Beekdaelen is een gemeente in de Nederlandse provincie Limburg. De gemeente is ontstaan op 1 januari 2019 door een fusie tussen de voormalige gemeenten Onderbanken, Nuth en Schinnen. De gemeente telt inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan land en water (, Bron: CBSCSB StatLine - Opendata databank van het CBS).
Geschiedenis Herindelingsproces december 2015: De gemeenteraden van Onderbanken en Schinnen nemen een intentiebesluit ten aanzien van hun voornemen om een voorkeur tot herindeling uit te spreken; in mei 2016 sluit de gemeente Nuth zich bij dit besluit aan. 1 november 2016: De gemeenteraden van Onderbanken, Nuth en Schinnen (vanaf dan ONS) stellen het herindelingsontwerp en de datum van inwerkingtreding vast. februari 2017: de gemeenteraden van ONS stellen, na een periode waarin inwoners en andere belanghebbenden via een zienswijze bezwaar konden indienen, het herindelingsontwerp vast en sturen het naar de Gedeputeerde Staten van Limburg. maart 2017: De nieuwe naam wordt, na een referendum, vastgesteld. 28 maart 2017: De gemeenteraden van ONS stemmen in met het herindelingsadvies. april 2017: Gedeputeerde Staten stellen een zienswijze op die samen met het herindelingsadvies wordt doorgestuurd naar de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Deze neemt een definitief besluit over de herindeling, en legt dit voor aan de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. 21 november 2018: Gemeenteraadsverkiezingen voor de nieuwe gemeente. 1 januari 2019: Start van de gemeente Beekdaelen.
Naam De naamgevingscommissie maakte een keuze uit 178 (waarvan 79 geldige suggesties) ingezonden namen voor de fusiegemeente. Inwoners van 12 jaar of ouder mochten kiezen uit: Beekdaelen, Beemdenrade en Bekenrade.Wordt het Beekdaelen, Beemdenrade of Bekenrade?, via: nuth.nl Beekdaelen ontving ongeveer 75 % van de stemmen.Nuth-Schinnen-Onderbanken gaat Beekdaelen heten via: 1limburg.nl Beekdaelen is voor de drie gemeenten kenmerkend en verbindend vanwege de aanwezige beekdalen en rivieren (Roode Beek en de Geleenbeek) die in het gebied stromen.
Kernen De gemeente bestaat uit de volgende kernen (tussen haakjes staat de voormalige gemeente waarvan de kern tot 2019 deel uitmaakte):
Inwoners (per ): Nederlandse naamLimburgse naamAantalNuthNut6.515SchinveldSjilvend4.640HulsbergHölsberg3.960OirsbeekOe(ë)sjbik3.735SchimmertSjömmert3.195SchinnenSjènne2.685AmstenradeAustroa2.675PuthPöt2.245WijnandsradeWienesroa1.640MerkelbeekMerkelbek1.615DoenradeDoonder1.100BingelradeBèngelder810JabeekJaobik705SweikhuizenZjweikese585 Vaesrade heeft in 2021, 1.100 inwoners (inclusief het bijbehorende deel van Hommert) die hierboven bij Nuth worden meegeteld.
Aangrenzende gemeenten
Politiek Gemeenteraad
+PartijPercentageZetels 2018 2022 2026 2018 2022 2026 Vernieuwingsgroep 21,0% 25,6% 30,6% 6 7 8 CDA 28,0% 20,3% 17,6% 7 5 4 VVD 10,8% 10,9% 15,8% 3 2 4 Beekdaelen Lokaal 19,0% 21,8% 14,8% 5 6 4 PRO (2026: GroenLinks-PvdA) 11,9% fusie 3 BBB 5,2% nieuw 1 D66 4,9% 5,6% 4,0% 1 1 1 GroenLinks 9,8% 11,6% 2 3 PvdA 5,0% 4,3% 1 1 Opkomst 52,5% 52,5% 53,6% 25 25 25
De keuze voor nieuwbouw van het gemeentehuis zorgde in de periode 2022-2026 voor veel politieke reuring. In maart 2023 stemden de raadsleden Rijkx en Kollée voor een nieuw gemeentehuis op het industrieterrein de Horsel in Nuth, terwijl de Vernieuwingsgroep pleitte voor Oirsbeek. De stemming binnen de partij was hierna zo verhit dat het tweetal een eigen fractie begon. De op een na grootste fractie en coalitiepartij Beekdaelen Lokaal, hield zich niet aan de renovatieplannen uit het verkiezingsprogramma. Ze steunde de nieuwbouwplannen van de coalitie, waardoor de fractie in december 2025 in twee gelijke delen scheurde. De raadsleden Goossens, Simons en Kannegieter en ook oprichter en voorzitter Heuts stapten uit onvrede op. De meerderheid van de coalitie kwam nooit in gevaar, want in mei 2025 stapte raadslid Dreessen over van GroenLinks naar de Vernieuwingsgroep. De vijf overige dissidenten stonden bij de verkiezingen van 2026 op plek drie tot en met zeven van de VVD. Die partij kreeg er twee zetels bij, terwijl Beekdaelen Lokaal er twee verloor. De Vernieuwingsgroep werd de grootste partij en kreeg er een zetel bij.
