thumb|Een QAnon-logo op uniform.
QAnon () is een extreemrechtse complottheorie die de zogenaamde plannen beschrijft van een "deep state" gericht tegen onder meer de Amerikaanse president Donald Trump en diens aanhangers. De naam verwijst naar het pseudoniem "Q", dat gebruikt is op verschillende internetfora (zoals 4chan) door een vermoedelijk Amerikaans(e) individu of groep van individuen.
Door critici wordt QAnon beschreven als een "ongegronde", "losgeslagen", "feitenvrije" "gestoorde samenzweringcultus". Binnen de QAnon-beweging doen bovendien veel antisemitische theorieën de ronde.
Berichtencampagne Oorsprong Een persoon die zichzelf "Q Clearance Patriot" noemde verscheen voor het eerst op het subforum /pol/ van 4chan toen hij op 28 oktober 2017 berichten plaatste in een thread met de titel "Calm Before the Storm", een verwijzing naar Trumps cryptische omschrijving van een bijeenkomst van militaire leiders als "de stilte voor de storm". In deze eerste q-drop wordt gemeld dat Hillary Clinton zal worden gearresteerd en de grensbewaking tijdelijk zal worden opgeschroefd om vluchten onmogelijk te maken. Dit heeft echter niet plaatsgevonden.
De auteur verhuisde in november naar 8chan en beweerde dat 4chan was 'geïnfiltreerd'.
Zijn gebruikersnaam suggereerde dat de anonieme auteur een zogenaamde Q-status had,Colburn, Randall, There's a new, insane conspiracy theory tearing up 4chan. AV Club (December 19, 2017). een toestemming afgegeven door het Amerikaanse Ministerie van Energie die is vereist voor het verkrijgen van toegang tot geheime informatie over nucleaire wapens en materialen.
Toen 8chan in 2019 offline ging omdat meerdere manifesten, geschreven door massamoordenaars, met als laatste die van Christchurch, daar geplaatst werden, verhuisde Q na drie maanden van 8chan naar het nieuwe 8kun, eveneens van Jim Watkins.
De QAnon-gedachte spreekt mensen aan vanwege de drie grote beloftes die het bevat:
The Storm ('De Storm'); een gebeurtenis waarbij de duizenden leden van de "deep state" worden gearresteerd, voornamelijk voor kinderhandel en pedofilie. Deze leden zouden vooral erg rijke mensen zijn, zoals bankiers (de Rothschilds) en filantropen (George Soros). Na arrestatie van deze "elite" komt hun vermogen ter beschikking van de mensheid. Nesara/Gesara; gebaseerd op de wet "Economic And Security And Recovery Act" aangenomen in 2001. De wet was bedoeld om na de aanslagen van 9/11 de Amerikaanse economie te stimuleren door bij de bevolking de angst voor een recessie weg te nemen. Verder bevat de wet diverse artikelen die (milieu)-duurzame investeringen moeten stimuleren. De door zowel QAnon alsook Donald Trump regelmatig genoemde uitspraak "drain the swamp" komt voort uit de voorgeschiedenis van deze wet en een boek van Harvey Francis Barnard die al in de negentiger jaren van de twintigste eeuw een set van voorstellen schreef voor economische hervorming. Deze belofte houdt voor de aanhangers van QAnon in dat de welvaart evenredig onder de wereldbevolking wordt verdeeld. De nieuwe wereld die ontstaat na Nesara/Gesara, dit wordt in QAnon-kringen "the Great Awakening" genoemd. In deze nieuwe wereld bestaat geen ongelijkheid meer en leeft de mens in harmonie met de natuur. De term "Great Awakening" is een in Amerikaanse evangelische kringen ontstane term die drie periodes in het verleden beschrijft, alhoewel hier ook wel een vierde periode aan wordt toegevoegd die samen valt met de flowerpower- en hippiebeweging uit de jaren 1960 en '70 en de “Jesus movement” uit die zelfde tijd.
Beweringen De berichten van QAnon zijn in het verleden onjuist, ongefundeerd en onbewezen gebleken. Zo werd bij meerdere gelegenheden beweerd dat de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un een marionet is, geïnstalleerd door de CIA.
Op 16 februari 2018 werd Debbie Wasserman Schultz, lid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en voormalig voorzitter van het Democratisch Nationaal Comité, zonder bewijs beschuldigd van het inhuren van de El Salvadoraanse bende MS-13 om het DNC-staflid Seth Rich te vermoorden.
