De Dag van de Literatuur is een literatuurfestival voor leerlingen uit de bovenbouw van het voortgezet onderwijs,Eva Suijkerbuijk & Folkert Kuiken, Lezen buiten schooltijd. Universiteit van Amsterdam, 2010. p. 21 dat om het jaar wordt gehouden in Rotterdam tijdens de Boekenweek. Sinds de eerste editie wordt het evenement bezocht door rond de vijfduizend scholieren en hun docenten van scholen uit het hele land.

Op het eendaagse festival komen schrijvers, cabaretiers, acteurs en artiesten. Schrijvers lezen voor uit eigen werk, en treden met anderen op in talkshows. Er zijn ook film- en theatervoorstellingen, veelal gebaseerd op Nederlandstalige literatuur,Kunstredactie, "Grote belangstelling voor Bulkboek's Dag van de Literatuur," De Telegraaf. Amsterdam, 04-12-1992. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019 en andere ludieke acties zoals bijzondere prijsvragen.

De edities van 1989 tot 1999 vonden plaats in het Congresgebouw Den Haag georganiseerd door de Stichting Bulkboek. Sinds 2001Dag van de literatuur, www.bulkboek.net/dvdl, 2007 op archive.org. Geraadpleegd 20.06.2019. wordt het festival gehouden in Rotterdam in het concert- en congresgebouw De Doelen.

Achtergrond De Dag van de Literatuur is eind jaren 1980 ontstaan als onderdeel van de Boekenweek, en werd gehouden in het Congresgebouw Den Haag. Het werd georganiseerd door de Bulkboek-organisatie,Jeannine Westerberg, "Patty Voorsmit, directeur van Bulkboek, dat 25 jaar bestaat: 'Praten over boeken is erg plezierig'," de Volkskrant, 12 maart 1997. die sinds begin jaren 1970 met de bulkboeken een nieuwe markt voor literatuur had geschapen. De doelgroep waren scholieren, later toegespitst op scholieren uit de bovenbouw van de HAVO en VWO. Het oorspronkelijke doel was om jonge lezers te interesseren voor literatuur,Roel Narding, "Kort fenomeen: Dag van de literatuur," Het Parool, Amsterdam, 19-09-1988. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. en later werd dat doel ook om jongeren eigen keuzes te leren maken uit het literatuuraanbod. thumb|Congresgebouw in Den Haag, waar de eerste edities plaatsvonden. De eerste editie van de Dag van de Literatuur werd een half jaar eerder aangekondigd middels een persconferentie in Amsterdam. Het grote nieuws was ook, dat zich zesduizend scholieren hadden opgegeven voor het festival. Het bezoekersaantal scholieren is met de jaren op dat pijl gebleven. In de tweede editie waren er duizend meer, maar dit stabiliseerde later op een kleine vijfduizend bezoekers per editie. De Boekenweek gaf elke editie het thema. De theatrale uitstraling eind jaren 1980 van het Boekenbal, de opening van de boekenweek, werd overgenomen en leidde tot eigen theatrale openingen. De vormgeving van het festival in Den Haag werd in 1989 en 1993 verzorgd door Chris Koolmees.

Bij de eerste editie werd de dag gepresenteerd als "het grootste literaire evenement dat ooit in Nederland werd gehouden."Frank van Dijl. "30 Auteurs op grootse Dag van de literatuur," Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad, Rotterdam, 15-02-1989. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. Voor de grootschalige opzet van het eerste festival had de organisatie twee ton subsidie gekregen, en de betrokkenheid en medewerking van politiek Den Haag.Redactie, "Bulkboeks Dag van de Literatuur een succes," Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad, Rotterdam, 02-03-1989. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. In het nieuwe millennium is "Bulkboeks dag van de Literatuur" een van de instellingen en manifestaties, die in het kader van de Cultuurnota in de sector Letteren een jaarlijks subsidiebedrag krijgt toegekend.Redactie "Letteren levert ruim drie procent in," NRC Handelsblad. 19 april 2004

