De Grand Prix-wegrace van San Marino 1983 was de twaalfde en tevens laatste Grand Prix van het wereldkampioenschap wegrace in het seizoen 1983. De races werden verreden op 4 september 1983 op het Autodromo Dino Ferrari in Imola in de provincie Bologna in Italië. In deze Grand Prix werden de wereldtitels in de 50cc-klasse en de 500cc-klasse beslist. Voor de 50cc-klasse was dit de laatste race van haar bestaan: in 1984 werd ze vervangen door de 80cc-klasse.
Algemeen Voor deze laatste Grand Prix van het seizoen stonden nog twee wereldtitels open: Die in de 500cc-klasse waarin Freddie Spencer slechts vijf punten voor stond op Kenny Roberts en die in de 50cc-klasse, waarin Stefan Dörflinger en Eugenio Lazzarini precies gelijk stonden. De wereldtitel in de 50cc-klasse werd echter tijdens de trainingen al beslist toen Lazzarini - nog maar net fit na een blessure - opnieuw viel en een sleutelbeen brak. Dörflinger hoefde eigenlijk niet eens te starten, want de totaaltijd van de door beiden uitgereden wedstrijden leverde hem een voorsprong van 21 seconden op. De aanloop naar de race en de trainingen Na de GP van Zweden was er een pauze van een maand, waarin vooral het Agostini-Marlboro-Yamaha een plan moest bedenken. Kenny Roberts móest winnen om wereldkampioen te kunnen worden, maar dat was niet voldoende. Er moest nog een coureur gevonden worden die Freddie Spencer van de tweede plaats af kon houden. Eddie Lawson was weliswaar een snelle coureur, maar hij kon het slechte starten van de Yamaha OW 70 nooit helemaal goedmaken. Daarom overwoog men om Graeme Crosby te benaderen. Die had de GP's na 1982 voor gezien gehouden, maar goed gepresteerd in Australië en Nieuw-Zeeland. Crosby verklaarde naar de pers dat hij "bij de juiste betaling" wel interesse had, maar het kwam er toch niet van. Ook benaderde men Virginio Ferrari, maar die werd door Cagiva aan zijn contract gehouden en had zelf ook niet veel zin in een dergelijk eenmalig optreden. Uiteindelijk kreeg de 250cc-wereldkampioen Carlos Lavado een OW 70, maar dat was geen serieus plan om Spencer voor te blijven: Lavado had nog nooit met een 500cc-machine gereden en het was dan ook min of meer een "cadeau" voor zijn 250cc-titel. Lavado viel echter tijdens de training, waarbij hij een teen brak en hij helemaal niet meer kon starten. Intussen kon HRC-Honda de race met vertrouwen tegemoet zien. Spencer kon rekenen op de steun van Marco Lucchinelli, Ron Haslam en vooral Takazumi Katayama, die bijna altijd in de voorste gelederen te vinden was. Katayama liep tijdens de trainingen echter flinke blessures op: een dubbele enkelbreuk en een kuitbeenfractuur. Daarop besloot men zijn machine aan Raymond Roche te geven. Die was met zijn privé-Honda RS 500 R de beste privérijder en hij moest alleen even wennen aan de 16 inch wielen van de NS 500.
500cc-klasse Yamaha-teamchef Kel Carruthers had wel degelijk een plan bedacht om Kenny Roberts op de eerste en Freddie Spencer op de derde plaats te krijgen en Roberts vervulde zijn taak in dit plan nauwgezet. Beide fabrieks-Yamaha's startten zoals gewoonlijk weer erg slecht, waardoor Spencer, Marco Lucchinelli en Ron Haslam meteen een flink gat konden slaan. Al snel gingen Spencer en Lucchinelli samen weg, terwijl de andere Honda-rijders vooral de beide Yamaha's in de weg reden. Toch wist Roberts naar Lucchinelli toe te rijden en in de achtste ronde nam hij zelfs de leiding van Spencer over. Nu ontvouwde het Yamaha-plan zich: Roberts vertraagde zodra hij voor Spencer zat en de rondetijden kelderden. Dat moest Eddie Lawson de kans geven zich bij dit duo te voegen, Spencer van de tweede plaats te verdringen en de wereldtitel voor Roberts veilig te stellen. Het mocht echter niet baten. In de 21e ronde vond Spencer het wel genoeg en hij nam de leiding weer over. Daarmee dwong hij Roberts ook weer sneller te gaan en op die manier kon Lawson niet dichtbij genoeg komen. Roberts won de race voor Spencer, maar feliciteerde hem al in de