De Grand Prix-wegrace der Naties 1968 was de tiende en voor bijna alle klassen laatste Grand Prix van wereldkampioenschap wegrace voor motorfietsen in het seizoen 1968. De races werden verreden op 15 september 1968 op het Autodromo Nazionale di Monza nabij Monza in de Italiaanse regio Lombardije. De 50cc-klasse en de zijspanklasse kwamen niet aan de start. De wereldtitel in de 250cc-klasse werd hier beslist. De overige wereldtitels in de soloklassen waren al eerder beslist. miniatuur|links|Paton 500 GP Algemeen De Grand Prix des Nations trok weinig publiek als gevolg van het zeer slechte weer. Dat resulteerde in veel valpartijen, zowel in de trainingen als tijdens de races. De geplande race in de zijspanklasse was "op last van de overheid" afgelast. De titelstrijd in de 250cc-klasse eindigde spectaculair omdat Phil Read en Bill Ivy precies gelijk eindigden, met evenveel punten, evenveel overwinningen en evenveel tweede plaatsen. De totaaltijd van de races waarin ze allebei gefinisht waren bracht uitkomst. De uitkomst van deze race was essentieel omdat kort tevoren bekend was geworden dat de Grand Prix van Japan niet zou doorgaan. Het natte circuit was nog een extra glad door de rubber en olie die waren achtergelaten na de Formule 1-Grand Prix een week eerder.
500cc-klasse Graaf Domenico Agusta bood Mike Hailwood zijn racers aan voor de 350- en de 500cc-race. Kort voor de zaterdagtraining kwam Agusta aan Hailwood melden dat hij Giacomo Agostini wel beide races moest laten winnen. Dat zinde Hailwood niet en hij stapte onmiddellijk naar Benelli, dat hem een maand eerder al haar machines had aangeboden. Hij kreeg direct de verbeterde Benelli 500 4C waarmee hij meteen tijden reed die niet ver van die van Agostini af lagen. In de race was Hailwoods dreiging echter snel voorbij. Hij kon een ronde lang dicht bij Agostini blijven, maar in de tweede ronde gleed hij weg en omdat Agostini al te ver weg was gaf hij de race op. De eer van Benelli moest verdedigd worden door Renzo Pasolini, die dat niet eens slecht deed. Hij bracht zijn overslaande motor als tweede over de streep met slechts 35 seconden achterstand. Angelo Bergamonti werd met de tweecilinder Paton derde. Peter Williams lag lang vierde, maar moest tot twee keer toe naar de pit om zijn losgetrilde tank vast te laten zetten. Hij eindigde als negende. Uitslag 500cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo Agostini MV Agusta 1:07"44'6 8 2 Renzo Pasolini Benelli +34'6 6 3 Angelo Bergamonti Hannah-Paton +2 ronden 4 4 Alberto Pagani LinTo +4 ronden 3 5 Silvano Bertarelli Paton +4 ronden 2 6 Kel Carruthers Norton +4 ronden 1 7 Rodney Gould Norton +4 ronden 8 John Dodds Norton +4 ronden 9 Peter Williams Arter-Matchless +5 ronden 10 Ron Chandler Seeley +5 ronden 11 Walter Scheimann Norton +5 ronden 12 Paolo Campanelli Matchless +6 ronden 13 Gianfranco Domeniconi Norton +6 ronden 14 Paul Eickelberg Norton +7 ronden Niet gefinisht Coureur Merk Oorzaak Jack Findlay McIntyre-Matchless Gyula Marsovszky Matchless Bohumil Staša ČZ Bill Smith Paton Billie Nelson Hannah-Paton Dan Shorey Norton Derek Woodman Seeley-Matchless Godfrey Nash Norton Mike Hailwood Benelli Val Rex Butcher Norton Benedetto Zambotti Bianchi Emanuele Maugliani Norton Franco Trabalzini Norton Gilberto Milani LinTo Giovanni Perrone Matchless Vasco Loro Norton Niet deelgenomen Coureur Merk Oorzaak Barry Randle Petty-Norton Bernie Lund Matchless Brian Ball Seeley John Cooper Seeley-Matchless John Hartle (†) Cowles-Métisse-Matchless OverledenJohn Hartle was op 31 augustus verongelukt tijdens een race op Oliver's Mount in Scarborough. Percy Tait Triumph Rob Fitton Norton Nikolaj Sevast'ânov Vostok
Top tien eindstand 500cc-klasse PosCoureurMerkPtn 1 Giacomo Agostini MV Agusta 48 (80) 2 Jack Findlay McIntyre-Matchless 34 (36) 3 Gyula Marsovszky Matchless 10 4 Rob Fitton Norton 9 Alberto Pagani Linto 6 Peter Williams Arter-Matchless 9 7 Derek Woodman Seeley-Matchless 8 8 John Cooper Seeley-Matchless 8 9 Dan Shorey Norton 7 10 Angelo Bergamonti Hannah-Paton 7
350cc-klasse In Monza was de 350cc-race al net zo saai als de eerder gereden 500cc-wedstrijd. Giacomo Agostini werd slechts heel even bedreigd door de Benelli 350 4C van Renzo Pasolini, die echter in de derde ronde viel. Paso kon nog wel verder rijden, maar werd net als in de 500cc-race tweede. De derde plaats was voor Pasolini's teamgenoot Silvio Grassetti die last had van een overslaande motor. Jack Finlay had zijn Aermacchi ingeruild voor een bijna twee keer zo sterke Yamaha TR 1, maar hij viel uit door een val. Dat overkwam ook Kel Carruthers, die een fabrieks-Aermacchi Ala d'Oro 350 had gekregen. Uitslag 350cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo Agostini MV Agusta 54"26'2 8 2 Renzo Pasolini Benelli +47'9 6 3 Silvio Grassetti Benelli +1 ronde 4 4 Bohumil Staša ČZ +2 ronden 3 5 Bruno Spaggiari Ducati +2 ronden 2 6 František Šťastný Jawa +3 ronden 1 7 Peter Williams AJS +3 ronden 8 Brian Steenson Aermacchi +3 ronden 9 Rex Butcher Kawasaki +3 ronden 10 P. Lentini Aermacchi +3 ronden 11 Dieter Braun Aermacchi +4 ronden 12 Derek Woodman Métisse-Aermacchi +5 ronden 13 Roberto Patrignani Aermacchi +5 rondenNiet gefinisht Coureur Merk Oorzaak Kel Carruthers Aermacchi Val Angelo Bergamonti Hannah-Paton Ontsteking Ginger Molloy Bultaco Val
OnbekendNiet gefinisht, niet deelgenomen of niet geregistreerd. Coureur Merk Jack Findlay Yamaha Heinz Rosner MZ Karl Hoppe AJS Bill Smith Honda Billie Nelson Norton Dan Shorey Norton Dave Simmonds Kawasaki John Cooper Seeley Gilberto Milani Aermacchi
Top tien eindstand 350cc-klasse PosCoureurMerkPtn 1 Giacomo Agostini MV Agusta 32 (56) 2 Renzo Pasolini Benelli 18 3 Kel Carruthers Drixton-Aermacchi / Métisse-Aermacchi / Aermacchi 17 4 Heinz Rosner MZ 12 5 Ginger Molloy Bultaco 12 6 Derek Woodman Métisse-Aermacchi 9 7 František Šťastný Jawa 8 8 Bohumil Staša ČZ 7 9 Bill Smith Honda 4 Gilberto Milani Aermacchi Brian Steenson Aermacchi Silvio Grassetti Benelli miniatuur|In Assen was alles nog koek en ei tussen Bill Ivy en Phil Read, maar Read "stal" Ivy's 250cc-titel terwijl Ivy hem wel geholpen had om 125cc-kampioen te worden. 250cc-klasse Al vóór de race in Monza werd wel officieel bekendgemaakt dat Japan niet door zou gaan. Phil Read won in Monza en Bill Ivy werd tweede. Daardoor stonden ze in punten gelijk op de eerste plaats van het kampioenschap. Ze hadden allebei ook vijf overwinningen en de stand moest worden bepaald door de racetijden van de wedstrijden waarin ze allebei gefinisht waren bij elkaar op te tellen. Dat waren de wedstrijden in Assen, de Sachsenring, Brno, en Monza. Ivy had die gereden in een totaaltijd van 3 uur, 17 minuten en 29,2 seconden, Read in 3 uur, 15 minuten en 22,9 seconden. Ivy kwam 2 minuten en 5,3 seconden te kort voor de wereldtitel. Net als Giacomo Agostini was Phil Read nu ook tweevoudig wereldkampioen in 1968. Yamaha was daar echter niet van gediend: Read had teamorders aan zijn laars gelapt door de titel van Ivy af te snoepen. Hij zou nooit meer steun krijgen van Yamaha. Uitslag 250cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Phil Read Yamaha 42"35'4 8 2 Bill Ivy Yamaha +1"51'0 6 3 Santiago Herrero Ossa +1 ronde 4 4 Gordon Keith Yamaha +1 ronde 3 5 Jack Findlay Yamaha +2 ronden 2 6 Rex Butcher Suzuki +2 ronden 1 7 Heinz Rosner MZ +2 ronden 8 Ginger Molloy Bultaco +2 ronden 9 Lothar John Suzuki +3 ronden 10 Luciano Spinello Bultaco +3 ronden 11 Walter Villa Montesa +4 ronden 12 László Szabó MZ +4 ronden 13 Paul Eickelberg Aermacchi +4 ronden 14 Bill Smith Yamaha +4 ronden Onbekend Coureur Merk Jack Findlay Aermacchi Kel Carruthers Aermacchi Frank Perris Suzuki Gyula Marsovszky Bultaco Carlos Giró Ossa Carlos Rocamora Bultaco Brian Steenson Aermacchi Malcolm Uphill Suzuki Rodney Gould Bultaco-Yamaha Gilberto Milani Aermacchi Renzo Pasolini Benelli Kent Andersson Yamaha Top tien eindstand 250cc-klasse Pos CoureurMerkPtn 1 Phil Read Yamaha 46 (52) 2 Bill Ivy Yamaha 46 (52) 3 Heinz Rosner MZ 32 (39) 4 Rodney Gould Bultaco-Yamaha 21 (25) 5 Ginger Molloy Bultaco 19 6 Renzo Pasolini Benelli 10 7 Santiago Herrero Ossa 8 8 Kent Andersson Yamaha 6 9 Malcolm Uphill Suzuki 5 László Szabó MZ
125cc-klasse In Monza ging Phil Read lang aan de leiding met Bill Ivy aan zijn achterwiel, tot Read een strobaal raakte en viel. Zijn viercilinder liep daarna soms op één, soms op twee cilinders en de laatste 200 meter moest Read zelfs duwen, maar hij werd toch nog tweede vóór Hans Georg Anscheidt met de Suzuki. Uitslag 125cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Bill Ivy Yamaha 36"23'3 8 2 Phil Read Yamaha +6"18'5 6 3 Hans Georg Anscheidt Suzuki +1 ronde 4 4 Dave Simmonds Kawasaki +1 ronde 3 5 László Szabó MZ +1 ronde 2 6 Dieter Braun Neckermann-MZ +1 ronde 1 7 Francesco Villa Villa +1 ronde 8 Lothar John Neckermann-MZ +2 ronden 9 János Reisz MZ +2 ronden 10 Ginger Molloy Bultaco +2 ronden 11 Salvador Cañellas Bultaco +2 ronden 12 Kel Carruthers Honda +2 ronden 13 Kent Andersson MZ +2 ronden 14 Alberto Pagani Aermacchi +2 ronden 15 Walter Scheimann HondaNiet gefinisht Coureur Merk Oorzaak Heinz Rosner MZ
Onbekend Coureur Merk Friedhelm Kohlar MZ Günter Bartusch MZ Hartmut Bischoff MZ Jürgen Lenk MZ Thomas Heuschkel MZ Siegfried Möhringer Neckermann-MZ Pedro Álvarez Bultaco Steve Murray Honda Tommy Robb Bultaco Giuseppe Visenzi Montesa Jan Huberts MZ Gordon Keith Montesa
Top tien eindstand 125cc-klasse Pos CoureurMerkPtn 1 Phil Read Yamaha 40 (60) 2 Bill Ivy Yamaha 34 3 Ginger Molloy Bultaco 15 4 Heinz Rosner MZ 12 5 Salvador Cañellas Bultaco 11 6 László Szabó MZ 11 7 Dieter Braun Neckermann-MZ 11 8 Hans Georg Anscheidt Suzuki 10 9 Günter Bartusch MZ 8 10 Kel Carruthers Honda 6
1968 Nations