Na de eerste editie waren bandopnames van discussies tussen schrijvers later uitgezonden op Radio 5."Radio & Televisie: Radio 5," De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, 07-03-1989. De Stichting Bulkboek gaf nadien een krant uit over de festivaldag,Redactie. "Maarten, je hebt als gevierd auteur ook je verplichtingen," Het Parool. Amsterdam, 04-03-1989. en dergelijke representatie zijn de eerste edities gebleven. In 1992 werd er een speciale editie gehouden voor leraren Nederlands in samenwerking met de stichting Schrijvers School Samenleving uit Amsterdam,Redactie, "Symposium over de leerling die niet leest". "Het Parool". Amsterdam, 28-10-1992. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.Nely van Dam, "LITERATUURONDERWIJS : Leraar Nederlands ontdekt als overdrager van cultuur," Trouw, Meppel, 28-10-1992. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. waar zo'n zeshonderd docenten deelnamen.Jolan Douwes, "De idealen zijn terug Leraren gemotiveerd door Dag van Literatuur," Trouw. Meppel, 31-10-1992. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.Redactie, "‘Leraar Nederlands is schaap met vijf poten’," De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, 31-10-1992. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. Hieruit is de Dag van het Literatuuronderwijs ontstaan.Redactie "Hella Haasse vreest uitholling Nederlands in Verenigd Europa," Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland, Leeuwarden, 31-10-1992. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.

De eerste jaren hield het festival de naam Bulkboek's Dag van de Literatuur. In 2007 is de Stichting Bulkboek opgegaan in de stichting Passionate Bulkboek en is het festival verplaatst van het Haags congresgebouw naar De Doelen in Rotterdam.

Eerste edities van het festival in Den Haag Eerste edities in 1989 De eerste editie van de Dag van de Literatuur vond plaats op 1 maart 1989 in het Congresgebouw Den Haag in de Boekenweek. Het thema van de Boekenweek dat jaar was "Film en literatuur."De Volkskrant, 07-03-1989. Er was van tevoren aangekondigd, dat er tijdens het festival in Den Haag zo'n 25 schrijvers zouden optreden, waaronder Adriaan van Dis, Harry Mulisch en Marga Minco. Het programma speelde zich af op alle zes podia van het Congresgebouw.

In de Haagse Congresgebouw in een eerste zaal lazen schrijvers voor uit eigen werk, in een tweede zaal vonden forumdiscussies plaats, en in een derde zaal werden toneelstukken opgevoerd. In een vierde en vijfde zaal, de Carel Willinkzaal en in de Rembrandtzaal, presenteerde Jack Spijkerman een open podium. Te gast waren hier bekende artiesten, waaronder Monique van de Ven, Barry Hay, Herman Brood en Joop Doderer,"RADIO & TELEVISIE Vier vrouwen van Vestdijk kleuren tv-documentaire". De Volkskrant. 28-02-1989. en politici als Wim Kok en Ruud Lubbers, in die tijd premier in het Kabinet-Lubbers II. Er was ook een veiling van boeken door Boudewijn Büch.

Andere aanwezigen waren J. Bernlef, Remco Campert, Jules Deelder, Midas Dekkers, Renate Dorrestein, Maarten 't Hart, Heere Heeresma, A.F.Th. van der Heijden, Marijke Höweler, Mensje van Keulen, Yvonne Keuls, Tim Krabbé, Tom Lanoye, Tessa de Loo, Doeschka Meijsing, Jan Montyn, Ward Ruyslinck, Jos Vandeloo, Leon de Winter, Jan Wolkers en Koos van Zomeren.

Uit de schrijverstrein aanwezig

Op de dag vond ook een filmvertoning plaats van de film Als twee druppels water, een zwart/wit verfilming uit 1963 van De donkere kamer van Damokles van Willem Frederik Hermans. In 1969 had Freddy Heineken als eigenaar van de film verdere vertoning verboden, maar voor dit festival werd een uitzondering gemaakt.

De uiteindelijk opening had plaatsgevonden door Minister Elco Brinkman en Drs. P., die als twee sprookjesfiguren uit een reusachtig boek waren gestapt. Op het festival werd Het Rijnlands Lyceum Oegstgeest onderscheiden met de Bulkboektrofee voor hun videoclip van Het gouden ei van Tim Krabbé, die zelf de prijs uitreikte. De eerste editie was een succes.W. Hansen. "Dag van de Literatuur: verdediging tegen videoclip," NRC Handelsblad, Rotterdam, 02-03-1989. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.Janny van der Molen, "MENSEN OP DONDERDAG: literatuur (1)," Trouw. Meppel, 02-03-1989. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. Een novum was dat scholieren Nederlandse schrijvers ontmoetten.Emilie Escher, "Scholieren ontmoeten Nederlandse schrijvers". "Het Parool". Amsterdam, 04-03-1989. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.

