De Bronk van Eijsden (Limburgs: Broenk ien Èèsjde) is een van oorsprong katholieke, cultuur-historische traditie in de Nederlandse plaats Eijsden. Het jaarlijks terugkerende feest vindt plaats twee weken na Pinksteren.
Beschrijving thumb|Bielemannen en muziekkorps in de processie Het woord 'bronk' betekent in een aantal Limburgse dialecten processie. Daar ligt ook de oorsprong van het Eijsdense feest. De feestelijkheden beginnen op zondagmorgen met de sacramentsprocessie, waarbij de dorpspastoor de monstrans met het Allerheiligste meedraagt, begeleid door diverse (religieuze) groepen en muziekkorpsen. Daarna beginnen de feesten, die twee à drie dagen duurt, met onder andere reidansen. Deze reidans, cramignon genaamd, is een gebruik dat is overgewaaid uit het nabijgelegen Wallonië.
In de oude kernen van Caestert en Breust wordt tevens de Bronkmaandag gevierd. In Caestert organiseert de jonkheid van Caestert (ongehuwde jongens boven de 16 uit de kernen Laag-Caestert, Hoog-Caestert, Withuis en de omgeving van het station) het feest. In Breust is dat de jonkheid van Breust (oude kern Breust en Poelveld). Bronkdinsdag viert de Jonkheid van Eijsden (kern Eijsden en Plan Noord) haar eigen feest.
Documentaire over de Bronk thumb|Reidansen tijdens de bronk De Eijsdense bronk is een diep in de gemeenschap geworteld feest. In 1996 werd deze cultuur-historisch traditie vastgelegd door Thei Boosten en Will Haenen in de vorm van een documentaire. Voor die gelegenheid werd door Laur Rutten het zogenaamde Bronklied gecomponeerd, dat na het verschijnen van de film een blijvende populariteit in Eijsden verwierf.
+Tekst van Bronk ien Èèsjde van Laur RuttenTekst van de Limburgse tekstschrijver en zanger Laur Rutten. Dit is nummer is te horen via DEZE link. Gearchiveerd op 7 juni 2023.DialectNederlandsDe Maos oe stig dao binne kums, ongder ien os land.
Oe de Voor dig naoder kumpt is Èèsjde diene rand.
Es alles dan tot leave kumpt, ien kleur ’n vol pallit
Veult ederean dea kriebel wir un onggesjriëve wit
‘t Vuurjaor ien dit machtig land, van hoeg un prach gezich
Natuur de luj ze geun d’r veur, ze komt d’r aon allig
Van wiet kortbie ze trikt dig aon un ongbesjrieëve grieëp
Allemachtig vuurgeveul ‘g wow dat mig ene knieëp
Bronk leef Èèsjde ieuwe al, dat hilt dig bie ean
Bronk wat eeder weate zal, ‘t fête veur ederean
Bronk ien de sjtraote eder hoes, dat veult eder lief
Bronk veur wea ‘t huure wilt zeat aon dich noe blief
Loor dao lucht de zon zich weer, alles sjijnt en blinkt
Al en ederean geread wea is 't, dea dat sjinkt
Un wej ien bleuj un klok die sjlèèt, de pöälkes ien ‘t wit
De plek van edere Èèsjdenēr oe dea zoe geare zit
Huur dao sjpeult un hermenie, dat weiske van sjôn kingd
Drujmend ederean zingt mit, geveul dat zoe sjôn klinkt
De blèèk gesjropt de sjtop gekeart, gehaold doer unne rink
De liesj van Èèsjde opgepots, dus daovuur dat ig deenk
Bronk leef Èèsjde ieuwe al, dat hilt dig bie ean
Bronk wat eeder weate zal, ‘t fête veur ederean
Bronk ien de sjtraote eder hoes, dat veult eder lief
Bronk veur wea ‘t huure wilt zeat aon dich noe blief
‘t Vreuger dat zit dich ien ‘t blood, geneete van dien prach
‘t Noe dat leet os geare zien, sjus dao ien zit dien krach
De reups d'n luj van ueveral: kaompt naoder, en kaompt tot hie!
Zoe ens per jaor dan is ‘t zoe, dan veule vier os vrie
Bronk leef Èèsjde ieuwe al, dat hilt dig bie ean
Bronk wat eeder weate zal, ‘t fête veur ederean
Bronk ien de sjtraote eder hoes, dat veult eder lief
Bronk veur wea ‘t huure wilt zeat aon dich noe bliefDe Maas waar jij daar binnenkomt, onder in ons land Waar de Voer jou tegemoet komt, is Eijsden jouw rand
Als alles dan tot leven komt, in kleur een uitgebreid pallet
Voelt iedereen die kriebel weer, een ongeschreven wet
Het voorjaar in dit machtig land, van hoog een prachtig gezicht
Natuur, de mensen ze gaan ervoor, het komt er echt aan
Van ver, kortbij, het trekt je aan, een onbeschreven greep
Allemachtig voorgevoel, ik zou willen dat iemand mij kneep
Bronk voor Eijsden, eeuwen al, dat houd je samen
Bronk wat iedereen zal weten, het feest voor iedereen
Bronk in de straten, ieder huis, dat voelt ieder lijf
Bronk voor wie het horen wilt, zegt tegen jou: "blijf hier"
Kijk! Daar komt de zon weer tevoorschijn, alles schijnt en blinkt
Alles en iedereen is er klaar voor, wie is het toch die ons dat schenkt
Een wei in bloei, een klok die slaat, de paaltjes in het wit
De plek voor iedere Eijsdenaar, waar die zo graag zit
Hoor! Daar speelt een harmonie, dat wijsje van "Sjôn kingd"
Dromend zingt iedereen mee, gevoel dat zo mooi klinkt
De vloer geboend, de stoep geveegd, door een ringetje gehaald
De fotolijst van Eijsden opgepoetst, het daardoor dat ik dacht:
Bronk voor Eijsden, eeuwen al, dat houd je samen
Bronk wat iedereen zal weten, het feest voor iedereen
Bronk in de straten, ieder huis, dat voelt ieder lijf
Bronk voor wie het horen wilt, zegt tegen jou: "blijf hier"
Het vroeger zit jou in het bloed, genieten van onze pracht
Het nu dat laat ons dat graag zien, juist daarin zit jouw kracht
Je roept je mensen van overal: "Komt tot ons, kom tot hier!"
Eenmaal per jaar is het weer zover, dan voelen wij ons vrij
Bronk voor Eijsden, eeuwen al, dat houd je samen
Bronk wat iedereen zal weten, het feest voor iedereen
Bronk in de straten, ieder huis, dat voelt ieder lijf
Bronk voor wie het horen wilt, zegt tegen jou: "blijf hier"
Referenties
Categorie:Nederlandse folklore Categorie:Eijsden-Margraten