thumb|upright|Het Nelissenhuis in Vorst, een voorbeeld van de "geometrische art-nouveau" in Brussel. Dit artikel bevat een lijst van gebouwen in art-nouveaustijl in Brussel, België.
Geschiedenis De art nouveau is een artistieke beweging die eind 19e eeuw opkwam als reactie op de Europese academische kunst van de 19e eeuw. In een bewust modernisme brak de art nouveau met de historiserende architectuur en de klassieke referenties die gangbaar waren aan het begin van de belle époque.How Art Nouveau was invented in Brussels, Brussels Times, 22 februari 2022 In Brussel, de wieg van de beweging, nam dit diverse vormen aan. De vroege Horta introduceerde een esthetiek van gebogen lijnen, geïnspireerd op natuurlijke vormen en structuren. Paul Hankar en zijn volgelingen hanteerden een geometrische eerder dan vegetale stijl.
Hotel Tassel wordt veelal beschouwd als het eerste architectonische werk in art-nouveaustijl in Brussel. Het gebouw, dat dateert van 1893, was een schepping van de architect Victor Horta en diens bouwstijl vond al snel navolging onder zijn collega's. Een aantal Brusselse buitenwijken, zoals Schaarbeek, Etterbeek, Elsene en Sint-Gillis, waren in ontwikkeling tijdens het hoogtepunt van de art nouveau en bezitten een groot aantal gebouwen in die stijl.
Ondanks de sloop van veel panden tussen het eind van de Tweede Wereldoorlog en het eind van de jaren 1960, telt Brussel nog meer dan 500 gebouwen in art-nouveaustijl.
Werelderfgoed Onder het Brusselse werk van Victor Horta zijn vier gebouwen in 2000 ingeschreven als werelderfgoed onder de noemer "Herenhuizen van architect Victor Horta (Brussel)": De hotels Tassel, Solvay, van Eetvelde en het Hortahuis (tegenwoordig Horta Museum).
Het Stocletpaleis, gebouwd tussen 1905 en 1911 door de Oostenrijkse architect Josef Hoffmann, een van de oprichters van de Wiener Secession, is sinds 2009 eveneens ingeschreven als werelderfgoed.
Gebouwen
Stadscentrum Gebouw Architect Adres Gemeente Datum Coördinaten Foto Voormalig warenhuis Waucquez Victor Horta Zandstraat 20 Brussel 1903-1906 100px Voormalige magasins Wolf Louis Bral Vaartstraat 11/13 Brussel 1905 100px Voormalige juwelierszaak Wolfers Frères Victor Horta Arenbergstraat 11/13 Brussel 1909-1912 100px Chemiserie Niguet (winkelpui) Paul Hankar Koningsstraat 13 Brussel 1896 100px Cité Hellemans Émile Hellemans Blaesstraat en omgeving Brussel 1905-1914 100px Grande Maison de Blanc (keramiek) Henri Privat-Livemont Kiekenmarkt 32/34 Brussel 1897 100px Hôtel Frison Victor Horta Lebeaustraat 37 Brussel 1894-1895 100px Hotel Gresham Léon Govaerts Koningsplein 3 Brussel 1900-1901 100px Hotel Métropole (interieur) Alban Chambon De Brouckèreplein Brussel 1893 Kleuterschool nº15 van Brussel Victor Horta Sint-Gisleinsstraat 40 Brussel 1895-1899 100px Magasin Marjolaine (winkelpui) Léon Sneyers Magdalenasteenweg 7 Brussel 1904 100px Cortvriendt-huis Léon Sneyers Nancystraat 6/8 Brussel 1900 Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België Gillion-Crowetcollectie Regentschapsstraat 3 Brussel Old England Paul Saintenoy Hofbergstraat 2 Brussel 1898-1899 100px Palace Hotel Adhémar Lener en Antoine Pompe Rogierplein 22/24 en Ginestestraat 3/5 Sint-Joost-ten-Node 1898-1899 Wijnpaleis Fernand Symons Huidevettersstraat 58/62 Brussel 1901 100px Taverne-restaurant Falstaff E.Houbion Henri Mausstraat 17/19 Brussel 1903 100px
