Luik-Bastenaken-Luik (Frans: Liège-Bastogne-Liège), bijgenaamd La Doyenne, is een wielerklassieker die voor het eerst in 1892 wordt verreden. Het is het traditionele sluitstuk van de voorjaarsklassiekers.
Geschiedenis De wedstrijd wordt vanaf 1908 voor beroepswielrenners georganiseerd. In hetzelfde gebied werd al eerder een wedstrijd voor amateurs gereden. Door de uitslagen daarvan ook op te nemen zegt de organisatie van LBL de oudste klassieker te zijn, gerekend vanaf 1892. De bijnaam van LBL is La Doyenne, de vrouwelijke vorm van doyen ("deken" of ouderdomsdeken: de oudste).
In de jaren 1950 en 1960 vormde de wedstrijd samen met de Waalse Pijl het Ardens wielerweekend, waarover ook een gezamenlijk klassement werd opgemaakt. Later is de Waalse Pijl naar de woensdag voor Luik-Bastenaken-Luik verplaatst. Het weekend voordien wordt de Amstel Gold Race gereden.
Memorabel was de editie van 20 april 1980 die bijna volledig in de sneeuw werd gereden. Reeds na 100 km hadden 100 van de 174 vertrekkers opgegeven. Uiteindelijk won Bernard Hinault de wedstrijd. Slechts 21 renners bereikten de finish.
In 1989 kwam de Ronde van Frankrijk langs in Luik. Op de ochtend van 4 juli vroeg de organisator van LBL of de Tour een rol kon spelen bij de organisatie van LBL. De organisaties sloegen de handen ineen, en vanaf het voorjaar daarop (1990) is de organisatie van de wedstrijd in handen van de Société du Tour de France.L'INVITE DU SAMEDI: Liège favorite du Tour 2004, Daniel Conraads, Le Soir, 20 april 2002
Vanaf 2005 was Luik-Bastenaken-Luik drie jaar onderdeel van de UCI ProTour en vanaf 2008 van de Historische kalender. Vanaf 2011 behoort de wedstrijd tot de UCI World Tour.
Luik-Bastenaken-Luik vormt samen met Milaan-San Remo, de Ronde van Vlaanderen, Parijs-Roubaix en de Ronde van Lombardije de vijf Monumenten van het wielrennen.
Parcours
thumb|Parcours in 2012 met finish in Ans. De wedstrijd begint in Luik en gaat van daar naar Bastenaken, nabij de Luxemburgse grens en vervolgens weer terug naar Luik, waarbij de finish een aantal jaren in de voorstad Ans lag.
thumb|Start voor het prins-bisschoppelijk paleis. thumb|Rotonde in Bastenaken waar lange tijd het keerpunt was van de wedstrijd. thumb|Beklimming van La Redoute. thumb|Oplopende laatste kilometer in Ans. De start vond tot 2021 plaats op de Place Saint-Lambert in het centrum van Luik. Vanaf 2022 is de start op de Quai des Ardennes, waar ook de finish is. De weg slingert zich over allerlei Ardense beklimmingen, waarvan het merendeel in het tweede deel van de wedstrijd ligt. De heenweg is ongeveer 100 km lang en omdat de terugweg over zo veel mogelijk beklimmingen slingert, is deze ruim 150 km. Op de heenweg naar Bastenaken gaat het parcours grotendeels over plateaus en door dalen. De eerste beklimming volgt vlak voor Bastenaken, in La Roche-en-Ardenne. De organisatie voegde tijdelijk de zwaarste beklimming van België in, de Haussire, waar een monument staat voor Claude