De Annex SL is een richtlijn voor het schrijven van bedrijfsvoeringsnormen. Deze biedt het kader voor een ISO Management System standaard (MSS) of tot herziening van een bestaande ISO-MSS (bijvoorbeeld ISO 9001, ISO 14001). Alle nieuwe ISO-managementnormen zullen dit kader volgen en de oude zullen naar dit kader worden overgezet.
Algemeen Annex SL groeide uit tot wat voorheen bekend was als “ISO Guide 83”. De meeste organisaties hebben meer dan één managementbeheersysteem en veel tijd en middelen waren nodig om deze verschillende systemen met uiteenlopende structuren, definities en voorschriften te implementeren en te certificeren. Annex SL is een bijlage (Annex) bij ISO/IEC Directives Part-1, Consolidated ISO Supplement - Procedures specific to ISO.
ISO Guide 83, die in 2011 werd aangenomen, was de eerste formele inspanning voor het creëren van samenhang in de structuur en de terminologie voor ISO-managementnormen systemen. Deze nieuwe structuur en inhoud wordt aangeduid als de High Level Structure (HLS) en is de basis van het zogenoemde “plug-in" model voor managementsysteemnormen. Dat wil zeggen dat de ‘kernelementen’ die voor alle managementsysteemnormen identiek zijn, in een apart document worden vastgelegd. Onderwerp specifieke normen (bijvoorbeeld ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement)- en sector specifieke normen (bijvoorbeeld ISO/TS 16949 voor kwaliteitsmanagement in de automobiel sector) kunnen dan als modules worden ontwikkeld en in de kern worden ingeplugd. Dit houdt in dat alle managementsysteemnormen uitgaan van eenzelfde kern (‘operating system’) van een organisatie. In aanvulling op de HLS bevatten die normen dan alleen de eisen die nodig zijn om een voor het vakgebied/onderwerp (bijvoorbeeld kwaliteit, milieu, arbeidsomstandigheden) effectief managementsysteem te implementeren. Medio februari 2012 heeft de Technical Management Board van ISO de uiteindelijke versie van onder de naam "Annex SL" bekrachtigd.
Twee soorten Managementsysteem standaarden worden gedefinieerd in de Annex SL: Type A MSS: gaat over management system vereisten (requirements) (bijvoorbeeld ISO 9001/14001) Type B MSS: gaat over richtlijnen (guidelines) (bijvoorbeeld ISO 9004/14004)
Kwaliteit Management Principes Annex SL (zie sub-clausule 4.4) en de daarop gebaseerde standaarden zijn gebaseerd op de zeven kwaliteitsmanagement principes (quality management principles (QMP). 1.Customer focus2.Leadership3.Engagement of people4.Process approach5.Improvement6.Evidence-based decision making7.Relationship management
PDCA thumb|The PDCA cycle De uitwerking van het 4e principe "Process approach" komt tot uitdrukking door het hanteren van de kwaliteitscirkel van Deming (ook wel bekend als de Plan - Do - Check - Act - (PDCA) Cyclus) aanpak [in het Nederlands Plannen-Doen-Controleren-Handelen] en risico-gebaseerd denken. Door het proces te beheren, probeert men een optimaal resultaat te bewerkstelligen. Het doel hierbij is het planmatig en cyclisch verbeteren van processen, door continue de resultaten te evalueren aan de hand van gestelde doelen. Wanneer je weet welke aspecten je gaat monitoren, kan het hanteren van de kwaliteitscirkel inzicht geven in de verschillende de doelen die men wil bereiken en zorg dragen voor continue kwaliteitsverbetering.
