De serial film, ook bekend als chapter play of serial, is een filmgenre dat vanaf de opkomst van de filmindustrie tot aan de jaren 50 van de 20e eeuw gehanteerd werd in met name de Amerikaanse cinema. Serials bestonden uit een reeks van korte films die gezamenlijk één doorlopend verhaal vormen. Daarmee kan de serial als een filmequivalent van het feuilleton of de televisieserie beschouwd worden, met elke korte film als een aflevering.
Elke film uit de reeks werd doorgaans een week lang vertoond in de bioscoop, vaak als voorprogramma voorafgaand aan een langspeelfilm, en eindigde vrijwel altijd met een cliffhanger om kijkers aan te moedigen de volgende film ook te kijken.
De serial dient niet te worden verward met een filmserie, die bestaat uit meerdere langspeelfilms die weliswaar op elkaar aansluiten, maar doorgaans elke een afgerond verhaal bevatten.
Geschiedenis Twee van de eerste serials waren Arsene Lupin Contra Sherlock Holmes uit 1910 en What Happened to Mary? uit 1912. De meeste serials uit het begintijdperk van de filmindustrie waren Westerns, omdat die doorgaans goedkoop waren om te produceren. Serials hadden doorgaans een relatief laag budget, hoewel er ook uitzonderingen op deze regel bestonden zoals de Flash Gordon Serial.
Serials hadden doorgaans een simpel verhaal waarin een held het opneemt tegen een schurk, regelmatig een dame in nood moet redden, en geregeld door de schurk in vallen wordt gelokt of anderszins in een situatie beland waar schijnbaar geen ontsnapping uit mogelijk is. Veel clichés uit hedendaagse actiefilms vinden hun oorsprong in de serials.
De meeste serials waren stomme films. De komst van de geluidsfilm maakte dat serials duurder werden om te produceren, en betekende samen met de Grote Depressie een ondergang voor veel kleine filmstudio’s die de overstap naar geluidsfilm niet konden maken. Eind jaren 30 en jaren 40 deden de eerste superheldenfilms hun intrede als film serials. Helden als Superman, Batman en Captain America maakten hun filmdebuut in serials. Vooral Republic Pictures was in deze tijd een grote speler in de markt qua serials, met titels als Adventures of Captain Marvel en Zorro's Fighting Legion.
Eind jaren 50 zorgde de opkomst van de televisie ervoor dat de serial snel aan populariteit verloor. Veel filmstudio's verkochten hun oude serials aan tv-zenders, alwaar ze nog regelmatig werden uitgezonden als televisieseries.
Bekende serials Stomme films What Happened to Mary? (1912) The Adventures of Kathlyn (1913) Fantômas (1913) - (Cinema of France) The Perils of Pauline (1914) Lucille Love, Girl of Mystery (1914) The Hazards of Helen (1914–1917) The Exploits of Elaine (1914) Les Vampires (1915) The Ventures of Marguerite (1915) Les Mystères de New York (1916) Le Masque aux Dents Blanches (1917) Judex (1917) Casey of the Coast Guard (1926) Queen of the Northwoods (1929) Tarzan the Tiger (1929)
Geluidsfilms
Externe link Serial Squadron
Categorie:Filmgenre