5G (voluit 5e generatie mobiele netwerk of 5e generatie draadloze systemen) is een telecommunicatie-norm. Deze kenmerkt zich door een grotere gegevensdoorvoer en minder vertraging (latentie) in vergelijking met de voorganger 4G/IMT-Advanced (International Mobile Telephony-Advanced). Volledige implementatie van 5G wordt door sommige aanbieders 5G+ genoemd.
Achtergrond Het 5G-netwerk zal theoretisch gezien 20 gigabits per seconde (Gb/s) kunnen faciliteren, hoewel in de praktijk uitgegaan wordt van 1 Gb/s (= 0,125 gigabyte per seconde) (het gemiddelde verbruik in Nederland ligt volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling op ruim 1 gigabyte per maand).Vijf vragen over 5G - is de straling wel of niet gevaarlijk?, de Volkskrant, Bard van de Weijer, 29 maart 2018 21:51. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 15 mei 2018.
Voor het 5G-netwerk in Nederland is de frequentieband van 3,5 gigahertz (GHz) benodigd. Dit is echter de frequentie die in het noorden van Nederland wordt gebruikt voor spionage door het afluisterstation in het Friese Burum.Telecombedrijven willen frequentie Nederlands afluisterstation gebruiken voor 5g, Tweakers, Arnoud Wokke, 14 maart 2017 09:59. Geraadpleegd 17 mei 2018. Gearchiveerd op 18 mei 2018. Het afluisterpark van de Nederlandse inlichtingendiensten gaat daarom mogelijk uitwijken naar het buitenland.Afluisterpark Nederlandse veiligheidsdiensten verhuist naar buitenland, NOS, 19 december 22:03. Geraadpleegd 18 februari 2019. Gearchiveerd op 16 februari 2019.
Hoe hoger de frequentie, hoe meer capaciteit, dan wel hoe sneller de verbinding, maar hoe minder het bereik van de antenne is.5G in Nederland: dit doen onze providers, One More Thing, 18 mei 2018. Geraadpleegd 24 mei 2018. Gearchiveerd op 24 mei 2018. Meer kleine zenders ('small cells'Kleine zendmasten zitten overal verstopt, AD, David Bremmer, 31 augustus 2016 08:10 (update 11:43). Geraadpleegd 28 januari 2019. Gearchiveerd op 28 januari 2019.) in het straatbeeld zullen dus het gevolg zijn,Straling antennes aan banden: onduidelijkheid over gevaar volksgezondheid, AD, Peter Winterman, 27 maart 2018 03:00. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 15 mei 2018. zoals in bushokjes en op lantaarnpalen.Ministerie overweegt wettelijke norm - Is straling 5G het nieuwe roken?, De Telegraaf, 27 maart 2018. Geraadpleegd 19 juni 2018. Gearchiveerd op 19 juni 2018. Masthoogten op boomniveau hebben een beperkende factor voor de werking van het 5G-netwerk ten aanzien van het bereik en de betrouwbaarheid: bomen dienen daarom 3 meter lager te zijn dan de hoogte van het basisstation.Meeting the challenge of “Universal” coverage, reach and reliability in the coming 5G era, University of Surrey, Tim Brown, Michael Fitch, David Owens, Simon Saunders, Andy Sutton, Stephen Temple, pag. 4, pnt 3.1. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 15 mei 2018.
5G werkt met een lagere latentie (dit is de tijd ofwel de vertragingsduur in de communicatie tussen apparaten) dan bij voorgaande netwerkgeneraties. Bij 5G worden de gegevens in 1 milliseconde verzonden, terwijl dit bij het 4G-netwerk 50 milliseconden duurt.Hoe de combinatie van 5G en AI furore maakt in de telecom-industrie, Smart Business, Valérie Deridder, 4 juni 2018 11:18. Geraadpleegd 5 juni 2018. Dit wordt als cruciale verbetering beschouwd en is natuurlijk een groot voordeel als het om snelheid gaat. 5G heeft vele voordelen ten opzichte van 4G, vooral bij machine-to-machine-communicatie (M2M).
