Taalrechtvaardigheid is een interdiciplinair onderzoeksdomein dat bestaat uit vakgebieden als politieke filosofie, economie, sociolinguïstiek, interlinguïstiek, esperantologie, taalrechten en taalonderwijs. Hoewel een aantal onderzoekstheorieën geïnteresseerd zijn in de ondersteuning van taaldiversiteit, geven anderen meer aandacht aan andere kwesties, zoals gelijkheid van kansen.
Diverse interpretaties Met betrekking tot de politieke filosofie (of normatieve politieke theorie), zijn de twee belangrijkste scholen de multiculturele samenleving, met auteurs zoals Will Kymlicka enerzijds en het liberalisme dat zich verzet tegen te veel staatsinterventie om een de facto gelijkheid van burgers te realiseren, met auteurs zoals Philippe Van Parijs anderzijds.
Elk van hen begrijpt het concept van taalrechtvaardigheid op een andere manier. In het algemeen zijn de multiculturalisten degenen die de taalkundige rechten van minderheden verdedigen, terwijl anderen zoals de volgelingen van John Rawls, een gemeenschappelijke taal verdedigen of gelijke sociaal-economische kansen voor alle leden van dezelfde politieke gemeenschap.Alcalde, Xavier «La justícia lingüística segons la filosofia política». Kataluna Esperantisto, 364-365, 2015, p. 364-365
Aan de andere kant bekritiseren sociolinguïsten de politieke filosofen omdat ze geneigd zijn te denken dat de wereld verdeeld is in homogene gemeenschappen gevormd door eentalige individuen terwijl in werkelijkheid de gevallen waarin dit gebeurt eerder uitzonderlijk zijn. Deze auteurs introduceren concepten zoals taalkundige genocide of taalimperialisme en zijn meestal voorstander van het verdedigen van het voortbestaan van alle talen van de planeet. Robert Phillipson en Tove Skutnabb-Kangas zouden de meest opvallende exponenten zijn. In het interdisciplinaire debat over taalrechtvaardigheid zijn ook economen, ecolinguïsten, interlinguïsten, pedagogen of onderzoekers van talenrechten zoals Fernand de Varennes betrokken, evenals vredesonderzoekers en experten op het vlak van conflictbemiddeling.
Taalstrijd en taalrechtvaardigheid Vanuit de discipline van de conflictbemiddeling kunnen linguïstische conflicten worden begrepen als de taaldimensie van sociaal-politieke conflicten. Vanuit dit perspectief hebben deskundigen op het gebied van taalrechten, zoals Fernand de Varennes, erop gewezen dat taalkundige vrede onontbeerlijk is voor het vermijden van conflicten. De Varennes, premi Linguapax 2004, afirma que la pau lingüística és indispensable per a l’absència de conflictes, Forum Barcelona, 23 mei 2004, geconsulteerd op 19 december 2018. Andere auteurs hebben ook aangevoerd dat slecht beheer van meertaligheid een van de oorzaken kan zijn van het ontstaan van conflicten die verband houden met taalkundige onrechtvaardigheden.Monografie-nummer Peace in Progress, uitgegeven door Institut Català Internacional per la Pau (ICIP) waarvan versies in het Catalaans, Engels en Spaans, geconsulteerd op 19 december 2018. Zelfs in situaties van gewapende strijd, zoals in het geval van het Israëlisch-Palestijns conflict, is de taaldimensie geïdentificeerd als een van de nodige sleutels om het conflict te begrijpen. Xavier Alcalde, Palestina: ocupació i conflicte lingüístic, La Directa, 7 oktober 2015, geconsulteerd op 19 december 2018.
Taal en wetenschap Een studie van de Russische taalkundige I.M.Isaev (1928-2011)Isayev, M. I. [Isaev, Magomet Izmailovich]. National Languages in the USSR: Problems and Solutions; translated from the Russian by Paul Medov. Moscow: Progress, 1977. 431 pp., chapter VII, p. 395-396. vermeldt dat een paar wetenschappers (A.I. Berg, D.L. Armand en Ye. A. Bokarev) de volgende bezwaren naar voren brachten tegen het voorstel om een van de nationale talen als taal voor de wetenschap te gebruiken. Ten eerste zou het land waarvan de taal de gemeenschappelijke wetenschappelijke taal zou worden, zich in een bevoorrechte positie bevinden. De wetenschappers van dat land zouden, doordat ze geen drie tot vijf jaar meer hoeven te besteden aan het leren van een vreemde taal, meer tijd aan de wetenschap kunnen besteden. Honderden miljoenen uren aan werktijd zouden worden bespaard en dit land zou een leidende rol spelen in de ontwikkeling van de wetenschap. Ten tweede zou dat land enorme mogelijkheden krijgen voor economische en ideologische expansie. Wetenschappelijke werken zouden worden gevolgd door technische specificaties, vooruitzichten, catalogi, reclame voor goederen en uiteindelijk massamedia, wat het land een enorm voordeel zou geven in de machtsverhoudingen.
Bibliografie Alcalde, J. (2018). Linguistic justice: An interdisciplinary overview of the literature. In: M. Gazzola, T. Templin, & B. A. Wickström (Eds.), Language policy and linguistic justice (pp. 65–149). Cham: Springer.
Zie ook Taalstrijd
Externe links Global Coalition for linguistic human rights Monografie-nummer van het tijdschrift Kataluna Esperantisto over taalrechtvaardigheid (december 2015) Project LAPO: Final Report summary on Language policy and linguistic justice in the European Union, Humboldt Universiteit in Berlijn. Filmpje over een conferentie van prof. Michele Gazzoli rond taalrechtvaardigheid in de Europese Unie, Vilaweb TV (51 minuten, in het Esperanto met ook onderschriften in het Catalaans, juli 2014).
Categorie:Sociolinguïstiek Categorie:Politieke filosofie Categorie:Wikipedia:Pagina's met vertalingen die niet zijn nagekeken