Identiteit Er is veel gespeculeerd over het motief en de identiteit van de poster. Volgens Q en zijn aanhangers is Q een officier van een militaire inlichtingendienst. Een andere speculatie is dat de posts onderdeel zouden zijn van een alternate reality game door Cicada 3301. Een derde speculatie is dat het Jim Watkins is, de eigenaar van online fora 8chan en 8kun. Op deze beide fora plaatst Q zijn berichten. Als administrator op een Imageboard is het mogelijk om iemands account over te nemen. En toen 8chan drie maanden offline was gehaald, plaatste "Q" geen enkel bericht online. Dat gebeurde pas weer op het nieuwe forum van Watkins, 8kun. Het tijdschrift Mother Jones onthulde in oktober 2020 dat 8chan en 8kun in het nabije verleden grote hoeveelheden kinderporno hebben gehost.A.J. Vincens and Ali Breland, 'QAnon Is Supposed to Be All About Protecting Kids: Its Primary Enabler Appears to Have Hosted Child Porn Domains', Mother Jones, 31 oktober 2020. Een vierde theorie van Jim Stewartson, zegt dat QAnon een psyop is, gestart in 2017 onder leiding van Michael Flynn, met als doelstelling de herverkiezing van Donald Trump veilig te stellen.https://twitter.com/jimstewartson/status/1323630194477817858?s=19
Incidenten Beschuldigingen van aanzetten tot geweld Op 14 maart 2018 verbande Reddit /r/CBTS_Stream, een forum over QAnon, wegens "het aanmoedigen van of aanzetten tot geweld en het plaatsen van persoonlijke en vertrouwelijke informatie". Hierna verhuisden enkele volgelingen naar Discord.Alexander, Julia, How closely do Discord and Reddit work together?, polygon.com, 15 maart 2018. Geraadpleegd op 5 april 2018. Twitter verwijderde in juli 2020 zo'n 7000 QAnon-accounts omdat ze de Twitter-gebruikersvoorwaarden overtraden. Facebook verwijderde in augustus 2020 al honderden QAnon-groepsaccounts die gelieerd zijn aan QAnon en het bedrijf kondigde in september 2020 ook aan dat het advertenties verbiedt van QAnon-aanhangers. Op 7 oktober 2020 kondigde Facebook aan om alle Facebook-pagina's, -groepen en Instagram-accounts te verwijderen die QAnon vertegenwoordigen. YouTube kondigde op 15 oktober 2020 een beleidswijziging aan in verband met 'haat en intimidatie'. Hierdoor werden QAnon-video's verwijderd. Ook TikTok heeft een aantal hashtags met betrekking tot QAnon geblokkeerd om in de zoekresultaten te verschijnen. De FBI heeft QAnon als “domestic terrorist threat” betiteldhttps://www.rollcall.com/2020/09/17/fbi-director-describes-domestic-extremists-in-homeland-threats-hearing/ en het huis van afgevaardigden heeft een resolutiehttps://clerk.house.gov/Votes/2020218 aangenomen waarin QAnon als een terroristische organisatie wordt gezien.
Hooverdam-incident Op 15 juni 2018 werd een man, later geïdentificeerd als Matthew P. Wright uit Henderson, Nevada, Morlin, Bill. "Terrorism suspect makes reference to extremist conspiracies", Southern Poverty Law Center, 20 juli 2018. Geraadpleegd op 2 augustus 2018. gearresteerd op verdenking van terrorisme, nadat hij, voorzien van een AR-15, in een gepantserd voertuig naar de Hooverdam reed waar hij het verkeer bijna twee uur blokkeerde. Naar eigen zeggen was hij op een missie van QAnon. Hij wilde dat het Ministerie van Justitie, het OIG-rapport vrij zou geven over het gedrag van de FBI-agenten tijdens het onderzoek naar het gebruik door Hillary Clinton van een eigen e-mailserver.
Achtervolging door Boston Op 11 juni 2020 zond een man uit Boston live uit hoe hij werd achtervolgd door de politie vanwege zijn zeer hoge snelheid. In zijn auto zaten ook vijf kinderen. De man schreeuwde onder andere "QAnon, help me" en "president Trump, ik heb een wonder nodig". De achtervolging eindigde toen de man een politieauto ramde en tegen een boom botste.
