thumb|250px|Hongaarse meerderheden in Roemenië thumb|250px|Kaart van Roemenië met historisch Transsylvanië in lichtgeel en hedendaags Transsylvanië in het licht- en het donkergeel 250px|thumb|Hongaarse minderheid in Roemenië (2002) 250px|thumb|Etnische kaart van Roemenië in 2011 thumb|250px|right|Gemeenten waar de Hongaren meer dan 20% van de bevolking vormen (volkstelling 2011) thumb|250px|right|Hongaarse minderheid in Roemenië in 1930 De Hongaarse minderheid in Roemenië is met ongeveer 1,2 miljoen mensen de grootste minderheid in Roemenië en maakte volgens de census van 2011 iets meer dan 6% van 's lands totale bevolking uit. Het is tevens de grootste Hongaarse gemeenschap buiten Hongarije en na de Russische minderheden in de voormalige Sovjetrepublieken in absolute aantallen de grootste minderheid in Europa.

De meeste Hongaren in Roemenië wonen in Transsylvanië, dat in het Nederlands ook wel Zevenburgen wordt genoemd, waar ze ongeveer 20% van de bevolking uitmaken. Hier zijn de historische regio's Banaat, Crișana en Maramureș bij inbegrepen.Het gebied dat tegenwoordig als Zevenburgen of Transsylvanië wordt beschouwd, beslaat het gebied dat aan Roemenië toekwam na de Eerste Wereldoorlog. Naast historisch Transsylvanië zijn ook een deel van het Banaat en een deel van Partium, dat ongeveer overeenkomt met hedendaags Crișana, hierin inbegrepen. Omdat de ruime definiëring meer gebruikt wordt en ook alle statistieken erop zijn gebaseerd, wordt die in dit artikel aangewend, tenzij anders aangegeven. De Hongaren vormen de meerderheid in het centraal gelegen Szeklerland (71,92%) en een grote minderheid in de noordwestelijke districten Satu Mare (35,22%), Bihor (25,91%) en Sălaj (23,07%). Verder zijn er Hongaarse enclaves in de districten Alba en Cluj zoals Kalotaszeg, Aranyosszék, de Transsylvaanse Vlakte en Küküllőszög.

Etnische groepen thumb|250px|Szeklerland strekt zich grofweg uit over de districten Harghita, Covasna en Mureş thumb|250px|De meeste Csángó's wonen in het district Bacău, waar ze 0,64% van de bevolking uitmaken thumb|250px|Transsylvanië in de 12e eeuw. Roze stippen zijn Hongaarse nederzettingen, groen is traditioneel woongebied van de Roemenen

De Hongaarse minderheid in Roemenië is etnisch heterogeen en wordt in drie groepen onderverdeeld:

Hongaren

Iets meer dan de helft van de Hongaarse minderheid in Roemenië bestaat uit etnische Hongaren, ook wel Magyaren genoemd. Deze groep behoort tot dezelfde etnische groep als de Hongaren in Hongarije. Zij leven vooral aan de grens met Hongarije.

Szeklers

De Szeklers (Székely) zijn een Hongaarse etnische groep die in Szeklerland (Székelyföld) woont, dat ongeveer samenvalt met de districten Harghita, Covasna en Mureș. Hun dialect en specifieke culturele kenmerken onderscheiden hen van andere Hongaren maar toch beschouwen de Szeklers zich over het algemeen als Hongaar. Gebaseerd op de laatste officiële Roemeense census uit 2002 schat men het aantal Szeklers op 670.000, wat een kleine helft (46,8%) is van het totaal aantal Roemeense Hongaren.

Csángó's

De Csángó's vormen een kleine etnische groep van naar Roemeens Moldavië geëmigreerde Hongaren. Ze beschouwen zich noch als Hongaars, noch als Roemeens, en vormen de enige Hongaarssprekende groep die nooit tot het Hongaarse Rijk heeft behoord.

Geschiedenis

Kort overzicht Tot 1920 was er nog sprake van een Roemeense minderheid in Hongarije, dat tot dan deel uitmaakte van Oostenrijk-Hongarije. In de 19e eeuw voerde de Hongaarse overheid een actieve magyarisatiepolitiek in Transsylvanië en werden de Roemenen er gediscrimineerd. Na de toewijzing van het gebied aan Roemenië met het Verdrag van Trianon draaiden de rollen om. De Groot-Roemeense regering voerde vooral op sociaal-economisch vlak een anti-Hongaars beleid. Tijdens de Tweede Wereldoorlog voegde Hongarije zich bij de asmogendheden en herwon zo kort de controle over Transsylvanië, maar na de Oorlog werden alle grenswijzigingen weer ongedaan gemaakt. Tot halfweg de jaren vijftig werd er geen al te agressieve minderhedenpolitiek gevoerd, maar na de Hongaarse Opstand in 1956 sloeg de situatie weer om. Onder Ceaușescu kwam de roemenisering in een stroomversnelling. Na de Roemeense Revolutie in 1989 – waarbij Hongaren en Roemenen aan dezelfde kant stonden – werkte dit nog even door, maar na 1995 neutraliseerden beide landen hun relaties met het oog op toetreding tot de EU en de NAVO. Sindsdien verbetert de verstandhouding – enkele diplomatieke rellen daargelaten – en krijgen de minderheden in Roemenië steeds meer autonomie en sociale en culturele rechten.