Criquielion. De toegevoegde waarde voor het wedstrijdverloop viel tegen omdat de klim vroeg in de wedstrijd viel, waarop de beklimming weer geschrapt is. Na het keerpunt in Bastenaken volgt de steile Côte de Saint-Roch in Houffalize. Deze luidt het begin in van de finale met de Wanne, de Stockeu en La Redoute als tot de verbeelding sprekende hellingen. Vanuit Houffalize gaat het parcours in de richting van Vielsalm, daarna volgen de beklimmingen van de Mont-le-Soie, Wanne en Stockeu. Boven op de Stockeu staat een monument voor Eddy Merckx. Zowel de Wanne als de Stockeu komen uit in Stavelot, van waaruit de Côte de la Haute-Levée beklommen wordt om in Francorchamps uit te komen. Vervolgens draait de weg terug in zuidelijke richting naar het dal van de Amblève, van waaruit hetzij de Col du Rosier dan wel de Côte de la Vecquée beklommen wordt naar Spa. In westelijke richting wordt de Mont Theux, de Côte du Maquisard en/of de Côte de Desnié beklommen in de richting van Remouchamps, waar men de Redoute op moet. Deze steile klim (max. 22%) was lange tijd de scherprechter. Hierna volgde de Côte de Sprimont, die vanaf 2023 is vervangen door de Côte de Cornemont. Hierna wordt de Côte des Forges bedwongen, waar het monument staat voor Stan Ockers. Vlak voor het monument gaat men linksaf richting het dal van de Ourthe. In de jaren '90 en '00 viel de beslissing in de wedstrijd bijna steevast op de Saint-Nicolas, een korte steile klim op ongeveer 5 km van de finishlijn. In 2008 werd echter een nieuwe beklimming toegevoegd: de Roche-aux-Faucons verving de Côte du Sart-Tilman als voorlaatste klim. Deze beklimming was al in de eerste editie waarin hij werd opgenomen, bepalend voor het koersverloop. In 2016 werd eenmalig de Naniot aan de wedstrijd toegevoegd op twee kilometer van de finish. Door het wegvallen van de Saint-Nicolas is vanaf 2019 de Valkenrots de laatste beklimming. De aankomst lag niet altijd in de stad Luik zelf; tussen 1992 en 2018 was Ans de vaste aankomstplaats, een voorstad van Luik met een kort klimmetje net voor de meet. Tot 1991 lag de streep op de Boulevard de la Sauvenière en in 2019 eenmalig in het verlengde van deze straat, in de Boulevard d'Avroy.De streep van Luik-Bastenaken-Luik ligt op de Boulevard d'Avroy Sporza.be, 22 januari 2019. Gearchiveerd op 27 juni 2022. Vanaf 2020 ligt de finish op de Quai des Ardennes.
Mannen
Podiumplaatsen JaarEersteTweedeDerde1892 Léon Houa Léon Lhoest Louis Rasquinet1893 Léon Houa Michel Borisowski Charles Collette1894 Léon Houa Louis Rasquinet René Nulens1895-1907 Niet verreden 1908 André Trousselier Alphonse Lauwers Henri Dubois1909 Victor Fastré Eugene Charlier Pol Deman1910 Niet verreden 1911 Joseph Van Daele Armand Lenoir Victor Kraenen1912 Omer Verschoore Jacues Coomans André Blaise1913 Maurits Moritz Alphonse Fonson Hubert Noel1914-1918 Niet verreden1919 Leon Devos Henri Hanlet Arthur Claerhout1920 Léon Scieur Lucien Buyze Jacues Coomans1921 Louis Mottiat