Tweede editie in 1991 In 1990 hadden de leerlingen van het Praedinius Gymnasium uit Groningen zich aangemeld voor de nieuwe editie,Redactie, "Schoolreisje: Naar Rome of Appelscha." Nieuwsblad van het Noorden. Groningen, 18-08-1990. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. naast vele andere scholen in het land. Een van de eerste schrijvers die was gestrikt voor de tweede editie was de Vlaamse schrijver Lieve Joris, die dat jaar samen met Cees Nooteboom in de Boekenweek centraal stond."Opnieuw recordoplage Boekenweekgeschenk," De Telegraaf, Amsterdam, 05-02-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. Dat jaar was er in het Haagse Congresgebouw in zeven zalen een ruim zes uur durend non-stop literair programma.Redactie, "Bulkboek's Dag van de Literatuur," Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad. Rotterdam, 22-02-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.

De opening bestond uit een eenakter van de Hedy d'Ancona, toenmalig minister van cultuur, en Peter Faber, dat jaar kandidaat voor de Louis d'Or. Er waren dat jaar 7.000 jongeren, een literaire programma onder leiding van Jack Spijkerman, een talkshow door Koos Postema, en films en toneelvoorstellingen met Gekke Witte van Anton Koolhaas en Het verdriet van België van Hugo Claus. Het filmprogramma dat jaar bestond uit films gebaseerd op Nederlandstalige literatuur. Zo werden Spoorloos, Hersenschimmen, Twee vorstinnen en een vorst en Zoeken naar Eileen vertoond.

Presentatoren tijdens de 2e festival editie

In de gangen tussendoor werden entre-acts opgevoerd van Vincent Bijlo, het cabarettrio De types, André Manuel, Jeroen van Merwijk en Verreck en Pleijsier. De deelnemende middelbare scholen waren dat jaar gestrikt voor een songtekstwedstrijd voor Frank Boeijen,Redactie "'Het geheim' van Sigrid en Jacob op cd," Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland, Leeuwarden, 09-03-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. die de winnende song ten gehore bracht. Boudewijn Büch prolongeerde zijn boekenveiling. De bekende schrijvers deelden handtekeningen uit. en lieten zich interviewen.Redactie, "Kicken om schrijvers te interviewen," Trouw. Meppel, 06-03-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.Henk Blanken, "Scholieren mogen schrijvers ondervragen en zelfs aanraken Literatuurdag variatie op Madame Tussaud," De Volkskrant. 's-Hertogenbosch, 07-03-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.

Aanwezig waren wederom Remco Campert, Maarten 't Hart, A.F.Th, van der Heijden, Harry Mulisch, Cees Nooteboom en Jan Wolkers. Nieuw dat jaar waren Marion Bloem, Karel Eykman, Hella Haasse, Judith Herzberg, K. Schippers, F. Springer en Joost Zwagerman."Dag van de Literatuur," NRC Handelsblad, Rotterdam, 28-02-1991. Er waren opnieuw veel scholieren aanwezig.Jeanet Luis, "Hordes scholieren storten zich op het vaderlandse boek". "NRC Handelsblad". Rotterdam, 07-03-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019.

Het festival werd door Blanken in de NRC Handelsblad beschreven als "een methode om jongeren van een jaar of zeventien versneld kennis te laten maken met boeken. Zoiets als een schoolreisje naar Madame Tussaud, maar dan met een levende Harry Mulisch en een rondlopende, vriendelijk lachende Remco Campert..."

Bij de opstart van de Kunstbende door het ministerie van WVC later in 1991 werd het idee van het festival overgenomen om cultuurpromotie onder jongeren te vergroten door directe uitnodiging aan scholen.Noor Hellmann, "Landelijke wedstrijd van WVC om jongeren meer bij cultuur betrekken Kunstbende: kunst is heus niet stom en saai," NRC Handelsblad. Rotterdam, 08-04-1991. Geraadpleegd op Delpher op 20-06-2019. De Bulkboek-organisatie zelf viert dat jaar zijn twintigjarige bestaan.Redactie, "Bijeengelezen: BulkBoek viert twintigjarig bestaan met tekstwedstrijd," Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland, Leeuwarden, 25-10-1991.

Derde editie in 1993