uitloopronde met zijn wereldtitel. Zijn eerste vraag aan Kel Carruthers na de race was echter: "Where was Eddie?". Uitslag 500cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Grid Ptn 1 Kenny RobertsAgostini-Marlboro-Yamaha 48"16'63 1 15 2 Freddie SpencerHRC-Honda 48"17'86 2 12 3 Eddie LawsonAgostini-Marlboro-Yamaha 48"23'99 5 10 4 Marco LucchinelliHRC-Honda 3 8 5 Randy MamolaHeron-HB-Suzuki 4 6 6 Marc FontanSonauto-Yamaha 6 5 7 Raymond RocheHRC-Honda 8 4 8 Boet van DulmenBakker-SuzukiBoet van Dulmen had de beschikking over een fabrieks-HB-Gallina-Suzuki, maar nadat er tijdens de trainingen tot drie keer tot een achterveer was afgebroken besloot hij met zijn eigen privé-Suzuki te rijden. 11 3 9 Ron HaslamHRC-Honda 7 2 10 Toni MangHeron-HB-Suzuki 10 1 11 Leandro BeccheroniSuzuki 12 Wolfgang von MuraltSuzuki 13 Philippe CoulonSuzuki 14 Chris GuySuzuki 15 Massimo BroccoliYamaha 16 Steve ParrishYamaha 17 Walter MaglioratiSuzuki 18 Paolo FerrettiYamaha 19 Franck GrossHonda 12 20 Peter SjöströmSuzuki 21 Fabio BiliottiHonda 22 Ernst GschwenderSuzuki 23 Borge NielsenSuzuki 24 Jon EkeroldSuzuki 25 Dimitrios PapandreouYamaha 26 Franz KasererSuzuki 27 Andreas HoffmannSuzuki Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Grid Didier de RadiguèsHonda 9 Jack MiddelburgHonda Schokdemper 13 Virginio FerrariCagiva Maurizio MassimianiHonda Corrado TuzziHonda Niet gestart Coureur Merk Oorzaak Grid Takazumi KatayamaHRC-Honda BlessureTakazumi Katayama liep bij een val in de training een dubbele enkelbreuk en een kuitbeenbreuk op. Sergio PellandiniHB-Suzuki BlessureSergio Pellandini had tijdens de Britse Grand Prix een enkel gebroken. Carlos LavadoAgostini-Marlboro-Yamaha BlessureCarlos Lavado kreeg bij wijze van experiment voor deze gelegenheid een Yamaha YZR 500, maar viel er al mee in de training en brak daarbij een teen van zijn schakelvoet. Loris ReggianiGallina-HB-SuzukiBlessureLoris Reggiani brak bij een val tijdens de training een enkel.
Top tien eindstand 500cc-klasse PosCoureurMerkPtn. 1 Freddie Spencer HRC-Honda 144 2 Kenny Roberts Agostini-Marlboro-Yamaha 142 3 Randy Mamola Heron-HB-Suzuki 89 4 Eddie Lawson Agostini-Marlboro-Yamaha 78 5 Takazumi Katayama HRC-Honda 77 6 Marc Fontan Sonauto-Gauloises-Yamaha 64 7 Marco Lucchinelli HRC-Honda 48 8 Ron Haslam HRC-Honda 31 9 Franco Uncini Gallina-HB-Suzuki 31 10 Raymond Roche Honda/HRC-Honda 22 125cc-klasse Nu Eugenio Lazzarini niet kon starten was Bruno Kneubühler zeker van de tweede plaats in de eindstand. Garelli kon theoretisch de constructeurstitel nog verliezen aan MBA, en daarom werden er drie fabriekscoureurs ingezet: Ángel Nieto, Lazzarini en Fausto Gresini, maar door het wegvallen van Lazzarini moesten twee man het karwei klaren. Aanvankelijk leek dat niet moeilijk, vooral toen koploper Ricardo Tormo in de zevende ronde door een vastloper uitviel. De strijd om de leiding ging tussen Maurizio Vitali en Fausto Gresini, maar die viel uit toen zijn ketting afliep door een kapot achterwiellager. Nieto begreep zijn opdracht, reed een nieuw ronderecord en sloot aan bij Vitali, tot hij ten val kwam, eveneens door een vastloper. Nu bleven er alleen nog MBA's aan de leiding over en verloor Garelli de constructeurstitel alsnog. Vitali won zijn eerste Grand Prix, voor Hans Müller en Pierluigi Aldrovandi. Uitslag 125cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Grid Ptn 1 Maurizio VitaliMBA 43"13'08 3 15 2 Hans MüllerSeel-MBA 43"17'23 2 12 3 Pierluigi AldrovandiMBA 43"20'20 10 4 August AuingerMBA 5 8 5 Pier Paolo BianchiSanvenero 4 6 6 Gerhard WaibelSeel-MBA 5 7 Henk van KesselMBA 15 4 8 Willy PérezMBA 3 9 Erich KleinMBA 2 10 Anton StraverMBA 19 1 11 Helmut LichtenburgMBA 12 Jacky HutteauMBA 13 Bady Hassaine MBA 14 Alojz PavlicBartol 15 Peter BalazMBA 16 Carlo SucciMBA 17 Thomas Møller-PedersenMBA 18 Chris BaertMBA Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Grid Ángel NietoGarelliVastloper 6 Bruno KneubühlerMBA 7 Ricardo TormoMBAVastloper 1 Johnny WickströmMBA 10 Fausto GresiniGarelliKetting 8 Jean-Claude SeliniMBA Stefano CaracchiMBA 9 Lucio PietroniroMBA Giuseppe AscareggiMBA Stefan DörflingerMBA Hugo VignettiMBA Peter SommerMBA Olivier LiégeoisSanvenero Per-Edvard CarlssonMBA Andreas Sanches-MarinMBA Massimo de LorenziMinarelli Niet gestart Coureur Merk Oorzaak Grid Eugenio LazzariniGarelliBlessure Top tien eindstand 125cc-klasse PosCoureurMerkPtn. 