Deze lijst bevat de kampen voor krijgsgevangen op het grondgebied van de Sovjet-Unie tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. De locaties van het kampbestuur zijn met kampnummers gerangschikt in tabelvorm met links daarvan de hedendaagse steden.

Overzicht Het kampsysteem thumb|Duitse krijgsgevangen in Moskou, 1944.

De meer dan drie miljoen Duitse krijgsgevangenen in de Sovjet-Unie werden overgebracht naar de doorgangskampen, en daarvandaan naar de individuele krijgsgevangenenkampen getransporteerd. Een krijgsgevangenenkamp had een hoofdlocatie met een hoofdkwartier van het kampadministratie en subkampen die administratief verbonden (maximaal 25 subkampen per hoofdlocatie) waren.

Uit de informatie van de voormalige krijgsgevangenen die waren vrijgelaten en teruggekeerd naar (West)-Duitsland, werden 216 kampbesturen met hun respectieve administratieve nummers en 2454 afzonderlijke kampen achterhaald. Daarnaast waren er 166 arbeidsbataljons van het Rode Leger en 159 krijgsgevangenziekenhuizen en opvangcentra geregistreerd met hun administratieve nummers. Daarnaast werden de landinwaarts gebouwde kampen verplaatst vanwege de wederopbouw na de bevrijding en naar het westen verplaatst – zo bijvoorbeeld het kamp 126, in Sjadrinsk opgericht in 1943.

De regionale structuur van de krijgsgevangenenkampen Economische zone Aantal kampbesturen Aantal losse kampen Centrale regio 50 655 Noordwestelijke regio 15 153 Noordelijk regio 5 38 Westelijke regio 30 315 Zuidelijke regio 34 515 Wolgaregio 16 135 Noordelijke Kaukasus 12 129 Zuidelijke Kaukasus (Transkaukasië) 11 116 Oeral 27 281 West-Siberië 6 54 Zuidelijk Centraal-Azië 3 13 Kazachstan 7 50 Oost-Siberië Geen krijgsgevangenenkampen ontdekt. Federaal district Verre Oosten Noord-Siberië /Noordoostelijke regio Totaal 216 2.454

Tabellen Centrale regio

In de centrale regio bestonden 50 kampbesturen met 655 losse kampen. Die lagen in het Europese deel van het hedendaags Rusland.

Nr. Steden met kampbestuur 27 Krasnogorsk 35 Lebedjanski 41 Ostasjkov 48 Woikowo (kaart 1) 53 Aleksin 58 Temnikov 64 Morsjansk 74 Oranki (kaart 2) 82 Voronezj 95 Oesmanski 101 Kirov 107 Kaloega 117 Nizjni Novgorod 145 Koersk 160 Soezdal 165 Vjazniki 171 Schora (kaart 3) 178 Rjazan 185 Michailowo (kaart 1) 188 Tambov 190 Vladimir 216 Vysjni Volotsjok 218 Smolensk 221 Oeglitsj 252 Beschizki, Stadtrajon in Brjansk 259 Rybinsk (Schtscherbakow) 263 Orjol 276 Jaroslavl 282 Berendejewo (kaart 4) 307 Kirov 320 Koelebaki 323 Toela 324 Ivanovo 326 Brjansk 327 Oenetsja 384 Tver 388 Novomoskovsk 395 Tver 399 Penza 401 Jartsevo 406 Orjol 435 Chovrino 452 Oeglitsj 453 Moskou 454 Rjazan 463 Alatyr 465 Mozjaysk 466 Toesjino 467 Ljublino 469 Dzerzjinsk

Noordwestelijke regio In de noordwestelijke regio bestonden 15 kampbesturen met 153 losse kampen. Die lagen in het Europese deel van het hedendaags Rusland.

