Gebakken spons is een broodjeaapverhaal dat al meer dan 100 jaar bestaat,Gebakken spons of broodje aap?, Koninklijke van Gorcum, mei 2021. Gearchiveerd op 21 oktober 2022. maar rond 2013 vaker in het nieuws kwam in Nederland. Er wordt verteld dat in vet gebakken spons verspreid zou worden door hondenhaters. Honden zouden door het eten van gebakken spons ernstige gezondheidsproblemen krijgen of doodgaan.
Voor het verhaal ontbreekt bewijs.Vergiftigen van honden vermoedelijk broodje aap, NOS, 13 maart 2015. Gearchiveerd op 27 augustus 2022. Huisdieren kunnen ziek worden wanneer zij zwerfvuil binnenkrijgen,. Gearchiveerd op 23 maart 2023. maar hulpdiensten en dierenartsen weten dat er geen sprake is van gebakken spons. Ook staat niet vast dat een hond in zo‘n geval meer dan alleen wat braakneigingen en ontregelde stoelgang zal krijgen.Deze 5 voorwerpen vindt de dierenarts in de maag van een hond, Tubantia, 17 juli 2017. Gearchiveerd op 7 oktober 2022.
In Nederland wordt regelmatig melding gemaakt van gebakken spons. Vaak wordt het snel gedeeld via lokale nieuwssites, buurtapps en social media. Wanneer dan later blijkt dat het toch iets anders is, niet gevaarlijk, hoort men er meestal niks over.Politie: gebakken sponzen om honden te doden 'een hype', de Gelderlander, 24 maart 2015. Gearchiveerd op 7 oktober 2022.
Onderzoek In 2015 is er door het Nederlands Forensisch Instituut, in opdracht van de nationale politie, onderzoek gedaan naar circa zestig recente meldingen. Zij hebben geen spons kunnen detecteren in het materiaal, maar wel vuurwerkresten, kattengrind, purschuim en een vetbol voor vogels. In 2021 verscheen het boek 'Gebakken spons of broodje aap?' gebaseerd op het onderzoek van ruim 500 gevallen van zowel gevonden objecten als ziek geworden huisdieren. De conclusie was gelijk aan die van het NFI.Dode honden door gebakken spons is fabeltje, RTL Nieuws, 24 maart 2015. Gearchiveerd op 16 mei 2019.
Vondsten In 2015 werd ‘gebakken spons’ volgens NOS onder meer gemeld in Almere, Hengelo, Den Haag en Huizen.Gebakken spons bedreigt honden her en der, NOS, 3 maart 2015. Gearchiveerd op 7 oktober 2022. In januari 2018 trof de politie van Oss ‘gebakken spons’ aan.Facebookbericht d.d. 31 januari 2018 van Politie Oss In mei 2018 waarschuwde de politie in Woensel-zuid voor ‘gebakken spons’.Instagram. Gearchiveerd op 27 augustus 2022. In augustus 2018 trof de politie Scheveningen en Loosduinen ‘gebakken spons’ aan waarna een waarschuwing uitging.Twitterbericht d.d. 31 augustus 2018 van Politie ScheveningenGebakken spons aangetroffen bij Ockenburgh, www.westlanders.nu, 10 augustus 2018 In 2018 en 2019 waarschuwde de politie Veluwe West voor aangetroffen ‘gebakken spons’.Politie waarschuwt hondenbezitters voor gebakken sponzen in Harderwijk, Omroep Gelderland, 12 oktober 2018. Gearchiveerd op 13 oktober 2018.Politie Harderwijk waarschuwt hondenbezitters voor gebakken sponzen. de Stentor, 11 april 2019. Gearchiveerd op 7 oktober 2022. Ook na de stormen van maart 2022 werd er veel zogenaamd gebakken spons gevonden. In al die gevallen bleek het achteraf om zwerfvuil te gaan.
Voorwerpen die worden aangezien voor gebakken spons kunnen kunstmatig of natuurlijk zijn: purschuim of ander bouwmateriaal,Loos alarm gebakken spons, RTV Stichtse Vecht, 7 september 2018. Gearchiveerd op 14 mei 2019. schuimrubber, vlokkenschuim (Polypress), synthetische spons, kweekblokjes, vuurwerkresten (gipsen bodems van 'potten'), stukgebeten speelballetjes, vetbollen voor vogels, etensresten waaronder broodkorstenVergiftiging van honden lijkt overdreven verhaal, 1Limburg, 13 maart 2015. Gearchiveerd op 14 mei 2019. ander zwerfvuil. zwammen en paddenstoelenGebakken spons of gebakken lucht?, AD, 27 mei 2018. Gearchiveerd op 21 oktober 2022. (met name reuzenbovist en echte tonderzwam), oude nesten van wespen, nesten van de eikenprocessierups, galappels, aardappelgal (het 'nest' van de aardappelgalwesp).
Purschuim Oorspronkelijk kan het verhaal alleen maar van toepassing zijn geweest op het ongevaarlijke natuurspons. Mogelijke oorzaak van de heropleving van het gebakkensponsverhaal vanaf ongeveer 2015 is polyurethaanschuim (pur), dat sinds de jaren ’60 in verschillende vormen intensief in de bouw gebruikt wordt. Daardoor komt het de afgelopen jaren vrij bij sloopactiviteiten.Wat is het?, Meldpunt PURslachtoffers. Gearchiveerd op 29 december 2022. Pur is een composiet van een di-isocyanaat en een polyol en bestaat in tientallen verschillende vormen met elk een ander uiterlijk en soortelijk gewicht.Plastics: Hard Polyurethaan (PUR hard), Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Gearchiveerd op 27 augustus 2022. Purschuim wordt na verloop van jaren erg licht van gewicht waardoor het door de wind verspreid kan worden. Het verkleurt onder invloed van zonlicht, waardoor het er gebakken uit gaat zien. Purschuim kan vettig aanvoelen en ruiken, alsof het gefrituurd is.
Categorie:Broodjeaapverhaal Categorie:Dieren houden