De Vlakte der kruiken (in het Laotiaans: ທົ່ງໄຫຫີນ, Thong Hai Hin, in het Engels: Plain of Jars) is een vlakte in Laos die ligt op ongeveer 10 km ten zuidoosten van de stad Xhieng Khuang. Op het plateau liggen honderden gigantische kruiken verspreid over verschillende locaties. Sinds 2019 staat de site op de Unesco-Werelderfgoedlijst. De vlakte was een belangrijk strijdtoneel tijdens de Laotiaanse Burgeroorlog.
De kruiken verschillen sterk van vorm. Soms staan de kruiken rechtop, en soms liggen ze plat.Mysterie van de enorme stenen kruiken in Laos mogelijk opgelost Op de vlakte liggen de kruiken geclusterd, soms slechts een, soms met meerdere honderden bij elkaar.
Archeologie Volgens een lokale sage zijn de kruiken vervaardigd in de 6e eeuw door de Lao koning Khun Chong om de verovering te vieren van het nabijgelegen Xhieng Khuang. De kruiken zouden gebruikt zijn om rijstwijn in te fermenteren om uit te delen aan de feestvierende overwinnaars. Ook in Indonesië en India zijn dergelijke kruiken gevonden, maar in veel kleinere aantallen en slechts op een plaats.
De grootste kruik op de vlakte is meer dan 3 meter hoog en weegt 6000 kilo. Behalve deze grote kruiken liggen er ook nog vele kleinere kruiken. Volgens onderzoekers zijn de kruiken tussen de 2500 en 3000 jaar oud, dus kan de lokale sage over koning Khun Chong uit de 6e eeuw niet correct zijn. De kruiken zijn vervaardigd uit een soort zandsteen die niet voorkomt op de vlakte. Niemand weet waarvoor de kruiken gebruikt zijn. Er zijn wel botresten op de vlakte gevonden en gebruiksresten van klei en metaal.
Van 1930 tot 1933 heeft een Franse onderzoekster, Madeleine Colani, onderzoek gedaan en bot-, tand- en andere menselijke resten gevonden die echter verdwenen zijn, waardoor het onderzoek naar de ware betekenis bemoeilijkt wordt.
In 2026 werden door archeoloog Nick Skopal van de James Cook-universiteit in Australië in een van de grotere kruiken resten aangetroffen van mensen. De kruik van 1,3 meter hoog en meer dan 2 meter breed bevatte rechterdijbenen en schedels van 19 verschillende personen, en tanden van 37 personen, daar neergelegd in de periode tussen de 9e en 12e eeuw. Het team van Skopal vond in de kruik ook ijzeren gereedschappen, aardewerk, een koperen belletje en glazen kralen (uit Z-India en Mesopotamië, wat wijst op handel en reizen over grote afstanden). Skopal meldde: 'Volgens sommige legendes waren ze [de kruiken] gemaakt voor reuzen die er rijstwijn in brouwden'. Archeoloog Marco Mitri van de North Eastern Hill-universiteit in India deed onderzoek naar vergelijkbare kruiken in Noordoost-India, en wijst op een uitgestrekte culturele traditie. In andere kruiken werden eveneens kralen gevonden.
Burgeroorlog Tijdens de Laotiaanse Burgeroorlog zijn vele van de kruiken beschadigd of vernietigd. De vlakte was namelijk een belangrijk slagveld. In het voorjaar van 1969 slaagde de Pathet Lao, de communistische verzetsbeweging, erin de gehele vlakte in te nemen, met steun van troepen en materieel uit Noord-Vietnam. In augustus volgde een tegenoffensief van het regeringsleger met de steun van de Verenigde Staten en Thailand. In september slaagde het regeringsleger erin de stad Khang Khay in te nemen.Winkler Prins Jaarboek 1970, Elsevier, p. 192
Op de vlakte lag in 2003 nog veel ongeëxplodeerd materiaal uit de oorlog in Laos. In 2004 werd een groot project opgezet om de meest bereikbare vlakten mijnenvrij te maken. Dit was in 2005 afgerond en door het volgen van groen-witte tegels kan men sindsdien veilige routes bewandelen.
Zie ook Geschiedenis van Laos
Categorie:Laos Categorie:Plateau Categorie:Volksverhaal Categorie:Werelderfgoed in Laos