Antenne-opstelpunten Voor een hoge dekkingsgraad zijn voor 5G meer antennes nodig dan voor de voorganger 4G. Nederlandse gemeenten hebben met het Rijk en mobiele operators in het Antenneconvenant afgesproken dat antennes voor dekking van mobiele netwerken zonder vergunning mogen worden geplaatst. Het convenant uit 2012Wat betekent de komst van 5G-antennes voor onze gezondheid?, NOS, 27 maart 2018 18:12 (update 18:20). Geraadpleegd 30 januari 2019. Gearchiveerd op 30 januari 2019. verloopt eind 2019 en er zou in datzelfde jaar een nieuwe versie moeten komen.'Met 5G fors meer antenne-opstelplaatsen nodig', Binnenlands Bestuur, Sjoerd Hartholt, 13 oktober 2018. Geraadpleegd 30 januari 2019. Gearchiveerd op 30 januari 2019. Eind 2019 is echter de geldigheid van het convenant met een jaar verlengd tot eind 2020.Verlenging van het Antenneconvenant tot 2021, VNG, 20 december 2019. Geraadpleegd 20 februari 2020. Gearchiveerd op 20 februari 2020. Op 1 januari 2021 is een nieuw antenneconvenant ingegaan met een looptijd tot 31 december 2025.Antenneconvenant 2021-2025, Antennebureau. Geraadpleegd 18 augustus 2023. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.
Gemeenten zijn volgens de Europese Telecomcode wettelijk verplicht mee te werken aan plaatsingsverzoeken van de 5G-antennes. Een bureau zal onderzoek doen naar de gevolgen van het inwilligen van 'redelijke verzoeken', zoals de financiële gevolgen voor een gemeente.Kabinet wil dat gemeenten alsnog 5G-antennes plaatsen, ondanks zorgen, One More Thing, Wesley Akkerman, 20 februari 2020 10:16. Geraadpleegd 21 februari 2020. Gearchiveerd op 21 februari 2020.
Energie 5G verbruikt meer energie dan de voorloper 4G. Hoe hoger de frequentie van de signalen, hoe meer energie ervoor nodig is om op een bepaalde afstand voldoende vermogen te kunnen leveren.Nieuwe antennetechniek voor 5G, De Ingenieur, 23 juli 2018. Geraadpleegd 18 februari 2019. Gearchiveerd op 19 februari 2019.
De nabijheid van een zender die vereist wordt voor het 5G-netwerk houdt in dat er meer zenders worden geplaatst dan dat er voor 4G benodigd waren. Hoewel het vermogen van deze kleinere zenders voor 5G lager zal zijn, wordt het totale energieverbruik meer. Met een verbruik van ongeveer 60% zijn de zendstations de grootste energieverbruikers binnen het telecommunicatienetwerk.Onderzoekers willen toename stroomgebruik door 5G voorkomen, de Volkskrant, Bard van de Weijer, 4 oktober 2016 19:30. Geraadpleegd 18 februari 2019. Gearchiveerd op 19 februari 2019.
Om het energieverbruik in te perken wordt er gewerkt aan een nieuwe antennetechniek met richtingsbepaling voor het versturen van het signaal.
Toepassingsgebied Niet alle innovaties omtrent 5G zijn onlosmakelijk ermee verbonden: ook met 4G zijn de innovaties op het gebied van het internet der dingen al actief, zoals onderlinge connectiviteit en slimme software. Met asset tracking is het voor bijvoorbeeld bouwbedrijven mogelijk om hun materieel voorzien van RFID-chips binnen het bedrijf te lokaliseren.'Het Internet of Things heeft 5G niet nodig', Datanews, Georges Lieben, 11 februari 2019 14:37 (update 17:09). Geraadpleegd 17 februari 2019. Gearchiveerd op 18 februari 2019.