Nr. Steden met kampbestuur 120 Petrozavodsk 157 Boksitogorsk 166 Pitkjaranta 212 Segezja 213 Swirstroi, s. Lodejnoje Pole 219 Antropschino, deel van Kommoenar 254 Sint-Petersburg 270 Borovitsji 285 Velikieje Loeki 322 Slantsy 339 Sint-Petersburg 343 Pskov 363 Moermansk 447 Poedozj 448 Montsjegorsk

Noordelijke regio Nr. Steden met kampbestuur 150 Grjazovets 158 Vologda 193 Sokol 211 Archangelsk 437 Tsjerepovets

Westelijke regio In de westelijke regio bestonden 30 kampbesturen met 315 losse kampen. Die lagen in de landen Estland, Letland, Litouwen en Wit-Rusland evenals de Russische exclave Oblast Kaliningrad (Königsberg).

Nr. Steden met kampbestuur 56 Babroejsk 57 Klaipėda (Memel) 135 Ahtme, hedendaags een deel van Kohtla-Järve 168 Minsk 183 Borisov 184 Šilutė (Heydekrug) 189 Homel 195 Vilnius (Wilna) 266 Jelgava (Mitau) 271 Vitebsk 277 Riga 279 Kiviõli 281 Vawkavysk 284 Brest 286 Tallinn (Reval) 287 Valga (Walk) 289 Kohtla-Järve 291 Ogre (Oger) 292 Daugavpils (Dünaburg) 294 Šiauliai (Schaulen) 296 Kaunas (Kauen) 311 Mahiljow (Mogilew) 317 Riga 331 Tartu (Dorpat) 349 Liepāja (Libau) 350 Riga 393 Narva 410 Baranavitsjy 445 Majowka (Georgenburg) 533 Bagrationovsk (Pruisisch Eylau)

Zuidelijke regio In de zuidelijke regio bestonden 34 kampbesturen met 515 losse kampen. Die lagen in de landen Oekraïne en Moldavië.

Nr. Steden met kampbestuur 62 Kiev 100 Zaporizja 110 Korosten 125 Lysytsjansk Krijgsgevangenkamp 126 Mykolajiv 134 Soemy 136 Poltava 144 Loehansk 149 Charkiv 159 Odessa 177 Tsjernihiv, later Stalino 198 Chisinau 217 Kramatorsk 232 Stryi 241 Sebastopol 242 Horlivka 253 Vinnytsja 256 Krasnyj Loetsj 275 Lviv (Lemberg) 280 Donetsk 299 Simferopol 304 Ivano-Frankivsk (Stanislau) 306 Shepetivka 315 Kamjanske 414 Berezan' 415 Charkiv 417 Dnipro 424 Melitopol, eerder Naltsjik 460 Dnjepropetrovsk 470 Dovzjansk 471 Makijivka 472 Horlivka 473 Donetsk 474 Loehansk

Wolgaregio In de Wolgaregio bestonden 16 kampbesturen met 135 losse kampen. Die lagen in het Europese deel van het hedendaags Rusland.

Nr. Steden met kampbestuur 50 Frolovo 97 Jelaboega 108 Wolgograd 119 Kazan 123 Oerjoepinsk 137 Volsk 163 Frolovo 204 Astrachan 215 Oeljanovsk 234 Samara 238 Saratov 265 Volsk 338 Atkarsk 361 Wolgograd 362 Wolgograd 368 Engels

Noordelijke Kaukasus In de Noordelijke Kaukasus bestonden 12 kampbesturen met 129 losse kampen. Die lagen in het hedendaags Rusland.

Nr. Steden met kampbestuur 147 Georgiejevsk 148 Krasnodar 182 Sjachty 228 Vladikavkaz (Ordzjonikidze) 237 Grozny 251 Rostov aan de Don 356 Taganrog 379 Machatsjkala 421 Rostov aan de Don 424 Naltsjik, later Melitopol 430 Novotsjerkassk 475 Rostov aan de Don

Transkaukasië

In Transkaukasië bestonden 11 kampbesturen met 116 losse kampen. Die lagen in het hedendaags Armenië, Azerbeidzjan en Georgië, evenals in het door Georgië opgeëist Abchazië.