Marcel Lacour Jean Rossius1922 Louis Mottiat Albert Jordens Laurent Seret1923 René Vermandel Jean Rossius Félix Sellier1924 René Vermandel Adelin Benoît Jules Matton1925 Georges Ronsse Gustaaf Van Slembrouck Louis Eelen1926 Dieudonné Smets Joseph Siquet Alexis Macar1927 Maurice Raes Jean Hans Joseph Siquet1928 Ernest Mottard Maurice Raes Emile Van Belle1929 Alfons Schepers Gustave Hembroeckx Maurice Raes1930 Hermann Buse Georges Laloup François Gardier1931 Alfons Schepers Marcel Houyoux Jules Deschepper1932 Marcel Houyoux Leopold Roosemont Gerard Lambrechts1933 François Gardier Roger Dewolf Albert Bolly1934 Théo Herckenrath Mathieu Cardynaels Jef Moerenhout1935 Alfons Schepers Frans Bonduel Louis Hardiquest1936 Albert Beckaert Gilbert Levae Jozef Horemans1937 Eloi Meulenberg Gustaaf Deloor Julien Heernaert1938 Alfons Deloor Marcel Kint Félicien Vervaecke1939 Albert Ritserveldt Cyriel Van Overberghe Ward Vissers1940-1942 Niet verreden 1943 Richard Depoorter Joseph Didden Stan Ockers1944 Niet verreden 1945 Jan Engels Edward Van Dijck Jef Moerenhout1946 Prosper Depredomme Albert Hendrickx Triphon Verstraeten1947 Richard Depoorter Raymond Impanis Florent Mathieu1948 Maurice Mollin Raymond Impanis Louis Caput1949 Camille Danguillaume Adolf Verschueren Roger Gyselinck1950 Prosper Depredomme Raymond Impanis Edward Van Dijck1951 Ferdy Kübler Germain Derycke Wout Wagtmans1952 Ferdy Kübler Henri Van Kerckhove Jean Robic1953 Alois De Hertog Maurice Diot Raoul Rémy1954 Marcel Ernzer Raymond Impanis Ferdy Kübler1955 Stan Ockers Raymond Impanis Jean Brankart1956 Fred De Bruyne Richard Van Genechten Alex Close1957 Germain Derycke* & Frans Schoubben* Marcel Buyze1958 Fred De Bruyne Jan Zagers Joseph Theuns1959 Fred De Bruyne Frans Schoubben Frans De Mulder1960 Ab Geldermans Pierre Everaert Jef Planckaert1961 Rik Van Looy Marcel Rohrbach Armand Desmet1962 Jef Planckaert Rolf Wolfshohl Claude Colette1963 Frans Melckenbeeck Pino Cerami Vittorio Adorni1964 Willy Bocklant Georges Van Coningsloo Vittorio Adorni1965 Carmine Preziosi Vittorio Adorni Martin Van Den Bossche1966 Jacques Anquetil Victor Van Schil Willy In 't Ven1967 Walter Godefroot Eddy Merckx Willy Monty1968 Valère Van Sweevelt Walter Godefroot Raymond Poulidor1969 Eddy Merckx Victor Van Schil Barry Hoban1970 Roger De Vlaeminck Frans Verbeeck Eddy Merckx1971 Eddy Merckx Georges Pintens Frans Verbeeck1972 Eddy Merckx Wim Schepers Herman Vanspringel1973 Eddy Merckx Frans Verbeeck Walter Godefroot1974 Georges Pintens Walter Planckaertniet toegekend1975 Eddy Merckx Bernard Thévenet Walter Godefroot1976 Joseph Bruyère Freddy Maertens Frans Verbeeck1977 Bernard Hinault André Dierickx Dietrich Thurau1978 Joseph Bruyère Dietrich Thurau Francesco Moser1979 Dietrich Thurau Bernard Hinault Daniel Willems1980 Bernard Hinault Hennie Kuiper Ronny Claes1981 Josef Fuchs Stefan Mutterniet toegekend1982 Silvano Contini Fons De Wolf Stefan Mutter1983 Steven Rooks Giuseppe Saronni Pascal