QDrops QDrops, een app die een gestructureerde toegang tot de QAnon-berichten gaf, werd in april 2015 gepubliceerd op de Apple App Store en Google Play. Het werd diezelfde maand de populairste betaalde app in de entertainment-sectie van de Apple App Store en de tiende in het algemeen. Apple verwijderde de app na een onderzoek van NBC News.
Intimidatie van Jim Acosta en veroordeling vanuit het Witte Huis In reactie op een vraag van David Martosko van Daily Mail of het Witte Huis het schijnbaar vijandige gedrag van "marginale QAnon-groepen" ondersteunde tegenover Witte Huis-hoofdcorrespondent Jim Acosta (CNN) tijdens een Trump-bijeenkomst in Tampa (Florida) stelde de perschef van het Witte Huis, Sarah Huckabee Sanders, tegen elke groep te zijn, "die zou aanzetten tot geweld tegen een ander individu", echter zonder specifiek QAnon te noemen. Ze voegde eraan toe dat president Trump "zeker geen groepen steunt, die dergelijk gedrag ondersteunen".
Chrissy Teigen Chrissy Teigen, een Amerikaans model, werd in oktober 2020 online geïntimideerd door QAnon-aanhangers nadat ze vertelde dat ze een miskraam had gekregen. Al sinds enkele jaren wordt het model lastiggevallen door QAnon-leden met ongefundeerde beschuldigingen van pedofilie en banden met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.
Ontvangst Nederland Ook in Nederland groeide de aandacht voor de QAnon-beweging. De ideeën van de beweging werden vanaf november 2017 in Nederland vermoedelijk geïntroduceerd op de professioneel opgezette complotwebsite Ella'Ster*.Earth Matters Change Makers: Ella Ster*. 20 september 2016 (beide geraadpleegd 15 oktober 2020). De website werd op 3 april 2016 geregistreerd door Studio de Backery te Hilversum. Ze werden vanaf 2018 verder verspreid op websites en sociale-media-accounts als Fatsforum, Dotcom.radio, Dutch Patriots en QAnon Nederland.Van een schuchter begin met "Qanon" in 2017 naar een giga-ontwikkeling in 2020, Gedachtenvoer.nl, 11 januari 2020. Ook complotdenker Micha Kat besteedde veel aandacht aan het onderwerp. Onderzoeker Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden benadrukt echter dat er in Nederland vooral sprake was van een hippe rebranding van bestaande complottheorieën.Tim Fraanje, 'Het probleem met complottheorieën los je niet op met een QAnon-verbod', Vice, 9 oktober 2020.Universiteit Leiden: onderzoeker Jelle van Buuren over complotdenken (geraadpleegd 5 december 2020). Net als in de VS speelden wilde beschuldigingen van deelname aan pedofilienetwerken aan het adres van hooggeplaatste Nederlanders hierin een grote rol. Internationale aandacht kregen de video's van de Nederlandse graancirkel-aanhanger Janet Ossebaard onder de titel Fall Cabal. In een geruchtmakend interview met rapper Lange Frans uit augustus 2020 fantaseerden beiden over gewelddadige aanslagen in Nederland. Beiden zagen hun Youtube-kanaal met tienduizenden bezoekers opgeschort.
Uit onderzoek in opdracht van de NOS bleek in september 2020 dat er in Nederland sprake was van vier grote Facebook-groepen met 12.000 unieke leden, terwijl het gedachtegoed daarnaast in 300 groepen werd besproken. Op Twitter waren in de eerste acht maanden van 2020 40.000 Nederlandstalige berichten geplaatst. Volgens informatie van de BBC was de aandacht voor QAnon in Nederland bijna even groot als in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.Amerikaanse complottheorie QAnon ook in Nederland in oplomst, NOS, 25 september 2020. Facebook verwijderde in de tweede helft van 2020 een groot aantal aan QAnon gerelateerde accounts, Twitter schrapte 90 Nederlandse accounts.Twitter verwijdert 90 Nederlandse QAnon-accounts, Pointer, 3 november 2020. Een klein deel van de aanhang verhuisde naar afgeschermde netwerken op andere sociale media. Kenmerkende hashtags als WWG1WGA (where we go one, we go all) waren her en der op sociale media te vinden.