Louizawijk en Elsene Gebouw Architect Adres Gemeente Bouwjaar Coördinaten Foto Atelier van meester-glazenier Sterner Ernest Delune Meerstraat 6 Elsene 1902 100px Hotel Ciamberlani Paul Hankar Defacqzstraat 48 Elsene 1897 100px Hotel De Brouckère Octave van Rysselberghe en Henry Van de Velde Jakob Jordaensstraat 34 Brussel 1896 100px Hotel van baron Buffin Henri Jacobs Carolystraat 19 Elsene 1904 100px Hotel José Ciamberlani Paul Hankar Paul Emile Jansonstraat 13/15 Elsene 1897 Hotel Max Hallet Victor Horta Louizalaan 346 Brussel 1903-1904 100px Hotel Otlet Octave van Rysselberghe Livornostraat 48 Brussel 1894-1898 100px Hotel René Janssens Paul Hankar Defacqzstraat 50 Elsene 1898 Hotel Solvay (werelderfgoed) Victor Horta Louizalaan 224 Brussel 1895-1898 Hotel Tassel (werelderfgoed) Victor Horta Paul Emile Jansonstraat 6 Brussel 1893 100px Huizen Ernest Blerot Belle-Vuestraat 30/32/42/44/46 Brussel Huis Ernest Blerot Klauwaartslaan 15/16 Elsene 1907 Huis Ernest Blerot Generaal de Gaullelaan 38/39 Elsene 1904 Huis Armand Van Waesberghe Faiderstraat 85 Elsene 1900 Huis Leon Delune Elyzeese Veldenstraat 74 Elsene 1910 100px Huis Paul Hamesse Elyzeese Veldenstraat 72 Elsene 1908 Woning Beukman Albert Roosenboom Faiderstraat 83 Elsene 1900 100px Maison de l'Entrepreneur Édouard Pelseneer Malibranstraat 47 Elsene 1900 100px Hankarhuis Paul Hankar Defacqzstraat 71 Sint-Gillis 1893 100px Sander Pierronhuis Victor Horta Waterleidingsstraat 157 Elsene 1903 100px Van Rysselberghehuis Octave van Rysselberghe Livornostraat 83 Elsene 1912 100px Vinckhuis Victor Horta Washingtonstraat 85 Elsene 1903 Atelierwoning van Géo Ponchon Kruisstraat 25 Elsene 1898 100px Atelierwoning van Taymans Paul Hamesse Elyzeese Veldenstraat 6 Elsene 1906 Sequentie Ernest Blerot Ernest Solvaystraat 12 tot 22 Elsene 1900 Sequentie Ernest Blerot Sint-Bonifaasstraat 15/17/19/20/22 Elsene 1900 Vitrail La Vague Raphaël Évaldre en Henri Privat-Livemont Gewijde-Boomstraat 123 Elsene 1897
Wijk van de Squares en Jubelpark Gebouw Architect Adres Gemeente Bouwjaar Coördinaten Foto Atelier Potvin Paul Hamesse Keizer Karelstraat 103 Brussel 1898 Hotel Defize Léon Govaerts Palmerstonlaan 14 Brussel 1898-1900 100px Hotel Deprez-Van de Velde Victor Horta Palmerstonlaan 3 Brussel 1896-1899 100px Hotel van Eetvelde (werelderfgoed) Victor Horta Palmerstonlaan 2/4 Brussel 1895-1897 100px Huis Gustave Strauven Saint-Quentinstraat 30/32 Brussel 1899 Huis Armand Van Waesberghe Filips de Goedestraat 55 Brussel 1898 Huis Armand Van Waesberghe Gutenbergsquare 5 Brussel 1898 100px Huis Victor Taelemans Filips de Goedestraat 70 Brussel 1901 100 px Huis Armand Van Waesberghe Brabançonnelaan 50/52 Schaarbeek 1898 Cauchiehuis Paul Cauchie Frankenstraat 5 Etterbeek 1905 100px Quacker House Georges Hobé Square Ambiorix 50 Brussel 1899 100 px Huis Saint-Cyr Gustave Strauven Square Ambiorix 11 Brussel 1901-1903 100px Strauvenhuis Gustave Strauven Lutherstraat 28 Brussel 1902 100px Van den Heedehuis Gustave Strauven Troonsafstandsstraat 4 Brussel 1902 100px Van Dyckhuis Gustave Strauven Clovislaan 85/87 Brussel 1900 100px Huis en Atelier Pierre Braecke Victor Horta Troonsafstandsstraat 31 Brussel 1901-1903 Stocletpaleis (werelderfgoed) Josef Hoffmann Tervuerenlaan 271 Sint-Pieters-Woluwe 1906-1911 100px
Sint-Gillis en Vorst Gebouw Architect Adres Gemeente Bouwjaar Coördinaten Foto Atelier van Jacques Sermon en Henri Pletinckx Richard Pringiers Arthur Diderichstraat 47 Sint-Gillis 1900 100px Kliniek van Dokter Van Neck Antoine Pompe Henri Wafelaertsstraat 53 Sint-Gillis 1910 100px Rodenbachschool Henri Jacobs Rodenbachstraat 33 Vorst 1905 100px Hotel Hannon Jules Brunfaut Verbindingslaan 1 Sint-Gillis 1902 100px Hotel Winssinger Victor Horta Munthofstraat 66 Sint-Gillis 1894 100px De Beckhuis Gustave Strauven Paul Dejaerlaan 9 Sint-Gillis 1902 100px