Burgemeester en wethouders Eric Geurts is sinds 22 augustus 2019 burgemeester van Beekdaelen. Na de verkiezingen van 2022 is een coalitie gevormd tussen Vernieuwingsgroep, Beekdaelen Lokaal en het CDA. Er zijn vier wethouders benoemd (twee van Vernieuwingsgroep, een van Beekdaelen Lokaal, een van CDA).
Cultuur en religie Binnen de nieuwe gemeente is een groot aantal culturele verenigingen actief. Zo heeft iedere kern een of meerdere harmonieën of fanfares, en hebben tien van vijftien kernen een schutterij.
Parochiekerken Elk kerkdorp heeft een parochie met een eigen parochiekerk, te weten:
Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangenkerk te Amstenrade Sint-Lambertuskerk te Bingelrade Sint-Jozefkerk te Doenrade Sint-Clemenskerk te Hulsberg Sint-Gertrudiskerk te Jabeek Sint-Clemenskerk te Merkelbeek Sint-Bavokerk te Nuth Sint-Lambertuskerk te Oirsbeek Sint-Petrus Canisiuskerk te Puth Sint-Remigiuskerk te Schimmert Sint-Dionysiuskerk te Schinnen Sint-Eligiuskerk te Schinveld Pius X-kerk te Schinveld Sint-Dionysius en Odiliakerk te Sweikhuizen Sint-Servatiuskerk te Vaesrade Sint-Stefanuskerk te Wijnandsrade
Verder bevindt zich in de gemeente een groot aantal wegkruisen en kapellen, zie: Lijst van weg- en veldkruisen in Beekdaelen. Tevens is er een aantal (voormalige) kloosters te vinden in de gemeente, zoals het Landgoed Aalbeek, het Klooster Ravensbosch en het klooster van de Zusters Regina Pacis, oblaten van de assumptie in Hulsberg.
Monumenten Lijst van gemeentelijke monumenten in Beekdaelen Lijst van oorlogsmonumenten in Beekdaelen Lijst van rijksmonumenten in Beekdaelen
Vervoer De gemeente Beekdaelen is gelegen aan de autosnelwegen A76 en A79, terwijl ook de provinciale weg N298 (Valkenburg - Nuth - Heerlen) tussen Hulsberg en Nuth door de gemeente Beekdaelen voert. De gemeente kent ook twee treinstations, te weten Schinnen en Nuth, beide gelegen aan de spoorlijn Sittard - Herzogenrath. Arriva onderhoudt met de volgende buslijnen het busvervoer van en naar de vetgedrukte plaatsen in Beekdaelen:
3 Heerlen - Brunssum - Schinveld 28 Voerendaal - Retersbeek - Weustenrade - Brommelen - Swier - Wijnandsrade - Laar - Nuth 36 Sittard - Doenrade - Bingelrade - Jabeek - Schinveld - Brunssum 37 Sittard - Doenrade - Merkelbeek - Brunssum 40 Heerlen - Amstenrade - Oirsbeek - Doenrade - Sittard 52 Heerlen - Kunrade - Voerendaal - Klimmen - Hulsberg - Arensgenhout - Schimmert - Ulestraten - Meerssen 53 Hoensbroek - Schinnen - Puth - Geleen 54 Gulpen - Hulsberg - Arensgenhout - Schimmert - Geleen 56 Valkenburg - Hulsberg - Nuth - Hoensbroek - Brunssum
Verder verzorgt Arriva ook het schoolvervoer in en om de gemeente.