Multi-etnisch gebied Transsylvanië werd in het eerste millennium hoofdzakelijk bewoond door een gemengd Dacisch-Latijns volk. Ook woonden er Avaren, Gepiden en Slavische stammen. Tussen de 8e en de 11e eeuw vestigden zich geleidelijk aan meer en meer Magyaren - voorouders van de Hongaren - in het gebied. De Hongaren maakten het onderdeel van hun koninkrijk dat werd begrensd door de Karpaten. In de 13e eeuw waren er invallen van de Mongolen en werden veel Magyaren vermoord. Nadien besloot de Hongaarse Koning Béla dat de grenzen beter moesten worden bewaakt en liet hij de Szeklers en de Saksen de zuidoostelijke grenzen bewaken voor nieuwe invallen van voornamelijk Ottomanen. Transsylvanië hoorde bij het Hongaarse Rijk tot de overwinning van de Ottomanen met de Slag bij Mohács in 1526. Door de eeuwen heen kwamen er ook Roemenen naar het gebied die voornamelijk horigen waren maar in bepaalde gebieden ook zelfbestuur hadden. Zevenburgen is dus steeds een etnisch gemengde streek geweest en tevens door de eeuwen heen betwist gebied tussen Hongarije en Roemenië.

Onder de Habsburgers

Na de Slag bij Mohács in 1526 viel Hongarije uiteen in drie delen: het Koninkrijk Hongarije viel voortaan onder de Habsburgers, bezet Hongarije werd ingelijfd bij het Ottomaanse Rijk, terwijl Transsylvanië een autonoom vorstendom werd, meestal geleid door Hongaarse vorsten maar gelegen in de Ottomaanse invloedszone.

Na de Slag om Wenen in 1683 hadden de Habsburgers tegen de 18e eeuw het grootste deel van het voormalige Hongarije op de Turken heroverd. Nadat de onafhankelijkheidsstrijd van Frans II Rákóczi, vorst van Transsylvanië, in 1711 op niets uitdraaide, kon de Habsburgse controle ook over Transsylvanië worden bestendigd en werden de Hongaars-Transsylvaanse prinsen vervangen door Oostenrijkse gouverneurs. De onafhankelijkheid van het vorstendom Transsylvanië werd vanaf dan gaandeweg ondergraven, tot het in 1848 effectief deel zou worden van Hongarije.

thumb|Het Banaat in Europa thumb|Roemeens Banaat

In 1719 werd ook het Banaat door de Oostenrijkers heroverd. Dat gebied hoorde tot de Turkse inval van 1552 bij het Koninkrijk Hongarije. In de 14e en 15e eeuw en ook later vestigden er zich veel Serviërs en Roemenen. Op grond van naamlijsten van dorpen die schatplichtig waren aan de Turken, concluderen de meeste historici dat de Roemenen toen de meerderheid van de bevolking vormden, gevolgd door de Serviërs. Multi-etnische regio. Gearchiveerd op 7 juni 2023. Na de verovering door Oostenrijk werd er een actieve kolonisatiepolitiek opgezet met als doelen het in cultuur brengen van het land, militaire versterking van het grensgebied en verspreiding van het rooms-katholicisme. Naast Serviërs en Roemenen kwamen er ook Kroaten, Bulgaren en Duitse Zwaben zich in de streek vestigen, wat het uitgesproken multi-etnisch karakter van het gebied verklaart. Hongaren werden door Oostenrijk uitgesloten van kolonisatie.