Arbeiderswoningen Henri Jacobs Rodenbachstraat 14 tot 22 Vorst 1901 Arbeiderswoningen Léon Govaerts Marconistraat 32 Vorst 1901 Magasin Forge Paul Hankar Paul Dejaerlaan 6 Sint-Gillis 1898 Huis Ernest Blerot Brugmannlaan 120/122/124 Vorst 1904 Huis Alphonse Boelens Biesmelaan 103 Vorst 1903 100px Huis Benjamin De Lestré de Fabribeckers Afrikastraat 92 Sint-Gillis 1905 Huis Camille Damman Demeurlaan 51 Sint-Gillis 1905 Huis Paul Vizzavona Roemeniëstraat 40 Sint-Gillis 1905 Aglavehuis Paul Hankar Antoine Bréartstraat 7 Sint-Gillis 1898 100px Forgehuis Paul Hankar Adolphe Demeurlaan 6 Sint-Gillis 1898 Géo Bernierhuis Paul Hamesse Hervormingsstraat 4 Elsene Gouwelooshuis Paul Hankar Ierlandstraat 70 Sint-Gillis 1896 Atelierwoning Horta (Hortamuseum) (werelderfgoed) Victor Horta Amerikaansestraat 23/25 Sint-Gillis 1898-1901 Huizengroep Hannon (Maison les Hiboux) Édouard Pelseneer Brugmannlaan 55 Sint-Gillis 1899 Nelissenhuis Arthur Nelissen Kemmelberglaan 5 Vorst 1905 100px Peereboomhuis Georges Peereboom Jef Lambeauxlaan 8 en 12 Sint-Gillis 1898 100px Atelierwoning van Georges Lemmers Gabriel Charle Hervormingsstraat 74 Elsene 1904 Atelierwoning van beeldhouwer Fernand Dubois Victor Horta Brugmannlaan 80 Vorst 1904 Atelierwoning van Louise de Hem Ernest Blerot of Louise de Hem Darwinlaan 15/17 Vorst 1902 en 1905 100px Dewinhuizen Jean-Baptiste Dewin Molièrelaan 151 en 172 Vorst 1905 en 1910 Hanssenshuizen Paul Hankar Ducpétiauxlaan 13/15 Vorst 1895 Jasparhuizen Paul Hankar Stenen-Kruisstraat 76/78/80 Sint-Gillis 1894 Sequentie Jean-Pierre Van Oostveen Waterloosesteenweg 246 tot 256 Sint-Gillis 1901 Blerotsequentie Ernest Blerot Vanderschrickstraat 1 tot 25 Sint-Gillis 1900 en 1902 100 px
Schaarbeek Gebouw Architect Adres Gemeente Bouwjaar Coördinaten Foto Josaphatschool Henri Jacobs Josaphatstraat 229 en Bijenkorfstraat 30 Schaarbeek 1907 100px Huis Verhaege Gustave Strauven Louis Bertrandlaan 43 Schaarbeek 1906 Huis François Hemelsoet Louis Bertrandlaan 38 Schaarbeek 100px Huis Henri Jacobs Maarschalk Fochlaan 7/11 Schaarbeek 1904 Huis François Hemelsoet Eugène Demolderlaan 22/24/26 Schaarbeek 1906 Huis Henri Jacobs Eugène Demolderlaan 40 Schaarbeek 1910-1913 Huis François Hemelsoet Albert Giraudlaan 9/11/13 Schaarbeek 1912 Autrique-huis Victor Horta Haachtsesteenweg 266 Schaarbeek 1893 100px Huis Devalck Gaspard Devalck André Van Hasseltstraat 32/34 Schaarbeek 1899 100px Henri Jacobshuis Henri Jacobs Maarschalk Fochlaan 9 Schaarbeek 1900 100px Huizen François Hemelsoet Sleeckxlaan 34 tot 44 Schaarbeek 1910-1912
Overige wijken Gebouw Architect Adres Gemeente Bouwjaar Coördinaten Foto Hotel Cohn-Donnay Paul Hamesse Koningsstraat 316 Sint-Joost-ten-Node 1904 Delunehuis Leon Delune Franklin Rooseveltlaan 86 Brussel 1904 100px Govaertshuis Léon Govaerts De Liedekerkestraat 112 Sint-Joost-ten-Node 1899 100px Mayereshuis Michel Mayeres Warmoesstraat 150 Sint-Joost-ten-Node 1904 Atelierwoning van schilder Émile Fabry Émile Lambot St Michielskollegestraat 6 Sint-Pieters-Woluwe 1902 100px Huizen Kruisdagenlaan 15 tot 21 en 39 tot 43 Sint-Lambrechts-Woluwe Villa de Bloemenwerf Henry Van de Velde Vanderaeylaan 80 Ukkel 1895 Villa Pelseneer Édouard Pelseneer Winston Churchilllaan 51 Ukkel 1910
Gesloopte panden
Brussel : Volkshuis, Victor Horta, Joseph Stevensstraat (1896-1898, gesloopt in 1965) Hotel Aubecq, Victor Horta, Louizalaan 520 (1899-1902, gesloopt in 1950) Elsene : Blerothuis, Vilain XIIII-straat 1 (1901-1908, gesloopt in 1965)
Zie ook Lijst van beschermd onroerend erfgoed in Brussel
Categorie:Bouwwerk in Brussel Categorie:Art-nouveau-architectuur in België