De Orfische hymnen is de verzamelnaam van een collectie van 87 hymnen op goden en natuurelementen, vermoedelijk uit de tweede of derde eeuw n.Chr.In de eeuwen v.Chr. komen verwijzingen naar orfische poëzie wel voor (bijvoorbeeld Plato, Wetten, 829d-e, Pausanias 9.30.12), maar daaruit blijkt niet dat de collectie hymnen toen al bestond. De weinig bekende goden Misa, Hipta en Melinoe duiden vermoedelijk op een oorsprong in westelijk Anatolië en komen verder niet voor in de Griekse literatuur.Athanassakis & Wolkow 2013, blz. x. De hymnen zijn geschreven in hexameters. Ze vormen een uniform geheel door stijl en techniek en zijn wellicht door één auteur geschreven. Verder vertonen ze syncretisme en werden ze gebruikt in de rituele context van het orfisme, bij nachtelijke ontmoetingen waarbij sprake was van gezang en rookoffers. De meeste van de godenzangen (acht) zijn gewijd aan Dionysus, een belangrijke god binnen het orfisme.West 1983, pp. 28-29.
De Orfische hymnen zijn een deel van de orfica, geschriften die toegeschreven werden aan de legendarische Orpheus, die kennis geopenbaard zou hebben over het hiernamaals. De hymnen bevatten verwijzingen naar andere orfica, zoals de Rhapsodische theogonie. Ze zijn overgeleverd in samenhang met de Homerische hymnen en hymnen van Callimachus en de neoplatonist Proclus.
De humanist en neoplatonist Marsilio Ficino vertaalde ze uit het Grieks naar het Latijn. Gedurende de Italiaanse renaissance werden de Orfische hymnen bestudeerd in samenhang met andere teksten die werden verondersteld oeroude wijsheid te bevatten. Voorbeelden daarvan zijn de Chaldeïsche orakelen en hermetica.M.J.B. Allen, in Hanegraaff (red.) 2006, p. 362.
Lijst van hymnen De hymnen zijn gericht aan: Musaeus Hecate Prothyraea Nyx (nacht) Uranus (hemel) ether Protogonus of de Eerstgeborene (Phanes) Astron (de sterren) Helios Selene (maan) Physis (natuur) Pan Herakles Kronos Rhea Zeus Hera Poseidon Pluto Donderende Zeus Bliksemende Zeus de Nephelae (wolken) Thalassa (zee) Nereus Nereïden Proteus Gaia de Moeder van de goden (Rhea) Hermes Persephone Dionysus de Cureten Athena Nike Apollo Leto Artemis de Titanen de Cureten Corybas Demeter de Cerallische Moeder (Meter Antaia) Mises (Misa) de Horai (seizoenen) Semele Dionysius Bassareus Triennalis Bacchus Licnitus Bacchus Pericionius Sabasius Ippa Lysius Lenaeus de nimfen Trietericus Amphietus Bacchus Silenus, Satyrus en de priesteressen van Bacchus Aphrodite Adonis Hermes Chthonius (aardse Hermes) Eros de Moirai de Charites (Gratiën) Nemesis Dike (gerechtigheid) Dicaeosyne (Equitas) Nomos (wet) Ares Hephaestus Asclepius Hygea (gezondheid de Erinyes de Eumeniden Melinoë Tyche (fortuin) de Daemon (Genius) Leucothea Palaemon de Muzen Mnemosyne Eos Themis de noordenwind de westenwind de zuidenwind Oceanus Hestia Hypnos de Oneiri (dromen) Thanatos (dood)
Zie ook Prisca theologia
Edities Thomas Taylor (vert.). The Hymns of Orpheus. Online beschikbaar. Heruitgegeven door BiblioBazaar, 2008. Apostolos N. Athanassakis & Benjamin M. Wolkow (red.). The Orphic Hymns. Johns Hopkins University Press, 2013.
Categorie:Esoterische tekst Categorie:Oudgriekse literatuur Categorie:Orpheus