Magyarisatie onder Hongaars bewind

In 1778 droeg keizerin Maria Theresia van Oostenrijk het Banaat opnieuw over aan Hongarije, waartoe het zou behoren tot het Verdrag van Trianon uit 1920. In 1784 verving de nieuwe keizer Jozef II het Latijn als officiële taal van het rijk door het Duits. In 1790 werd deze wet - onder hoofdzakelijk Hongaarse druk - ingetrokken en werd het Latijn weer de officiële taal. De Hongaren werden zich door deze bedreiging bewuster van hun eigenheid en hun taal. The magyarization process Later, in 1836, verhief de Hongaarse Landdag in Boedapest het Hongaars tot taal van het bestuur en de rechtspraak in heel toenmalig Hongarije, dus ook in het Banaat en Transsylvanië. Tot 1920 werd er een actieve magyarisatiepolitiek gevoerd. In 1791 stuurden de Roemenen daarom een petitie naar keizer Leopold II, waarin ze de erkenning als vierde "natie" van Transsylvanië eisten, naast de Hongaarse adel, de Transsylvaanse Saksen en de vrije Szeklers. De Zevenburgse Raad - waarin de drie andere "naties" zetelden - verwierp het voorstel, waardoor de Roemenen in hun achtergestelde positie bleven.

Na de Hongaarse Revolutie van 1848 werd met de zogenaamde "aprilwetten" de eenheid tussen Transsylvanië en Hongarije afgekondigd. Hoewel dit niet gesteund werd door de Roemenen en de Duitse Saksen, jegens wie de Hongaren een intolerant beleid voerden, en aanvankelijk ook de Szeklers zich hiertegen verzetten, werd de unie op 29 mei 1848 toch goedgekeurd door de Unio Trium Nationum. Oostenrijk sloeg met hulp van de Russen de Hongaarse onafhankelijkheidsstrijd ongenadig neer. De "Unie van de Drie Naties" werd afgeschaft, de Roemenen kregen gelijke burgerrechten en het Duits werd weer de officiële taal.

Met de Ausgleich - het vergelijk - van 1867 werd Transsylvanië deel van Transleithanië, het Hongaarse koninkrijk binnen de Oostenrijk-Hongaarse dubbelmonarchie. Het Keizerrijk Oostenrijk heette voortaan Oostenrijk-Hongarije en gaf het opstandige Hongarije een evenwaardige plaats naast Oostenrijk, waarbij de Slavische bevolkingsgroepen en de Roemenen in de kou bleven staan. Ook niet-exclusief Hongaarstalige gebieden als het Banaat en Transsylvanië kwamen weer onder rechtstreeks Hongaars gezag te liggen en de magyarisatiepolitiek kwam in een stroomversnelling.

Reeds in 1848 vroeg de Roemeense meerderheid in Transsylvanië een universiteit in de eigen taal. De Hongaarse heersers stelden in 1868 voor om een universiteit in Cluj-Napoca (Kolozsvár) te stichten waar onderwezen zou worden in het Hongaars, Roemeens en Duits. Een deel van de Roemeense elite steunde dit voorstel. Bij de effectieve oprichting van de Frans Jozef-universiteit in 1872 werd echter besloten enkel Hongaars als onderwijstaal te gebruiken, wat tot verontwaardiging leidde bij de Roemeense bevolking.Universiteit Babeș - Bolyai, Cluj-Napoca

Roemeense tegenstand + Evolutie van het percentage Hongaren in TranssylvaniëÁrpád Varga E., Hungarians in Transylvania between 1870 and 1995, Oorspronkelijke titel: Erdély magyar népessége 1870–1995 között, Magyar Kisebbség 3–4, 1998 (New series IV), pp. 331–407. Vertaling door Tamás Sályi, Teleki László Foundation, Boedapest, 1999JaarTranssylvaniëHongaren1712-1713 "Informare despre Transilvania" - conform recensământului efectuat de austrieci = volgens Oostenrijkse tellingen (Internet Archive) ? 47%1720 ?37,2%1786 1.664.545 Primul recensământ general în Transilvania a fost organizat în anul 1786. Conform datelor obținute, populația Transilvaniei era în acel an de 1.664.545 locuitori - De eerste algemene volkstelling in Transsylvanië werd georganiseerd in 1786. Volgens cijfers uit dat jaar, telde Transsylvanië 1.664.545 inwoners29,4%1850 1.823.222De grote sprong van het inwonertal tussen 1850 en 1869 komt door een verandering van het als Transsylvanië beschouwd gebied, en Maramures, Crisana en het Banaat ertoe werden gerekend, waardoor ook de oppervlakte toenam van ca. 57.000 tot ca. 102.000 km².26,8%1869 4.224.43625%1880 4.032.85126%1890 4.429.56427,1%1900 4.840.72229,5%1910 5.262.49531,6%1919 5.259.91826,5%1920 5.208.34525,5%1930 5.114.21426,7%1941 5.548.36329,5%1948 5.761.12725,7%1956 6.232.31225,9%1966 6.736.04624,2%1977 7.500.22922,6%1992 7.723.31321%2002 7.221.73319,6%2011 6.789.25017,9%