thumb|Het Indisch Monument in Den Haag met kransen (15-8-2020) De Nationale Herdenking 15 augustus 1945 vindt sinds 1988 jaarlijks plaats bij het Indisch Monument in Den Haag om het einde van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië en van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Het wordt ook wel de Nationale Indiëherdenking genoemd.Nationale Indiëherdenking, Indisch Herinneringscentrum Na de eerste herdenking in Den Haag, ontstonden initiatieven voor herdenkingen in andere plaatsen in Nederland.
Bij de herdenking worden alle slachtoffers van de Japanse bezetting in Nederlands-Indië en de directe gevolgen daarvan herdacht, evenals de slachtoffers die elders vielen, zoals bij de aanleg van de Birma-spoorlijn. De melati, de Indische jasmijn, wordt daarbij gedragen als symbool dat staat voor respect, betrokkenheid en medeleven. Niet alleen als bloem, maar ook in de vorm van een speldje.
Op deze dag geldt de algemene vlaginstructie, zoals opgesteld door de minister-president. Deze houdt in dat op 15 augustus vanaf alle rijksgebouwen uitgebreid wordt gevlagd om het formele einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland te eren.
Achtergrond Voor het grootste deel van Nederland was de Tweede Wereldoorlog op 5 mei 1945 voorbij. Maar dat gold niet voor Nederlands-Indië, dat op dat moment onderdeel was van het Koninkrijk der Nederlanden. Tot 15 augustus 1945 leed Nederlands-Indië onder de bezetting van Japan.
Die bezetting begon in maart 1942, na heftige gevechten en aanvallen. Japan was de bondgenoot van Duitsland in Zuidoost-Azië. Terwijl de oorlog in Europa in mei 1945 met de capitulatie van Duitsland afgelopen was, vocht Japan nog door. Pas op 15 augustus 1945, na de verwoesting van Hiroshima en Nagasaki door twee Amerikaanse atoombommen, capituleerde Japan. Pas toen kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog in het volledige Koninkrijk.
In de periode daarna was er nog geen vrede in het voormalige Nederlands-Indië. Er kwam een nieuwe periode met onzekerheid en geweld. De Indonesische onafhankelijkheidsoorlog begon kort na de capitulatie van Japan. Vanaf maart 1946 zond Nederland militairen om tegen de opstand, zoals dat genoemd werd, te vechten. In augustus 1949 kwam het tot een staakt het vuren. Tijdens die vijandelijkheden stierven naar schatting meer dan 100.000 burgers en militairen. Daarna kwamen rond 350.000 mensen met een zeer diverse achtergrond uit voormalig Nederlands-Indië naar Nederland. Velen van hen hadden zowel geleden onder de Japanse bezetting, als onder de onafhankelijkheidsoorlog.
Geschiedenis van de herdenking Voor het Koninkrijk der Nederlanden kwam er op 15 augustus 1945 officieel een einde aan de Tweede Wereldoorlog, terwijl dat voor Nederland al op 5 mei 1945 gold. miniatuur|Herdenking in 1970 bij het Congresgebouw in Den Haag. Jarenlang was er in Nederland weinig aandacht voor de oorlog in Azië. Op 15 augustus 1970 vond er voor de eerste keer in Den Haag een als eenmalig bedoelde herdenking plaats van de capitulatie van Japan en het einde van de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië. Deze herdenking was met aanwezigheid van koningin Juliana, prinses Beatrix en prins Claus. Er kwamen meer dan 10.000 personen op af. Omdat er behoefte bleek te zijn om dit te herhalen, leidde dit op 25 maart 1980 tot de oprichting van de Stichting Herdenking 15 Augustus 1945 door vierentwintig Indische organisaties.
Voor de inmiddels reeds twee miljoen Indische Nederlanders in Nederland was er tot 1988 dus geen centrale nationale herdenking van de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië en de gevolgen daarvan. Het heeft pas tot dat jaar geduurd voordat er een jaarlijkse nationale herdenking kon plaatsvinden.
Internationaal Op 14 augustus kondigde de Amerikaanse president Harry Truman aan dat Japan zich over zou geven. De dag daarna kondigde keizer Hirohito via de radio de overgave aan. Sindsdien wordt 15 augustus gevierd als V-J Day (Victory over Japan Day) in onder meer het Verenigd Koninkrijk, Australië en Nieuw-Zeeland.
De officiële viering in de Verenigde Staten is op 2 september, want op die datum in 1945 ondertekenden generaal Douglas MacArthur, admiraal Chester Nimitz en de Japanse minister van Buitenlandse Zaken, Mamoru Shigemitsu, de Japanse overgave, aan boord van de Missouri in de Baai van Tokio.
Naast de V-J Day wordt internationaal V-E Day (Victory in Europe Day) gevierd, op een verschillende datum in de periode april-mei, aangezien de bevrijding op verschillende data in de Europese landen plaatsvond.
Externe links Nationale Herdenking 15 augustus 1945
Referenties
Categorie:Einde van de Tweede Wereldoorlog Categorie:Herdenkingsdag Categorie:Evenement in Den Haag Categorie:Mei Categorie:Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië