Greta Thunberg (Stockholm, 3 januari 2003) is een Zweedse klimaatactiviste.
Ze raakte in 2018 bekend toen ze besloot om na de zomervakantie tot de Zweedse parlementsverkiezingen op 9 september elke schooldag te staken en met een protestbord buiten het Zweeds parlement post te vatten om aandacht te vragen voor de dreigende klimaatverandering. Na de verkiezingen staakte ze iedere vrijdag. In november 2018 verklaarde ze in een opiniestuk in The Guardian dit te zullen blijven doen, totdat de politici het akkoord van Parijs zouden naleven.
Inspiratie In een interview met Amy Goodman van Democracy Now! en later op haar Facebookpagina zei Thunberg dat het idee van een schoolstaking voor het eerst bij haar opkwam na de schietpartij op Stoneman Douglas High School op 14 februari 2018, toen een aantal jongeren weigerde nog naar school te gaan. Kort nadat ze in mei 2018 een schrijfwedstrijd van Svenska Dagbladet had gewonnen, opperde Bo Thorén van de milieugroep Fossil Free Dalsland de mogelijkheid van een schoolstaking als actiemiddel. Greta vond dit een prima idee, maar kreeg weinig steun van andere leden van de milieugroep, en al evenmin van haar ouders. Toen besloot ze de staking op haar eentje te houden.
Greta Thunberg werd al op 20 augustus 2018, de eerste dag van haar protest, ontdekt door We Don't Have Time, een Zweedse tech-start-up onder leiding van Ingmar Rentzhog, een kennis van haar moeder Malena Ernman. De stichting/onderneming zet zich in om via de sociale media-ondersteuning te bieden voor ingrijpende klimaatinvesteringen (Green New Deal). Greta Thunberg is korte tijd als speciale jeugdadviseur toegetreden tot het bestuur van de stichting. In februari 2019 gaf de organisatie We Don’t Have Time toe dat ze zonder medeweten van Greta Thunberg en haar familie haar naam gebruikt hadden.
Activisme thumb|Thunberg voor het Zweeds parlement in augustus 2018 Thunberg kwam geregeld in de pers vanwege haar scherpe uitspraken op klimaatbijeenkomsten. Tijdens een actie van burgerlijke ongehoorzaamheid voor het Britse parlement op 31 oktober 2018, georganiseerd door Extinction Rebellion, had ze het over “een uitzonderlijke en dringende crisis die nooit als zodanig is erkend, en onze leiders handelen allemaal als kleine kinderen". Op de TED-conferentie van 24 november 2018 in Stockholm stelde Thunberg: “We hebben al dertig jaar peptalk en positieve praatjes gehoord. En sorry, maar het is nutteloos. Had het geholpen, dan waren de emissies nu al gezakt – en dat is niet het geval".
Op de Klimaatconferentie van Katowice 2018 sprak Thunberg meermaals de aanwezigen toe, en verweet ze de huidige wereldleiders "de toekomst [van hun kinderen] te stelen waar ze bij staan” en “jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te vertellen. Zelfs die last laten jullie aan ons, kinderen, over”.
Op 23 december 2018 werd zij geïnterviewd door Fareed Zakaria in het CNN-programma GPS, waarin normaliter politici, regeringsautoriteiten en diplomaten aan het woord komen.https://edition.cnn.com/videos/world/2018/12/23/greta-thunberg-climate-change-activism-sot-gps-vpx.cnn. Gearchiveerd op 19 april 2023. Op 23 januari 2019 arriveerde ze in Davos, waar ze was uitgenodigd om te spreken op het World Economic Forum.Greta Thunberg "Our house in on fire" 24 januari 2019 World Economic Forum (WEF) in Davos. Gearchiveerd op 2 juli 2023. Terwijl Thunberg koos voor een 32 uur durende treinreis,Time to 'get angry', teen climate activist says in Davos, Nina Larson, AFP kwamen 1500 deelnemers hiernaartoe met privévliegtuigen.Davos 2019: Record number of private jets set to fly into conference addressing climate change, The Independent, 23 januari 2019. Gearchiveerd op 10 december 2020.
Thunberg fungeerde ook als rolmodel voor de klimaatacties van scholieren (Spijbelen voor het klimaat) in België, Duitsland en Zwitserland, in januari 2019.
Op 21 februari 2019 kwam ze naar Brussel om samen met Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier, de Belgische boegbeelden van Youth for Climate, vooraan mee te lopen in de zevende klimaatmars op donderdag. Door de massale persbelangstelling moest de politie ingrijpen om de jongeren te beschermen.7.500 jongeren in Brussel, Greta Thunberg belaagd door media: “Politie moest ingrijpen”, Het Nieuwsblad, 21 februari 2019. Gearchiveerd op 27 mei 2022. In de voormiddag sprak Thunberg in Brussel de Europese Commissie met voorzitter Jean-Claude Juncker toe.Greta Thunberg spreekt Europese Commissie toe in Brussel: “Volg de wetenschap, dat is onze enige eis”, Het Nieuwsblad, 21 februari 2019. Gearchiveerd op 24 november 2020. Op vrijdag 22 februari 2019 was Thunberg samen met onder anderen Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier aanwezig bij de klimaatmars in Parijs en werd ze nadien samen met de Belgische en Duitse delegaties ontvangen door de Franse president Emmanuel Macron.Greta Thunberg et les jeunes marchent pour le climat à Paris : "Quand je serai grand, je voudrais être vivant", Le Monde, 22 februari 2019. Gearchiveerd op 25 april 2023. Thunberg deed tijdens een week schoolvakantie in Zweden mee aan de klimaatmarsen in Antwerpen op 28 februari 2019 en Hamburg op 1 maart 2019.VRT NWS sprak met Greta Thunberg en Anuna De Wever: "Ik ben klaar met de traagheid van de politiek", vrt Nieuws, 28 februari 2019. Gearchiveerd op 30 september 2022. Omdat Thunberg in Berlijn uitgenodigd was voor het Goldene Kamera-gala, was ze op vrijdag 29 maart ook aanwezig op het Fridays for Future-protest, waar ze onder de Brandenburger Tor de circa 20.000 deelnemers toesprak.Die große Greta-Show in Berlin, Bild, 29 maart 2019. Gearchiveerd op 6 oktober 2022.
Op dinsdag 16 april 2019 sprak Thunberg de milieucommissie van het Europees Parlement in Straatsburg toe.Greta Thunberg in tranen: 'Red de wereld, zoals de Notre-Dame', De Standaard, 17 april 2019. Gearchiveerd op 5 februari 2023. In de Vlierwijk in het centrum van Brussel werd een muurschildering gemaakt van Thunberg, door kunstenaar Encq, ook gekend als Henk De Ruddere.Klimaatactiviste Greta Thunberg in Brussel vereeuwigd als muurschildering, De Standaard, 16 april 2019. Gearchiveerd op 5 december 2021. Op 17 april 2019 had Thunberg op het Sint-Pietersplein in Rome een korte ontmoeting met Paus Franciscus die haar aanmoedigde om door te gaan.Paus Franciscus ontmoet Greta Thunberg: 'Ga door, Greta, gewoon doorgaan', De Standaard, 17 april 2019]. Gearchiveerd op 20 januari 2022. Op donderdag was Thunberg uitgenodigd samen met andere organisatoren van de klimaatstakingen (o.a. Anuna De Wever) om te spreken voor het Italiaans parlement Greta Thunburg castigates lawmakers in Rome, NBC News World op Facebook, 18 april 2019 en op vrijdag liep ze in Rome mee met de schoolstaking voor het klimaat, waar ze op het Piazza del Popolo de 25.000 deelnemers toesprak.Greta Thunberg tra i ragazzi in piazza del Popolo: "Promesse non rispettate, la nostra lotta durerà anni", La Repubblica, 19 april 2019. Gearchiveerd op 18 januari 2023. Vervolgens reisde Thunberg verder met de trein naar Londen, waar ze op zondag 21 april de actievoerders van de beweging Extinction Rebellion toesprak die al acht dagen actie voerden in Londen.Extinction Rebellion arrests pass 1,000 on eighth day of protests, The Guardian, 22 april 2019. Gearchiveerd op 3 juni 2023. Op 23 april 2019 gaf Thunberg een speech in het Britse parlement.Greta Thunberg condemns UK's climate stance in speech to MPs, The Guardian, 23 april 2019. Gearchiveerd op 25 mei 2023.
In de zomer van 2019 kondigde Thunberg aan dat ze een jaar vrij zou nemen van school (in Zweden is de schoolplicht tot zestien jaar). In augustus 2019 zeilde ze over de Atlantische Oceaan vanaf de Engelse havenstad Plymouth naar New York in de Malizia II, een achttien meter lang zeiljacht, type IMOCA 60-enkelrompsschip dat is uitgerust met zonnepanelen en onderwaterturbines. De reis werd aangekondigd als een CO2-neutrale trans-Atlantische oversteek als een demonstratie van de overtuigingen van Thunberg over het belang van het verminderen van emissies.Greta Thunberg sets sail for New York on zero-carbon yacht, The Guardian, 14 augustus 2019. Gearchiveerd op 29 mei 2023. Er kwam echter kritiek, omdat de reis uiteindelijk wel CO2-uitstoot veroorzaakte: om de boot terug te laten keren, werden bemanningsleden uit Europa overgevlogen; die vluchten werden overigens wel CO2-gecompenseerd. De reis duurde 15 dagen, van 14 tot 28 augustus 2019. Thunberg woonde de VN-klimaattop in New York op 23 september 2019 bij en zal ook spreken op de COP 25-klimaatconferentie in Santiago (Chili) (2-13 december 2019). Bij haar aankomst in New York werd ze opgewacht door honderden fans en klimaatactivisten waaronder de veertienjarige Alexandria Villaseñor (medeoprichter van US Youth Climate Strike en oprichter van Earth Uprising) en de zeventienjarige Xiye Bastida (een van de organisatoren van de Fridays for Future New York City). Gedurende enkele weken was de reis en de discussie eromheen dagelijks in het nieuws. Op vrijdag 30 augustus en vrijdag 6 september was ze van de partij op de schoolstakingen in New York voor het klimaat.Greta Thunberg: what the activist will actually do in America, and how she plans on getting home, inews.co.uk, 29 augustus 2019. Gearchiveerd op 3 september 2019. Op vrijdag 13 september was Thunberg samen met enkele honderden activisten aanwezig op de schoolstaking voor het klimaat in Washington voor het Witte HuisGreta Thunberg and youth climate activists protest outside White House, The Guardian, 13 september 2019. Gearchiveerd op 19 maart 2023. en op 14 september werd ze geïnterviewd door Trevor Noah in The Daily Show.
Op 23 september 2019 riep Thunberg op de klimaattop in New York direct na secretaris-generaal António Guterres de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de wereldwijd heersende bestuurders en volksvertegenwoordigers op scherpe toon ter verantwoording voor hun nalatigheid inzake daadkrachtig handelen tegen de klimaatcrisis.Greta Thunberg boos op wereldleiders: ‘Jullie hebben mijn dromen gestolen’, de Volkskrant, 23 september 2019. Gearchiveerd op 20 januari 2022. Zij werd dan ook heftig aangevallen door een reeks denktanks en politici die zich verzetten tegen een ingrijpend klimaatbeleid. Volgens een opiniepeiling van Maurice de Hond bleek dat ongeveer een derde van de Nederlanders negatief is over Thunbergs uitspraken tijdens deze klimaattop.Peiling: 67% is voor stikstofreductie, 17% hoopt dat Trump wordt herkozen, www.peil.nl / Maurice de Hond, 29 september 2019 Tijdens de 2019 UN Climate Action Summit, op 23 september 2019, diende Thunberg samen met veertien andere jongeren, Alexandria Villaseñor en Carl Smith (VS), Catarina Lorenzo (Brazilië), Chiara Sacchi (Argentinië), Iris Duquesne (Frankrijk), Raina Ivanova (Duitsland), Raslene Joubali (Tunesië), Deborah Adegbile (Nigeria), Ayakha Melithafa (Zuid-Afrika), Ridhima Pandey (India), Carlos Manuel (Palau), Litokne Kabua, David Ackley III en Ranton Anjain (Marshalleilanden), een klacht in bij het Comité voor de Rechten van het Kind van de Verenigde Naties en beschuldigde Argentinië, Brazilië, Duitsland, Frankrijk en Turkije het Verdrag inzake de rechten van het kind te schenden door de klimaatcrisis niet adequaat aan te pakken.Greta and 15 Kids Just Claimed Their Climate Rights at the UN, Earthjustice.org, 23 september 2019. Gearchiveerd op 6 december 2022.Children vs Climate Crisis, geraadpleegd op 14 maart 2022. Gearchiveerd op 16 maart 2022.
In een open brief, samen met de Belgische activisten Adélaïde Charlier en Anuna De Wever en de Duitse activiste Luisa Neubauer op 1 december 2019Open letter and demands to world leaders, #FaceTheClimateEmergency, kondigde ze aan dat verdere acties ondernomen zullen worden om de politici te overtuigen om in te gaan op de duidelijke vragen vanuit de wetenschappelijke wereld.Pourquoi nous allons continuer la grève!, Le Soir, 1 december 2019. Gearchiveerd op 30 november 2020.