Een universiteitsfonds is een stichting, gelieerd aan een universiteit, die fondsen werft voor onderwijs en onderzoek aan die universiteit. Doorgaans wordt er geworven onder alumni van de betreffende universiteit.
In de Verenigde Staten beheren fondsen van gevestigde universiteiten als Yale en Harvard tientallen miljarden dollar, en de opbrengst daaruit is een essentiële bron van inkomsten voor die universiteiten.
In Nederland zijn de bedragen aanzienlijk geringer; zo beheert het Leids Universiteits-Fonds 'slechts' 22 miljoen euro. De fondsen worden meestal gebruikt voor de financiering van onderzoek dat niet of moeilijk via de reguliere geldstromen te financieren is maar wel maatschappelijke relevantie heeft, of onderwijs dat niet regulier gefinancierd kan worden maar wel belangrijk geacht wordt voor de universiteit. Nederlandse universiteitsfondsen hebben doorgaans een fiscale status als ANBI, algemeen nut beogende instelling, wat inhoudt dat giften vrijgesteld zijn van schenkbelasting en erfbelasting, en onder voorwaarden kunnen worden afgetrokken van de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting van de schenker. Veel Nederlandse universiteitsfondsen zijn aan het einde van de 19e eeuw opgericht.
Universiteitsfondsen in Nederland Fonds Universiteit Oprichting Opmerkingen Amsterdams Universiteitsfonds Universiteit van Amsterdam 1889 opgericht als Amsterdamse Universiteits-Vereniging Universiteitsfonds Delft Technische Universiteit Delft 1925 opgericht als Delftsch Hoogeschoolfonds Universiteitsfonds Eindhoven Technische Universiteit Eindhoven Erasmus Trustfonds Erasmus Universiteit Rotterdam 1913 Groninger Universiteitsfonds Rijksuniversiteit Groningen 1893 Leids Universiteits-Fonds Universiteit Leiden 1890 Universiteitsfonds Limburg/SWOL Universiteit Maastricht 1965 Nijmeegs Universiteitsfonds Radboud Universiteit Nijmegen sinds 2017 Radboud Fonds Stichting Universiteitsfonds Tilburg Tilburg University 2008 Universiteitsfonds Twente Universiteit Twente 1948 Utrechts Universiteitsfonds Universiteit Utrecht 1886 Stichting Het Vrije Universiteitsfonds Vrije Universiteit Amsterdam 1979 VU-Vereniging opgericht in 1879 University Fund Wageningen Wageningen University & Research 1951
Universiteitsfondsen in Vlaanderen Fonds Universiteit Oprichting Opmerkingen Universiteitsfonds Universiteit Antwerpen Universiteit Antwerpen VUB Foundation Vrije Universiteit Brussel VUB Wetenschappelijk Steunfonds is sinds 2013 verbonden met de foundation Universiteitsfonds UGent Universiteit Gent Universiteitsfonds UHAsselt Universiteit Hasselt Leuvens Universiteitsfonds KU Leuven
Categorie:Stichting Categorie:Hoger onderwijs