thumb|Mario Adorf in 1972 Mario Adorf (Zürich, 8 september 1930 – Parijs, 8 april 2026) was een in Zwitserland geboren Duits toneel- en filmacteur.
Jeugd en opleiding Mario Adorf was het buitenechtelijke kind van de uit de Eifel afkomstige Duitse röntgenassistente Alice Adorf en de gehuwde Italiaanse chirurg Matteo Menniti uit Calabrië. Hij groeide op bij zijn moeder in Mayen, waar hij na de lagere school het stedelijk gymnasium voltooide. Vanaf 1950 studeerde hij aan de universiteit van Mainz filosofie, psychologie, criminologie, literatuur, muziekgeschiedenis en theaterwetenschap. In 1953 ging hij voor de voortgang van zijn studie naar Zürich en werkte daar als figurant en regie-assistent bij het Schauspielhaus Zürich. Kort daarna beëindigde hij zijn studie. Er volgde een toneelopleiding aan de Otto Falckenberg-school in München. In 1954 trad hij meermaals op bij de Münchner Kammerspiele. In navolging van zijn acteursopleiding had Adorf van 1955 tot 1962 een verbintenis als acteur bij de Münchner Kammerspiele.
Carrière Na enkele kleine filmrollen werd hij door zijn vertolking van een psychopathische vrouwenmoordenaar in Nachts, wenn der Teufel kam algemeen bekend. Daarna werd hij jarenlang voor schurkenrollen gecontracteerd. In Winnetou 1. Teil speelde hij de rol van Winnetou's kwaadaardige tegenstander Santer, die Winnetous zus Nscho-tschi (Marie Versini) neerschoot. Tijdens een interview in 2013 verklaarde Adorf, dat mensen hem tot op de dag van vandaag op die rol aanspreken en hem vertellen, hem deze filmdaad niet te kunnen vergeven. In de krimi-komedie Die Herren mit der weißen Weste vertolkte hij de crimineel Bruno "Dandy" Stiegler. Successen vierde hij ook bij de internationale bioscoop. Zijn artistieke repertoire drukte zich meestal uit in karakters, die tussen knechten, criminelen, edele maffiosi en eerbare signeurs liggen. Opvallend is ook Adorfs voorkeur voor de Italiaanse cultuur. In de Italiaanse film Die Ermordung Matteottis (van Florestano Vancini, 1973) speelde hij Benito Mussolini. Daarentegen kon Adorf ook zijn komisch talent meermaals onder bewijs stellen.
Daarnaast kreeg hij verbintenissen bij de Junge Deutsche Film. Aldus vertolkte hij in Die Verlorenen Ehre der Katharina Blum de louche commissaris Beizmenne en in Die Blechtrommel de vader Matzerath. Vanaf het midden van de jaren 80 wijzigde zich zijn filmimago en werd hij de ideale vertolker van patriarchen, in het bijzonder van machtige ondernemers, zoals in de vierdelige film Der große Bellheim. Adorf trad op in talrijke tv-films, voornamelijk in die van regisseur Dieter Wedel en hield zich bezig als theateracteur. In 2007 behoorde hij onder voorzitterschap van de Amerikaanse filmmaker Paul Schrader tot de jury van het Internationaal filmfestival van Berlijn. In meer dan 50 jaar heeft Adorf in meer dan 120 films meegespeeld. In de laatste jaren trad hij bovendien meermaals als boekauteur in de schijnwerpers. Bovendien was hij ook als synchroonspreker werkzaam en leende hij zijn stem aan de draak uit Dragonheart.
Zijn grootste wens was het om in een verfilming over het leven van Karl Marx de hoofdrol te mogen spelen. Het door hem voorspelde einde van het kapitalisme maakte hij niet meer mee.