Bijlagen Annex SL heeft 4 bijlagen (appendix). Bijlage 3 geeft de tekst voor de High Level Structuur (HLS) voor managementsysteemnormen. De Managementsysteem moet verplicht de volgende 10 clausules bevatten, met gelijke nummering en benaming: NrEngelse termVertaling1.ScopeToepassingsgebied2.Normative referencesNormatieve verwijzingen 3.Terms and definitionsTermen en definities 4.Context of the organizationContext van de organisatie 5.LeadershipLeiderschap6.PlanningPlanning 7.SupportOndersteuning8.OperationUitvoering 9.Performance evaluationEvaluatie 10.ImprovementVerbetering
Onderstaand is zichtbaar gemaakt hoe de PDCA cycle aanpak is verwerkt in de standaard en welke sub-clausules bij welke cyclus horen. 1. Toepassingsgebied:Beoogde industrie-specifieke resultaten van het management systeem. Moet worden afgestemd met "4. the context of the organization"
2. Normatieve verwijzingen
3. Termen en definities(onderverdeeld in drie gedeelten: "high-level structuur, "identieke kern teksten, en gemeenschappelijke termen en kern definities
PLAN (plannen)
4. Context van de organisatie
5. LeiderschpNadruk op leiderschap,niet louter beheer (management) zoals in vorige standaarden was uiteengezet - Meer rekenschap (accountanbility) en betrokkenheid (involvement)
6. PlanningHier komt risico gebaseerd denken (Risk based thinking) tot uitdrukking en vereist een proactieve benadering. Doelstellingen moeten meetbaar zijn, gemonitoord, gecommuniceerd en bijgewerkt worden,
DO (doen)
7. Ondersteuning
8. UitvoeringDit is de enige clausule die standaard specifiek is. Deze clausule zal met product- en sectorspecifieke subclausules worden uitgebreid, per product/sector verschillend. Ook als activiteiten zijn geoutsourceerd vallen ze hieronder
CHECK (controleren)
9. Evaluatie
ACT (handelen)
10. Verbetering
Verschillen ISO 9001:2015 / ISO 14001:2015 / ISO 45001:DIS Binnen de 10 hoofdclausules zijn de volgende sub-clausules te onderscheiden (Originele Engelse tekst gehanteerd). De namen van de sub clausules kunnen worden aangepast om ze 'discipline' (=standaard) specifiek te maken. Onderstaand worden de ISO standaarden 9001:2015 en 14001:2015 en de standaard in ontwikkeling ISO 45001 met elkaar vergeleken: ISO 9001:2015ISO 14001:2015ISO 45001:DIS4Context van de organisatieContext van de organisatieContext van de organisatie4.1Begrijpen van de organisatie en haar contextBegrijpen van de organisatie en haar contextBegrijpen van de organisatie en haar context4.2Begrip van de behoeften en verwachtingen van belanghebbendenBegrip van de behoeften en verwachtingen van belanghebbendenBegrip van de behoeften en verwachtingen van belanghebbenden4.3Bepalen van het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeemBepalen van het toepassingsgebied van milieu management systeemBepalen van het toepassingsgebied van arbo management systeem4.4Kwaliteitsmanagement systeem en zijn processenMilieu management systeemArbo management systeem5Leiderschap'Leiderschap'Leiderschap en medewerkers (worker particpants)5.1Leiderschap en toewijdingLeiderschap en toewijdingLeiderschap en toewijding5.1.1 Algemeen - -5.1.2 Klant gerichtheid - -5.2BeleidMilieu beleidArbo beleid5.2.1 Vaststellen van het kwaliteitsbeleid - -5.2.2 Communiceren van het kwaliteitsbeleid - -5.3Organisatorische rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdhedenOrganisatorische rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdhedenOrganisatorische rollen, verantwoordelijkheden, rekenschap en bevoegdheden5.4--Participatie & consultatie6PlanningPlanningPlanning6.1Acties om risico's te adresseren die verbonden zijn aan bedreigingen en kansenActies om risico's te adresseren die verbonden zijn aan bedreigingen en kansenActies om risico's te adresseren die verbonden zijn aan bedreigingen en kansen-6.1.1 Algemeen6.1.1 Algemeen</span>-6.1.2 Milieuaspecten6.1.2 Identificatie van gevaren en beoordeling van arbo-risico's-6.1.3 Verplichtingen ten behoeve van naleving6.1.3 Vaststelling van toepasselijke wettelijke vereisten-6.1.4 Planningsacties6.1.4 