Het Huygenshuis was de woning van Constantijn Huygens aan het Plein in Den Haag. Het gebouw heeft bestaan van 1637 tot 1876 waarna het is vervangen door het Departement van Justitie.
Het huis was in dezelfde tijd, stijl en in onderling overleg gebouwd als het destijds naastgelegen Mauritshuis. Het was een gebouw in classicistische stijl, ontworpen door Huygens zelf, met hulp van Jacob van Campen en de hofarchitect Pieter Post. Huygens schreef er de verhandeling Domus (‘Het huis’, 1639) over zodat het als voorbeeld kon dienen voor andere architecten. De beelden die oorspronkelijk boven de gevel stonden vertegenwoordigden Firmitas (stevigheid), Utilitas (functionaliteit) en Venustas (schoonheid), architectonische basiswaarden volgens de Romeinse architect Vitruvius. Ze werden vervaardigd door meesterbeeldhouwer Pieter Adriaensz. 't Hooft.Lunsingh Scheurleer, Th.H.: Beeldhouwwerk in Huygens' Haagse Huis, Oud Holland 77 (1962), p. 181-205
De woning huisvestte vanaf 1829 het Ministerie van Koloniën.Marieke Kuipers, Ministeries - categoriaal onderzoek wederopbouw 1940-1965, 2006 Na het gereedkomen van een nieuw gebouw voor dit ministerie op het terrein van het koetshuis en tuin in 1860, werd in 1866 het Huygenshuis afgebroken om plaats te maken voor het Departement van Justitie.
Behouden fragmenten De architect van het Departement van Justitie Cornelis Peters heeft zich bij het afbreken van het Huygenshuis ontfermd over interieuronderdelen, waaronder een tegeltableau dat is overgebracht naar zijn huis op de Surinamestraat 42 in Den Haag.Surinamestraat 42, Monumentenzorg Den Haag. Gearchiveerd op 2 oktober 2022. Plafonddelen zijn verwerkt in kamers in de zuidvleugel van het Departement van Justitie (kamers nr XIV, XV en XVI), tegenwoordig onderdeel van de Tweede Kamer.
Bogen van het trappenhuis zijn opgenomen boven de ramen in het Fragmentengebouw van het Rijksmuseum in Amsterdam.Rijksmuseum opent Philipsvleugel op 1 november, 31 oktober 2014Foto rijksmuseum De beelden op de voorgevel zijn verloren gegaan, maar twee zandstenen beelden uit de hal bevinden zich in het Rijksmuseum.http://historie.hdpnet.nl/huijgens.htmF. Scholten, Sumptuous Memories, Studies in seventeenth-century Dutch tomb sculpture, 2003, p 124 Zij stonden opgesteld in twee nissen in de zuidgevel van het Fragmentengebouw. Het beeld overvloed is daar in 1909 verwijderd bij de bouw van de Druckeruitbouw. Het beeld huishouden is tussen 1978 en 1982 verwijderd.vergelijk foto uit 1978 en foto uit 1982 Een familieschilderij en een bloemencartouche uit de woning zijn in het Mauritshuis te vinden.https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/verdiep/de-collectie/kunstwerken/bloemencartouche-rond-een-beeld-van-koningstadhouder-willem-iii-16501702-257. Gearchiveerd op 22 januari 2021.
Externe link 3D-visualisatie
Categorie:Voormalig bouwwerk in Den Haag Categorie:Plein (Den Haag) Categorie:Hollands-classicistisch bouwwerk Categorie:Bouwwerk van Jacob van Campen Categorie:Bouwwerk in Den Haag Centrum