thumb|De Peter-de-Grotebron thumb|Zijgevel met het moderne afdak thumb|Achtergevel thumb|Livre d'Or (Antoine Fontaine, 1894)
De Peter-de-Grotebron (Frans: Pouhon of Source Pierre-le-Grand, kortweg le Pouhon) is een bron met brongebouw in de Belgische gemeente Spa. De bron ligt midden in het stadje aan de Rue du Marché, lokaal ook bekend als Place Pierre, op de plaats waar de doorgaande weg uit het noordwesten uitkomt op de hoofdweg door Spa. Het huidige gebouw is een ontwerp van Victor Besme uit 1880. Behalve de bron is in het gebouw ook de toeristische dienst ondergebracht en het monumentale schilderij Gulden Boek van Spa (1894).
Beschrijving De bron wordt omgeven door een markant gebouw met een achthoekige kiosk waar de bron zich bevindt.
Het water van de bron is ijzerhoudend en koolzuurhoudend. Gemiddeld komt er 21.000 liter per dag uit de bron.
Op ongeveer 50 meter ten zuiden van het brongebouw staat de Sint-Remacluskerk. Achter het brongebouw bevindt zich de Pouhon aux Armes d'Autriche en even verderop de Prins Condébron.
Geschiedenis Geschriften uit het midden van de 15e eeuw vermelden deze bron, die eenvoudig de pouhon (put) van Spa heette. Vóór 1540 was hij niet overdekt, want het kuurtoerisme was toen nog niet op gang gekomen. Het eerste brongebouw is te zien op de gravure van Gilles Pierriers uit 1559: een kleine rotonde midden het marktplein. Datzelfde jaar beschreef Gilbert Fuchs, een dokter van meerdere Luikse prins-bisschoppen, de heilzame krachten van het bronwater uit de pouhon, al legde hij nog meer de nadruk op de Sauvenièrebron.
Het eerste brongebouw moet snel zijn vervangen, want in 1575 sprak Abraham Ortelius van een versie met de inscriptie Sanitati sacrum. Jan Brueghel de Oude gaf het in 1612 weer als een balkvormig gebouwtje met Toscaanse zuilen en gras op het dak. Het opschrift moet op het hoofdgestel hebben gestaan.
In 1625 werd het brongebouw verhoogd met een zadeldak en een driehoekig fronton, waarop het wapen van prins-bisschop Ferdinand van Beieren prijkte. Op de nok stond een gepolychromeerd standbeeld van Sint-Remaclus, vermoedelijk in hout. Allaert van Everdingen beeldde het af als een gebouwtje met pilasters.
Het standbeeld moet snel verweerd zijn en ook het gebouw werd instabiel. In 1656 liet Maximiliaan Hendrik van Beieren het herbouwen in een gelijkaardige stijl. Hij voegde zijn devies Pietate et Sapienta toe en een chronogram. In deze vorm weerstond de pouhon de overstroming van 1674 en de aardbeving van 1692.
In 1717 verbleef tsaar Peter de Grote in de stad en bezocht hij de bron. Als aandenken aan zijn genezing schonk hij een marmeren plaat en een albasten medaillon. Deze werden niet aangebracht op het brongebouw zelf, maar op de wachtzaal ernaast, die in 1670 was opgetrokken.
Onder het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden stelde kroonprins Willem 25.000 gulden ter beschikking voor een nieuw, groter brongebouw. Het oude werd in 1819 afgebroken en het nieuwe was in 1820 klaar. Het bestond uit een colonnade met daarbovenop een ruimte die bestemd was voor de kuurgasten.
+ Vroegere gedaanten van de bron center|x160px x160px|center center|x160px x160px|center G. Pierriers (1559) J. Breughel (1612) A. van Everdingen (ca. 1650) J. Pieterse (1822)
In 1856 werd een buste van Peter de Grote aangeboden door Anatoli Demidov en in het gebouw geplaatst.
In 1880 werd het huidige brongebouw gebouwd naar het ontwerp van architect Victor Besme.
Antoine Fontaine maakte in 1894 een negen meter lang schilderij, dat in de grote zaal van het monument werd geplaatst. Dit Livre d'or toont 91 bekende bezoekers van de thermen van Spa, onder wie tsaar Peter de Grote, de componist Charles Gounod samen met de beroemde treurspeelster Rachel, Naser ed-Din Kadjar, keizer Jozef II, Karel II van Engeland, Cosimo III de' Medici, René Descartes, Maria Hendrika van Oostenrijk, Leopold II van België, Christina I van Zweden en Jean-Honoré Fragonard. Ook zijn er standbeelden van Plinius de Oudere en Sint-Remaclus weergegeven.
In de periode september 2009 tot juni 2012 werd het gebouw gerenoveerd en gemoderniseerd door architect Léo Haesbroeck. Ook werd er een glazen afdak geïnstalleerd als moderne vervanging van de verdwenen versie van Besme.
Categorie:Bron in Luik (provincie) Categorie:Bouwwerk in Spa