Planning voor acties 6.2Kwaliteitsdoelstellingen en planning om die te bereikenMilieu doelstellingen en planning om die te bereikenArbo doelstellingen en planning om die te bereiken6.3Planning van wijzigingen- -7OndersteuningOndersteuningOndersteuning7.1MiddelenMiddelenMiddelen7.1.1 Algemeen - -7.1.2 Mensen - -7.1.3 Infrastructuur - -7.1.4 Omgeving van de operationele processen - -7.1.5 Monitoren en meten van de middelen - -7.1.6 Kennis van de organisatie - -7.2CompetentieCompetentieCompetentie7.3BewustzijnBewustzijnBewustzijn7.4CommunicatieCommunicatieInformatie en communicatie-7.4.1 Algemeen--7.4.2 Interne communicatie--7.4.3 Externe communicatie-7.5Gedocumenteerde informatieGedocumenteerde informatieGedocumenteerde informatie7.5.1 Algemeen7.5.1 Algemeen7.5.1 Algemeen7.5.2 Creëren en bijwerken7.5.2 Creëren en bijwerken7.5.2 Creëren en bijwerken7.5.3 Beheer van gedocumenteerde informatie7.5.3 Beheer van gedocumenteerde informatie7.5.3 Beheer van gedocumenteerde informatie8UitvoeringUitvoeringUitvoering8.1Planning en beheer van uitvoeringPlanning en beheer van uitvoeringPlanning en beheer van uitvoering - -8.1.1 Algemeen - -8.1.2 Hiërarchie van beheersmaatregelen8.2Vereisten voor producten en dienstenVoorbereiding op noodsituaties en reactieBeheer van wijzigingen8.2.1 Klant communicatie - -8.2.2 Bepalen van de vereisten voor producten en diensten - -8.2.3 Beoordeling van vereisten voor producten en diensten - -8.2.4 Wijzigingen naar vereisten voor producten en diensten - -8.3Ontwerp en ontwikkeling van producten en diensten -Uitbesteding8.3.1 Algemeen - -8.3.2 Ontwerp en ontwikkeling planning - -8.3.3 Ontwerp en ontwikkeling input variabelen - -8.3.4 Ontwerp en ontwikkeling beheersmaatregelen - -8.3.5 Ontwerp en ontwikkeling output variabelen - -8.3.6 Ontwerp en ontwikkeling wijzigingen -8.4Beheer van door externen geleverde werkwijzen, producten en diensten -Inkoop8.4.1 Algemeen - -8.4.2 Type en omvang beheersmaatregelen - -8.4.3 Informatie voor externe leveranciers - -8.5Productie en dienstverlening -(Onder)aannemers8.5.1 Beheersing van de productie en dienstverlening - -8.5.2 Identificatie en traceerbaarheid - -8.5.3 Eigendommen van klanten of externe leveranciers - -8.5.4 Behoud - -8.5.5 Na-levering activiteiten - -8.5.6 Beheer van wijzigingen - -8.6Vrijgave van producten en diensten -Voorbereid zijn op noodsituaties en reactie8.7Beheer van Controle van niet-conforme uitkomsten - -9Prestatie evaluatiePrestatie evaluatiePrestatie evaluatie9.1Monitoring, meting, analyse en evaluatieMonitoring, meting, analyse en evaluatieMonitoring, meting, analyse en evaluatie9.1.1 Algemeen9.1.1 Algemeen9.1.1 Algemeen9.1.2 Klant tevredenheid9.1.2 Evaluatie van naleving9.1.2 Evaluatie van naleving van wettelijke en andere vereisten9.1.3 Analyse en ontwikkeling - -9.2Interne auditInterne auditInterne audit9.2.1 Algemeen9.2.1 Interne audit doelstellingen9.2.2 Interne audit programma9.2.2 Interne audit proces9.3Management reviewManagement reviewManagement review9.3.1 Algemeen - -9.3.2 Management review input - -9.3.3 Management review output - -10VerbeteringVerbeteringVerbetering10.1AlgemeenAlgemeenIncident, non-conformiteit en corrigerende maatregelen10.2Non-conformiteit en corrigerende maatregelenNon-conformiteit en corrigerende maatregelenContinue verbeteringen - -10.2.1 Continue verbetering doelstellingen - -10.2.2 Continue verbetering proces10.3Continue verbeteringenContinue verbeteringen -
Zie ook ISO Lijst van ISO-standaarden ISO 9000 ISO 9001 ISO 14000 ISO 14001 ISO 45001 OHSAS 18001 PDCA Kwaliteitsmanagement
Literatuur https://web.archive.org/web/20161209221652/http://www.iso.org/iso/news.htm?refid=Ref1621 https://web.archive.org/web/20161130134156/http://www.iso.org/iso/annex_sl_excerpt_-_2015__6th_edition_-hls_and_guidance_only.pdf https://www.bsigroup.com/LocalFiles/nl-nl/iso-9001/BSI-Annex-SL-Whitepaper.pdf https://www.iso.org/iso/pub100080.pdf https://www.bsigroup.com/LocalFiles/de-de/ISO-45001/ISO45001%20_DIS%20_mapping%20_guide.pdf
Categorie:ISO-standaard