Nr. Steden met kampbestuur 115 Jerevan 146 Otsjamtsjire 181 Roestavi 223 Gəncə 236 Tbilisi 328 Sumqayıt 441 Molotowo (kaart 5) 442 Salyan 444 Mingəçevir 461 Soechoemi 518 Tkiboeli

Oeral

In de regio Oeral bestonden 27 kampbesturen met 281 lossen kampen. Die lagen in het Europese deel van het hedendaags Rusland.

Nr. Steden met kampbestuur 68 Tsjeljabinsk 75 Ryabovo (kaart 6) 84 Asbest 102 Magnitogorsk 130 Asja 153 Nizjni Tagil 180 Kysjtym 197 Toerinsk 200 Alapajevsk 207 Perm 235 Novotroitsk 245 Nizjni Tagil 260 Orsk 313 Degtjarsk 314 Asbest 318 Novaja Ljalja 319 Oefa 346 Kizel 366 Borovsk, stadsdeel van Solikamsk 369 Orenburg (Orenburg) 371 Izjevsk 376 Krasno-oeralsk 377 Jekaterinenburg 476 Degtjarsk 504 Karpinsk 523 Rezj 531 Jekaterinenburg

West-Siberië Er bestonden 6 kampbesturen met 54 lossen kampen. Die lagen in het Aziatische deel van het hedendaags Rusland.

Nr. Steden met kampbestuur 93 Tjoemen 199 Novosibirsk 503 Kemerovo 511 Roebtsovsk 525 Novokoeznetsk 526 Jurga

Zuidelijk Centraal-Azië

In dit gebied bestonden 3 kampbesturen met 13 losse kampen. Die lagen in het hedendaags Kirgizië en Oezbekistan.

Nr. Steden met kampbestuur 288 Bekobad 386 Tasjkent 387 Kyzyl-Kyya (kaart 7)

Kazachstan

Er bestonden 7 kampbesturen met 50 losse kampen. Die lagen in het hedendaags Kazachstan.

Nr. Steden met kampbestuur 29 Pachta Aral (kaart 8) 40 Alma-Ata 45 Öskemen 99 Karaganda 222 Aqtöbe 330 Astana 347 Ridder

Externe links GULAG, Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken. Deutsches Rotes Kreuz, zoekdienst. Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge. WASt, Dokumentationsstelle Dresden, informatie over het boek 'Orte des Gewahrsams von deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion (1941-1956)".

Literatuur Erich Maschke (Hrsg.): Zur Geschichte der deutschen Kriegsgefangenen des Zweiten Weltkrieges. Gieseking, Bielefeld 1962–1977. Die Bände 2 bis 8 (Band 5 in drei Teilbänden) und das 1. Beiheft befassen sich mit den Kriegsgefangenen in der Sowjetunion; die Angaben beziehen sich auf Heimkehreraussagen, die in erheblichem Umfang in den 1940er- bis 1960er-Jahren systematisch gesammelt und ausgewertet wurden. Bd. 2: Diether Cartellieri: Die deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion. Die Lagergesellschaft. Eine Untersuchung der zwischenmenschlichen Beziehungen in den Kriegsgefangenenlagern. 1967. Bd. 3: Hedwig Fleischhacker: Die deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion. Der Faktor Hunger. 1965. Bd. 4: Werner Ratza: Die deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion. Der Faktor Arbeit. 1973. Bd. 5: Kurt Bährens: Deutsche in Straflagern und Gefängnissen der Sowjetunion. 1965 (3 Bände). Bd. 6: Wolfgang Schwarz: Die deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion. Aus dem kulturellen Leben. 1969. Bd. 7: Kurt W. Böhme: Die deutschen Kriegsgefangenen in sowjetischer Hand. Eine Bilanz. 1966. Bd. 8: Gert Robel: Die deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion. Antifa. 1974. Beiheft 1: Michael Beck: Tagebuch aus sowjetischer Kriegsgefangenschaft 1945–1949. 1967. Orte des Gewahrsams von deutschen Kriegsgefangenen in der Sowjetunion (1941–1956): Findbuch, Stiftung Sächsische Gedenkstätten, Dresden, 2010,

Categorie:Tweede Wereldoorlog in Rusland krijgsgevangenkampen Sovjet-Unie Categorie:Duits krijgsgevangene