1 Ángel Nieto Garelli 102 2 Bruno Kneubühler MBA 76 3 Eugenio Lazzarini Garelli 67 4 Maurizio Vitali MBA 59 5 Ricardo Tormo MBA 52 6 Hans Müller Seel-MBA 43 7 Johnny Wickström MBA 42 8 Pier Paolo Bianchi Sanvenero 40 9 Fausto Gresini MBA / Garelli 37 10 August Auinger MBA 30 50cc-klasse Voor Eugenio Lazzarini en het Italiaanse publiek was de deceptie al voor de start groot: Lazzarini stond in een gipskorset naar de start te kijken en de wereldtitel was al voor Stefan Dörflinger. Die wilde met een overwinning de allerlaatste 50cc-Grand Prix uit de geschiedenis afsluiten, maar Ricardo Tormo stak daar een stokje voor, ook al omdat Dörflinger zeer slecht startte. Dörflinger werd wel tweede en daarom richtte de spanning zich op de strijd om de derde plaats, die uiteindelijk werd beslist in het voordeel van Claudio Lusuardi, die nu ook de derde plaats in de eindstand overnam. Uitslag 50cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Grid Ptn 1 Ricardo TormoGarelli 31"26'67 3 15 2 Stefan DörflingerKrauser-KreidlerStefan Dörflinger schreef zijn machine in Italië in als "Krauser-Kreidler". Hij deed dit omdat Kreidler failliet was en op deze manier de constructeurstitel in elk geval naar een bestaand merk zou gaan: Garelli. 31"50'90 1 12 3 Claudio LusuardiVilla 32"05'55 7 10 4 Theo TimmerCasal 6 8 5 Hagen KleinFKN-Kreidler 5 6 6 Hans SpaanKreidler 4 5 7 Giuseppe AscareggiMinarelli 8 4 8 Otto MachinekKreidler 3 9 Paolo PrioriPaolucci 2 10 Rainer ScheidauerKreidler 1 11 Gerhard SingerKreidler 12 Chris BaertKreidler 13 Ian McConnachieRudge 14 Reiner KosterM1 15 Thomas EnglM1 16 Giuliano TabanelliKreidler 17 Mika-Sakari KomuKreidler 18 Hans-Jürgen HummelSachs 9 19 Nicola CasadeiMinarelli Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Grid George LooijesteijnGarelliGeorge Looijesteijn reed met een Kreidler en had zich daarmee zelfs gekwalificeerd, maar door het wegvallen van Eugenio Lazzarini wilde men bij Garelli de constructeurstitel veilig stellen. Looijesteijn stond derde in de rangschikking en kreeg vlak voor de opwarmronde een Garelli-blokje in zijn frame. De complete Garelli van Lazzarini kon men hem niet geven: die was voor alle andere rijders te klein.Opgave 10 Rainer KunzFKN-Kreidler Zdravko MatuljaTomos Paul RimmelzwaanRoton 13 Paul BordesMoto 2L Jos van DongenKreidlerVal 21 Hans KoopmanKreidlerVal 15 Maurizio StoccoKreidler Claudio GranataKreidler Massimo de LorenziMinarelli Rámon GalíBultaco Niet gestart Coureur Merk Oorzaak Grid Eugenio LazzariniGarelliBlessure 2 Gerhard BauerZiegler Ingo EmmerichKreidler Top tien eindstand 50cc-klasse PosCoureurMerkPtn. 1 Stefan Dörflinger Kreidler/Krauser-Kreidler 81 2 Eugenio Lazzarini Garelli 69 3 Claudio Lusuardi Villa 38 4 Hans Spaan Kreidler 34 5 George Looijesteijn Kreidler/Garelli 34 6 Hagen Klein FKN-Kreidler 33 7 Ricardo Tormo Garelli 25 8 Rainer Kunz FKN-Kreidler 21 9 Gerhard Bauer Ziegler 20 10 Theo Timmer Casal 17 Zijspanklasse Alain Michel maakte met zijn snelste trainingstijd al duidelijk dat hij het seizoen met ten minste één overwinning wilde afsluiten. Egbert Streuer daarentegen kon niet echt een vuist maken, want hij was al de hele week ziek. Na het vallen van de vlag gingen Michel, Rolf Biland, Werner Schwärzel en Streuer er samen vandoor, maar Streuer besloot al snel dat hij aan de vierde plaats genoeg had om tweede in het kampioenschap te blijven en liet de drie Krauser-combinaties gaan. Die leverden twintig ronden lang een mooi gevecht, maar uiteindelijk won Biland toch, voor Michel en Schwärzel. Uitslag zijspanklasse