Privéleven Zijn eerste echtgenote was de actrice Lis Verhoeven. Uit deze relatie werd dochter Stella (later eveneens een actrice) geboren. In 1985 trouwde Adorf voor de tweede keer. Mario Adorf overleed op 8 april 2026 op 95-jarige leeftijd.Duitse acteur Mario Adorf (Die Blechtrommel) overleden op 95-jarige leeftijd
Verdere activiteiten Adorf sprak in 1999 de proloog voor Die Krone der Schöpfung van Udo Jürgens, dat werd opgenomen met de Berliner Philharmoniker. Bovendien sprak hij in het zelfde jaar de Rechter van de doden in de musical Elisabeth in Essen. Zijn bijzondere verbondenheid aan Mayen, zijn geboortestad, leverde hem steeds weer plaatselijke verplichtingen op, zoals het beschermheerschap bij de aldaar plaatsvindende Burgfestspiele. Van de stad Mayen kreeg hij in 2001 het ereburgerschap. Sinds 30 augustus 2004 was Adorf erelid van voetbalvereniging Alemannia Aachen.
Adorf hield zich sinds 2009 bezig als ambassadeur voor een goed gehoor voor de ontstigmatisering van slechthorenden. Samen met een fabrikant van hoortoestellen streefde hij naar een positieve omgang met hoortoestellen en voor de vroegtijdige herkenning en de nivellering van gehoorstoornissen.
Zijn archief bevindt zich in het archief van de Akademie der Künste in Berlijn.
Filmografie (selectie) Bioscoopfilms
Televisie
Hoorspelen 1956: Hans Rothe: Zwischen Erde und Himmel (Ronny Flannery) – Regie: Heinz-Günter Stamm (origineel hoorspel) 1956: Oda Schaefer: Libellenbucht (Detlev) – Regie: Heinz-Günter Stamm 1958: Werner Prym: Serenade in Mi und Mau. Ein Bericht über die Katzen von Rom (Armand) – Regie: Heinz-Günter Stamm 1958: Paul Claudel: Der seidene Schuh oder Das Schlimmste trifft nicht immer zu. Spanische Handlung in vier Tagen (4e deel: vierde dag) (Manuelito) – Regie: Otto Kurth 1958: Ingeborg Bachmann: Der gute Gott von Manhattan (barman) – Regie: Fritz Schröder-Jahn (origineel hoorspel) 1958: Johannes Hendrich: Lauter Engel um Monsieur Jacques – Regie: Heinz-Günter Stamm 1959: Marcel Pagnol: Madame Aurélie oder Die Frau des Bäckers (Dominique) – Regie: Heinz-Günter Stamm 1959: Stefan Zweig: Schachnovelle (Czentovic) – Regie: Werner Hausmann 1960: Lew Tolstoi: Katjuscha (Menjschow) – Regie: Heinz-Günter Stamm 1960: Josef Martin Bauer: Geronimo und die Räuber (Vencento Dellaverena) – Regie: Heinz-Günter Stamm (origineel hoorspel) 1961: Aischylos: Die Perser (Xerxes) – Regie: Friedrich Siems 1961: Rudyard Kipling: Fischerjungen (2 delen) – Regie: August Everding 1964: Werner Helmes: Die Scherbe des Bacchus (Schrater, David) – Regie: Rudolf Jürgen Bartsch (origineel hoorspel) 1976: Rolf und Alexandra Becker: Verbrich mir nichts: Dickie Dick Dickens & Co. (5e seizoen: 1 tot 4 en 6e aflevering) (Habakuk Benevuti) – Regie: Peter M. Preissler (originele hoorspelen) 1989: Karl Bruckmaier: Front. Menschen im Kriegszustand (soldaat) – Regie: Karl Bruckmaier
Werken Vertellingen en verhalen
1994: Der Dieb von Trastevere. Geschichten aus Italien. Kiepenheuer & Witsch, Köln 1994, 1996: Der Fenstersturz und andere merkwürdige Geschichten. Kiepenheuer & Witsch, Köln, . 2000: Der römische Schneeball. Wahre und erfundene Geschichten. Kiepenheuer & Witsch, Köln, . 2003: Der Fotograf von San Marco: Die italienischen Erzählungen. Kiepenheuer & Witsch, Köln, .
Herinneringen
1992: Der Mäusetöter. Unrühmliche Geschichten. Autobiographie, Kiepenheuer & Witsch, Köln, . 2004: Himmel und Erde. Unordentliche Erinnerungen. Goldmann Verlag, München 2005, . 2005: Mit einer Nadel bloß. Über meine Mutter. Goldmann Verlag, München 2007, . 2005: Bilder meines Lebens, mit Ergänzungen von Peter Berling, Helmut Dietl, Günter Grass, Kiepenheuer & Witsch, Köln, . (autobiografische fotodokumentatie) 2015: Schauen Sie mal böse: Geschichten aus meinem Schauspielerleben. Kiepenheuer & Witsch, Köln, .
Gesprek / Interview
Gero von Boehm: Mario Adorf. 13. September 2006. Interview in: Begegnungen. Menschenbilder aus drei Jahrzehnten. Collectie Rolf Heyne, München 2012, , S. 379–388
Geluidsdragers 1994: Al dente – Live fragmenten uit het 'Al Dente' programma, Alte Oper Frankfurt. München: BMG records, EAN 743211990721 1996: Schön bös – Adorf zingt Kreisler. München: BMG records, EAN 74321403742 1998: Mario Adorf leest Christiane Kohl: Der Jude und das Mädchen – Eine verbotene Freundschaft in Nazideutschland. Hamburg: Hoffmann en Campe, 2001: Briefwechsel Federico Fellini Georges Simenon – Lezing met Otto Sander (125 min bij Kein und Aber Records, Zürich 2001) ca. 2004: Mario Adorf leest Gerhart Hauptmann Bahnwärter Thiel. Berlijn: Wortstark, 2004: Mario Adorf leest Himmel und Erde. München: Der Hörverlag, 2004: Mario Adorf leest Der Fotograf von San Marco. München: Der Hörverlag, 2004: Mario Adorf leest Der Fenstersturz. München: Der Hörverlag, 2005: Mario Adorf leest Der römische Schneeball. München: Der Hörverlag, 2006: Mario Adorf leest Maupassant: Unter den Olivenbäumen. München: Süddeutsche Zeitung, 2007: Schmidt. von Louis Begley. Random House Audio, . 2007: Mario Adorf leest Casanova, Wiedersehen mit einer großen Liebe. München: LangenMüller, 2007: Joseph Roth: Die Legende vom heiligen Trinker. Zürich: Diogenes-Verlag, 2008: Weihnachten mit Mario Adorf – Die schönsten Weihnachtsgeschichten & Lieder. Hamburg: Tchibo GmbH 2008: Mario Adorf leest Alexander Granach, Da geht ein Mensch. München: Kunstmann, 2008: Tod und Teufel, hoorspel. München: Der Hörverlag, 2010: Mario Adorf leest die Lieblingsballaden der Deutschen. Verlag Herder, . 2010: Mario Adorf leest Claire Din, Flügel der Liebe. LC-23025, AM09107 2011: Adorf leest Goethe. Verlag Herder, . 2023: Adorf leest Stefan Zweig. BUCHFUNK, .
Filmdocumentaties Lebenslänglich Schauspieler – 65 Jahre Mario Adorf Filmporträt van Ilona Kalmbach. Deutschland 1995 (ARD, eigen produktie van WDR), 45 Minuten. Die Besten im Westen – Mario Adorf. Filmportret van Ulrike Brincker. Deutschland 2008 (WDR), 45 Minuten. Es hätte schlimmer kommen können – Mario Adorf. Bioscoop-dokumentaire film van Dominik Wessely. Deutschland 2019, 98 Minuten
Categorie:Duits acteur