Jules1984 Sean Kelly Phil Anderson Greg LeMond1985 Moreno Argentin Claude Criquielion Stephen Roche1986 Moreno Argentin Adrie van der Poel Dag Erik Pedersen1987 Moreno Argentin Stephen Roche Claude Criquielion1988 Adrie van der Poel Michel Dernies Robert Millar1989 Sean Kelly Fabrice Philipot Phil Anderson1990 Eric Van Lancker Jean-Claude Leclercq Steven Rooks1991 Moreno Argentin Claude Criquielion Rolf Sørensen1992 Dirk De Wolf Steven Rooks Jean-François Bernard1993 Rolf Sørensen Tony Rominger Maurizio Fondriest1994 Jevgeni Berzin Lance Armstrong Giorgio Furlan1995 Mauro Gianetti Gianni Bugno Michele Bartoli1996 Pascal Richard Lance Armstrong Mauro Gianetti1997 Michele Bartoli Laurent Jalabert Gabriele Colombo1998 Michele Bartoli Laurent Jalabert Rodolfo Massi1999 Frank Vandenbroucke Michael Boogerd Maarten den Bakker2000 Paolo Bettini David Etxebarria Davide Rebellin2001 Oscar Camenzind Davide Rebellin David Etxebarria2002 Paolo Bettini Stefano Garzelli Ivan Basso2003 Tyler Hamilton Iban Mayo Michael Boogerd2004 Davide Rebellin Michael Boogerd Aleksandr Vinokoerov2005 Aleksandr Vinokoerov Jens Voigt Michael Boogerd2006 Alejandro Valverde Paolo Bettini Damiano Cunego2007 Danilo Di Luca Alejandro Valverde Fränk Schleck2008 Alejandro Valverde Davide Rebellin Fränk Schleck2009 Andy Schleck Joaquim Rodríguez Davide Rebellin2010 Aleksandr Vinokoerov Aleksandr Kolobnev Philippe Gilbert2011 Philippe Gilbert Fränk Schleck Andy Schleck2012 Maksim Iglinski Vincenzo Nibali Enrico Gasparotto2013 Daniel Martin Joaquim Rodríguez Alejandro Valverde2014 Simon Gerrans Alejandro Valverde Michał Kwiatkowski2015 Alejandro Valverde Julian Alaphilippe Joaquim Rodríguez2016 Wout Poels Michael Albasini Rui Costa2017 Alejandro Valverde Daniel Martin Michał Kwiatkowski2018 Bob Jungels Michael Woods Romain Bardet2019 Jakob Fuglsang Davide Formolo Maximilian Schachmann2020 Primož Roglič Marc Hirschi Tadej Pogačar2021 Tadej Pogačar Julian Alaphilippe David Gaudu2022 Remco Evenepoel Quinten Hermans Wout van Aert2023 Remco Evenepoel Tom Pidcock Santiago Buitrago2024 Tadej Pogačar Romain Bardet Mathieu van der Poel2025 Tadej Pogačar Giulio Ciccone Ben Healy2026 Tadej Pogačar Paul Seixas Remco Evenepoel Noot: In 1957 waren er twee winnaars.
Meervoudige winnaars Overwinningen Renner Land Jaren 5 Eddy Merckx 1969, 1971, 1972, 1973, 1975 4 Moreno Argentin 1985, 1986, 1987, 1991Alejandro Valverde 2006, 2008, 2015, 2017Tadej Pogačar 2021, 2024, 2025, 2026 3 Léon Houa 1892, 1893, 1894Alfons Schepers 1929, 1931, 1935Fred De Bruyne 1956, 1958, 1959 2 Louis Mottiat 1921, 1922René Vermandel 1923, 1924Richard Depoorter 1943, 1947Prosper Depredomme 1946, 1950Ferdy Kübler 1951, 1952Joseph Bruyère 1976, 1978Bernard Hinault 1977, 1980Sean Kelly 1984, 1989Michele Bartoli 1997, 1998Paolo Bettini 2000, 2002Aleksandr Vinokoerov 2005, 2010Remco Evenepoel 2022, 2023
Overwinningen per land Overwinningen Land61 12 6 5 , 4 , 3 , , 2 , 1 , ,
Winst door wereldkampioen