Clara Voortman-Dobbelaere (Gent, 14 januari 1853 – Menton, 15 april 1926) was een Belgische kunstenares, actief in diverse artistieke domeinen.
Biografie Clara Sabina Victoria Maria Dobbelaere werd op 14 januari 1853 geboren in Gent. Ze groeide op in een gezin uit de gegoede burgerlijke klasse, als tweede dochter van Pierre Bernard Dobbelaere (1805-1888), die een eigen zeildoekfabriek had, en Melanie Maria Coleta Hulin (1823-1897), afkomstig uit een Gentse doktersfamilie.
Op 12 augustus 1871 trouwde Clara Dobbelaere met Jules Voortman (1835-1923), een Gentse textielfabrikant. Samen kregen ze twee zonen, Jean (1872-1947) en Robert Voortman (1877-1937). Clara Voortman woonde samen met haar gezin op de Vogelenzangkaai nummer 28 in Gent, waar ze verbleef tot aan de dood van haar man.
De familie Voortman bezat ook een zomerverblijf in Meerle, bij Hoogstraten, waar Clara Voortman veel tijd doorbracht met haar gezin. Daar legde ze haar familie vast op beeld: ze fotografeerde familiebijeenkomsten en jachttaferelen, maar ook de omgeving en het boerenleven in de streek.
Na het overlijden van haar man verhuisde Clara Voortman naar Menton, bij Nice, waar ze op 73-jarige leeftijd overleed.
Opleiding Net als vele meisjes van haar klasse werd Clara Dobbelaere minimaal onderricht in de kunsten (teken- en schilderkunst, muziek, naaldwerk, e.d.). Zij zette pas op latere leeftijd haar eerste stappen in de kunstwereld. Waarschijnlijk ging ze in de jaren 1880 in de leer bij Jean Delvin (1853-1922), die ook een goede vriend van de familie was.
Jean Delvin was een Belgische kunstschilder die vanaf 1881 doceerde aan de Gentse Academie, waar hij later ook directeur zou worden. Hij speelde een grote rol in het oprichten van de cursus tekenen voor meisjes aan de Academie. Daarnaast was hij ook lid van verschillende kunstverenigingen, waaronder de Gentse Cercle Artistique et Littéraire waar Clara Voortman haar werk regelmatig zou tentoonstellen.
Clara Voortman zou later ook betrokken geweest zijn bij de organisatie en inrichting van de opleiding toegepaste kunsten aan de Gentse Academie.
Werk miniatuur|Rhododendronbos in een tuin. Herkomst: Familie Paggen, Villa Pax, Membach. Het oeuvre van Clara Voortman bestaat voornamelijk uit pasteltekeningen en olieverfschilderijen. Daarnaast zijn er ook een aantal potlood- en houtskooltekeningen bekend. Haar beeldend werk bevat vooral landschappen en genretaferelen, en in mindere mate stillevens en bloemschilderkunst.
Clara Voortman zou zich pas later in haar carrière toespitsen op de toegepaste kunsten, ze focuste zich dan vooral op lederbewerking en bronzen objecten. Haar werk binnen de toegepaste kunsten werd voor het eerst genoemd in de saloncatalogus van La Libre Esthétique uit 1901, waarin ze vermeld staat met negentien lederwerken. Ze maakte onder meer bewerkte lederen boekbanden en portemonnees, maar ook houten kistjes die afgewerkt werden met leer. In haar lederwerk komen vooral florale en vegetatieve motieven voor, die typerend zijn voor de art-nouveaustijl. Daarnaast kennen we ook een aantal bronzen objecten, zoals schaaltjes, bekers en tafelbelletjes. Bij deze objecten komen vooral dierlijke motieven naar voren zoals kikkers en hagedissen.
Tentoonstellingen Vanaf 1890 nam Clara Voortman-Dobbelaere regelmatig deel aan tentoonstellingen en salons in binnen- en buitenland. Zij exposeerde onder meer bij Belgische kunstverenigingen zoals de Cercle Artistique et Littéraire en La Libre Esthétique, maar ook op triënnales, wereldtentoonstellingen en meermaals op Parijse tentoonstellingen.
Binnen de Gentse Cercle Artistique et Littéraire stelde Voortman in 1897 samen met Berthe Art pastel- en houtskooltekeningen tentoon. In januari 1902 nam zij deel aan de Exposition de Blanc et Noir, samen met onder anderen Anna De Weert, Emile Claus en Jules de Saegher.Bombeke, p. 107. Een jaar later volgde een gelijkaardige tentoonstelling met pastellen en tekeningen van onder anderen De Weert, Emile Claus, Jules de Saegher, Rodolphe Wytsman, Henri Heins en George Buysse. In 1907 exposeerde Voortman opnieuw in de Cercle, samen met Anna De Weert, Léo Jo en Hélène Buyst, in een seizoen waarin vrouwelijke kunstenaars opvallend sterk vertegenwoordigd waren.Bombeke, p. 116.
Voortman exposeerde daarnaast ook op solotentoonstellingen, wat voor vrouwelijke kunstenaars in die periode niet vanzelfsprekend was. Zo stelde zij haar werk tweemaal tentoon in Zaal Zaal Verlat, een Antwerpse galerie.
Werken Les rhododendrons en fleurs Paysage montagneux Pensive
Extra Links Erfgoedbank Hoogstraten: Jean Delvin op vakantie op het domein van de Gentse familie Voortman in Meerle, september 1887
Bibliografie en . Stitching the Self: Identity and the Needle Arts. Londen: Bloomsbury Visual Arts, 2020. en . Vrouwelijke schilders in Gent (1880-1914). Licentiaatsverhandeling, Universiteit Gent, 2003. en . Clara Voortman-Dobbelaere (Gent, 1853-Menton, 1926). Een burgerlijk leven in artistieke kringen vereeuwigd via houtskool- en pasteltekeningen, olieverfschilderijen en sierkunsten. Masterproef, Universiteit Gent, 2017. . De Belgische beeldende kunstenaars uit de 19de en 20ste eeuw. Brussel: Art Belgium, 1999.
Categorie:Belgisch kunstschilder