Met de komst van 5G zijn een miljoen apparaten per vierkante kilometer aan te sluiten op het internet. Dat is tien keer meer dan 4G. Als toepassingsgebied voor 5G wordt genoemd: het internet der dingen (Internet of Things (IoT)), de slimme stad (smart city-functies)HPE en Deutsche Telekom rollen Network Data Layer voor 5G-architectuur uit, Executive-People, Witold Kepinski, 6 juli 2018. Geraadpleegd 9 juli 2018. Gearchiveerd op 9 juli 2018. met slimme straatverlichting, verkeerslichten en bewakingscamera's,Het 5G-netwerk: hoe snel wordt het, hoe schadelijk is het en wanneer mogen we het verwachten?, VRT, Wim De Maeseneer, 13 juni 2018 17:28. Geraadpleegd 30 januari 2019. Gearchiveerd op 30 januari 2019. de zelfsturende auto's en zelfrijdende landbouwvoertuigen (car-to-car communicatie) voor precisielandbouw, drone-taxi's,Wat ziet KPN toch in drone-taxi's?, FD, Jeroen Koot, 20 april 2018. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 19 oktober 2021. verdergaande robotisering zoals met robots voor telepresence ten behoeve van het werken op gevaarlijke locaties,Grote beloften en een lange weg; De enorme potentie van 5g, Tweakers, Arnoud Wokke, 10 februari 2014 08:00. Gearchiveerd op 20 augustus 2022. remote computing (op afstand toegang tot bijvoorbeeld een desktop-apparaat), operaties op afstand door een chirurg en een tactiel internet (op afstand virtuele machines besturen) voor augmented-reality- en virtual-realitysoftware.Het 5g-tijdperk begint nu; Lappendeken van technieken voor de toekomst, Tweakers, Arnoud Wokke, 7 maart 2017, 06:00. Geraadpleegd 15 mei 2018. Gearchiveerd op 15 mei 2018.
De gevolgen kunnen onder meer voor de industrie een hogere productiviteit inhouden, en voor de maatschappij een ‘cashless society’. Beeldschermen zullen hogere beeldresoluties aankunnen.Visterin Fileert: België nu al voorloper in 5G, Computable, William Visterin, 19 december 2018 11:16. Geraadpleegd 17 februari 2019. Gearchiveerd op 18 februari 2019.
Implementatie Lidstaten van de Europese Unie hebben afgesproken om rond 2020 minimaal één grote stad te hebben voorzien van het 5G-netwerk.Wanneer kun je in Nederland 5G gaan gebruiken?, Nu.nl, 3 maart 2018 14:12 (update 3 april 2018 10:05). Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 15 mei 2018. Uiterlijk eind 2020 krijgen telecombedrijven de frequenties voor 5G-netwerken in Europa in handen; de licenties zijn dan minimaal twintig jaar geldig.Europese deal in zicht over frequenties voor 5G, FD, Jeroen Segenhout, 2 maart 2018. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 28 september 2021. In Nederland wordt mogelijk Amsterdam als eerste stad voorzien van 5G, ter ondersteuning van de Europese Kampioenschappen. In september 2017 werd daar de eerste 5G-zendmast geplaatst. Het betreft een massive MIMO-installatie van Huawei met meerdere kleine zend- en ontvangstantennes, geplaatst op het Leidseplein door T-Mobile Nederland.Primeur: eerste 5G-antenne in Amsterdam geactiveerd, AD, David Bremmer, 28 september 2017 16:30 (update 16:55). Geraadpleegd 17 mei 2018. Gearchiveerd op 17 mei 2018.
Voor de Nederlandse chipfabrikant en halfgeleiderindustrieel Ampleon (dochteronderneming van JAC Capital) is voor het plaatsen van transistoren in 5G-zendmasten een voorname rol weggelegd.Overname van Nijmeegse chipfabrikant Ampleon ketst af, FD, Tjabel Daling, 13 mei 2018. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 6 juli 2023.
Proeven in Nederland In april 2018 begon KPN met proeven voor het 5G-netwerk in Amsterdam-Zuidoost, Rotterdam, Drenthe en nabij Helmond voor het onderzoeken van de inzetbaarheid ervan.KPN start met tests voor 5G-netwerk in vier Nederlandse steden, Nu.nl, 12 april 2018 13:30. Geraadpleegd 14 mei 2018. Gearchiveerd op 15 mei 2018. Het onderzoek in Amsterdam betreft het managen van menigten rond de Johan Cruyff ArenA.
Het onderzoek in Rotterdam betreft de toepassing van Internet der Dingen (Internet of Things) in de industrie met augmented reality. In het havengebied, nabij de Shell Pernis-raffinaderij, werken telecombedrijf KPN en het internationale organisatieadviesbureau Accenture samen. Met ultra-high-definitioncamera's (UHD-camera's) wordt in realtime controle en risicoanalyse gedaan op leidingen in het gebied. Een ander project is gericht op bedrijfsefficiëntie met een 'slimme helm' waarmee een werknemer zowel informatie via augmented reality met video- en spraakfuncties te zien krijgt, alsook werkinstructies kan communiceren.Accenture en KPN ontwikkelen 5G enabled industriële toepassingen, Dutch IT-channel, Witold Kepinski, 11 januari 2019. Geraadpleegd 11 januari 2019. Gearchiveerd op 13 januari 2019.