ulrica Persson 4:31.05 2000 5 maartKlassiek90 km FIS Marathon Cup Svetlana Nagejkina 4:52:35 1999 7 maartKlassiek90 km– Sofia Lind 5:04.50 1998 1 maartKlassiek90 km– Kerrin Petty 4:17.02 1997 2 maartKlassiek90 km– Sofia Lind 5:06.35
Recordwinnaars Mannen