miniatuur|260px|Een Douglas DC4 met als opschrift Suid-Afrikaanse Lugdiens South African Airways (SAA) of Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL); (IATA Code: SA, ICAO Code: SAA, Callsign: Springbok) is de grootste luchtvaartmaatschappij van Zuid-Afrika. Het huidige kleurenschema werd in 1997 geïntroduceerd. Hiermee verdween het tot dan toe vertrouwde springbok beeldmerk, dat werd vervangen door een zon, verwerkt in de Zuid-Afrikaanse vlag. Ook verscheen het Engelstalige "South African" op de zijkant van de vliegtuigen ten koste van de naam "Suid-Afrikaanse Lugdiens". Deze naam wordt echter nog wel gebruikt door Afrikaanstaligen.
Geschiedenis South African Airways werd op 1 februari 1934 opgericht na de overname van Union Airways door de Zuid-Afrikaanse regering. Na de overname veranderde de overheid de naam van de luchtvaartmaatschappij in South African Airways (SAA).
In de jaren tachtig was er veel verzet tegen de apartheid. Kantoren van de SAA werden aangevallen. In 1986 verbood de Amerikaanse regering alle vluchten van Zuid-Afrikaanse luchtvaartmaatschappijen, waaronder die van SAA. In 1987 werden ook de diensten van SAA naar Perth en Sydney in Australië stopgezet. Met de afschaffing van de apartheid in 1990 begon SAA met vluchten naar voormalige en nieuwe bestemmingen in Afrika en Azië.
SAA trad op 10 april 2006 toe tot Star Alliance en was daarmee de eerste Afrikaanse luchtvaartmaatschappij bij de alliantie.
In mei 2007 begon SAA met een omvangrijk herstructureringsprogramma gericht om de luchtvaartmaatschappij winstgevend te maken. SAA richtte zich op de kernactiviteit, passagiers- en vrachtvervoer, en andere activiteiten werden afgestoten. Het routenetwerk werd gesaneerd, vliegtuigen afgestoten en flink gesneden in het personeelsbestand. Het herstel was tijdelijk en SAA raakte weer in de financiële problemen. Op 5 december 2019 werd SAA onder curatele gesteld, de bewindvoerders moesten een nieuw bedrijfsplan schrijven.
Op 2 mei 2020 besloot de Zuid-Afrikaanse regering dat SAA de activiteiten zou stoppen en dat er een nieuwe nationale luchtvaartmaatschappij zou worden gevormd. Op 30 september maakte SAA bekend daadwerkelijk alle activiteiten te staken totdat er overeenstemming was bereikt over de financiering. In februari 2021 was de regering in gesprek met drie potentiële investeerders om de activiteiten te hervatten, maar met veel minder personeel. In juni 2021 kwam er een overeenstemming, het Takatso consortium zou 51% van de luchtvaartmaatschappij in handen krijgen en de regering de rest. Na drie moeizame jaren van verder onderhandelen ging de transactie uiteindelijk niet door.
In september 2021 was SAA weer begonnen met vliegen, met zes toestellen van leasemaatschappijen op vijf routes.
Activiteiten In het gebroken boekjaar 2025, tot eind maart 2025, vervoerde het 1,9 miljoen passagiers. Op de binnenlandse markt had het een marktaandeel van 11% en was daarmee, na FlySafair, de op een na grootste aanbieder.
Naast het luchtvaartbedrijf is het volledig eigenaar van SAA Technical, actief op het gebied van vliegtuigonderhoud, het cateringbedrijf Airchefs en Mango. Mango is in financiële problemen geraakt en staat voor een financiële herstructurering.
In 2025 realiseerde SAA een omzet van 9,3 miljard Zuid-Afrikaanse rand (ZAR). Hiervan was het omzetaandeel van het passagiersvervoer 85%, vier procent kwam van vracht en de rest van de overige activiteiten. Het boekte een winst van ZAR 366 miljoen in dit jaar, het jaar ervoor was er nog een verlies van ZAR 513 miljoen.
In 2024 werkten er 3500 mensen voor het bedrijf. SAA vloog naar 24 bestemmingen, waarvan 20 internationaal.
De vloot van South African Airways bestond in 2024 uit de volgende toestellen: 1 Airbus A319-100 14 Airbus A320-200 1 Airbus A330-200 1 Airbus A330-300 1 Airbus A340-400 1 Airbus A340-600 1 Airbus A350-900
Ongevallen en incidenten
Het grootste ongeval was in 1987 toen een Boeing 747-Combi met 140 passagiers en 19 bemanningsleden aan boord in zee stortte ten zuidoosten van Mauritius. Het vluchtnummer was SAA 295. Er waren geen overlevenden. Het ongeluk was te wijten aan een brand in het achterste laadruim. Het een na grootste ongeval was in 1968 toen een Boeing 707-344C met 116 passagiers en 12 bemanningsleden aan boord verongelukte door een onbedoelde botsing met terrein, direct nadat het opgestegen was in Windhoek, Zuidwest-Afrika. Het vluchtnummer was SAA 228. Slechts vijf personen overleefden de crash. Het ongeluk was te wijten aan onoplettendheid van de gezaghebber en de eerste officier.
Externe link SAA Museum Society
Categorie:Zuid-Afrikaanse luchtvaartmaatschappij Categorie:Star Alliance Categorie:Economie in Kaapstad