Atletiek is een van de sporten die beoefend werden op de Olympische Zomerspelen 2016 in Rio de Janeiro, Brazilië. De onderdelen werden afgewerkt tijdens de laatste tien dagen van de Spelen, van 12 tot en met 21 augustus.
Atletiek is met 47 onderdelen de omvangrijkste sport op de Spelen. Er zijn 24 onderdelen voor de mannen en 23 voor de vrouwen. Het programma is identiek aan dat van de vorige Spelen. De onderdelen voor de vrouwen zijn bijna hetzelfde als voor de mannen. Alleen bij het hordelopen (mannen 110 meter, vrouwen 100 meter) en bij de meerkamp (mannen tienkamp, vrouwen zevenkamp) zijn er verschillen. De 50 km snelwandelen is het enige onderdeel dat alleen door mannen wordt beoefend.
De Russische ploeg voor de atletiek werd op 17 juni 2016 door de IAAF van de Olympische Spelen in Rio de Janeiro uitgesloten.NOS. IAAF: Russische atleten niet naar Rio, 17 juni 2016. Gearchiveerd op 11 februari 2019. In Rusland waren niet voldoende controles op doping uitgevoerd. Het IOC besloot vier dagen later (21 juni) om Russische atleten, die buiten Rusland hadden getraind en waren gecontroleerd, wel tot de Olympische Spelen toe te laten.NOS. IOC: 'schone' Russen toch naar Spelen, 21 juni 2016. Gearchiveerd op 12 februari 2019. De verspringster Darja Klisjina was de enige Russische atlete die daarop in actie kwam.
Locatie thumb|270px|Sambódromo (2006) thumb|270px|Luchtfoto van het Parque do Flamengo De stadiononderdelen vonden plaats in het Estádio Olímpico João Havelange, de marathon op het Sambódromo da Marquês de Sapucaí en het snelwandelen in het Parque do Flamengo.
Kwalificatie Deelnemers per land In totaal namen er ongeveer 2000 atleten in de atletiek deel. Elk land mocht per onderdeel maximaal drie atleten laten deelnemen en een atleet als reserve aanmelden, waarbij elke atleet aan de kwalificatienorm moest voldoen. Elk land dat geen atleten had die aan de kwalificatienorm voldeden, mocht per sekse één atleet laten deelnemen, ongeacht de prestaties.
Leeftijd Aan de marathon en 50 kilometer snelwandelen mochten alleen atleten meedoen die in het jaar van de Spelen twintig jaar of ouder waren (geboren in 1996 of eerder). Deelnemers aan de werpnummers, de 10.000 meter, 20 kilometer snelwandelen, zevenkamp en de tienkamp moesten ten minste achttien jaar zijn of worden in 2016 (geboren in 1998 of eerder). Deelnemers aan de overige onderdelen moesten ten minste zestien jaar zijn of worden in 2016 (geboren in 2000 of eerder).
Kwalificatienormen De kwalificatienormen waren op 15 april 2015 door de IAAF vastgesteld en bekendgemaakt.
De kwalificatienorm voor de 10.000 meter, de marathon, het snelwandelen en de meerkamp moest worden gehaald tussen 1 januari 2015 en 11 juli 2016. De norm voor de overige individuele onderdelen moest worden gehaald tussen 1 mei 2015 en 11 juli 2016. De norm voor de estafettenummers tussen 1 januari 2015 en 11 juli 2016. Onderdeel Mannen Vrouwen 100 m 10,16 11,32 200 m 20,50 23,20 400 m 45,40 52,00 800 m 1.45,80 2.01,00 1500 m 3.36,00 4.06,00 5000 m 13.25,00 15.20,00 10.000 m 28.00,00 32.15,00 100 m hordelopen - 13,00 110 m hordelopen 13,47 - 400 m hordelopen 49,40 56,20 3000 m steeplechase 8.28,00 9.45,00 Hoogspringen 2,29 m 1,94 m Polsstokhoogspringen 5,70 m 4,50 m Verspringen 8,15 m 6,70 m Hink-stap-springen 16,90 m 14,20 m Kogelstoten 20,50 m 17,80 m Discuswerpen 66,00 m 61,00 m Kogelslingeren 78,00 m 71,00 m Speerwerpen 83,00 m 62,00 m Zevenkamp - 6200 pnt Tienkamp 8100 pnt - 20 km snelwandelen 1:24.00 1:35.00 50 km snelwandelen 4:03.00 - Marathon 2:17.00 2:42.00
Kwalificatie-evenementen Kwalificatie-evenementen waren de door de IAAF georganiseerde wedstrijden, of de door individuele organisaties georganiseerde wedstrijden die voldeden aan de eisen van de IAAF. Deze eisen waren: opgeleide juryleden, elektronische tijdwaarneming, windmeting bij de sprints en openbare toegankelijkheid voor concurrentie. Een uitzondering gold voor de marathon en de 50 kilometer snelwandelen. Hier werden de kwalificatie-evenementen door de IAAF aangewezen. De top-20 van het wereldkampioenschap op de marathon 2015 en de top-10 van de zogenaamde "IAAF Gold Label Marathons" in 2015 en 2016 die binnen de kwalificatietermijn vielen, plaatsten zich sowieso voor de Spelen.
Estafettenummers Aan de estafettenummers namen zestien teams deel. De beste acht teams per onderdeel van de IAAF World Relays 2015 waren automatisch geplaatst. Aanwijzing van de overige teams vond plaats op basis van de twee beste tijden die door estafetteteams van een land waren gelopen. Als een gekwalificeerd land niet mee wilde doen, werd de vrijgekomen plaats opgevuld door het eerstvolgende land. Per estafetteteam mocht een land zes atleten inschrijven. Als een land in de overeenkomende individuele afstand atleten had ingeschreven, moesten deze deelnemers, inclusief de reserve(s), worden opgenomen in het estafetteteam.
Niet-gekwalificeerde atleten Indien een land geen enkele man en/of vrouw had die had voldaan aan een kwalificatienorm, mocht dat land alsnog zijn beste atleet (man en/of vrouw) inschrijven. Deze mocht op maximaal één onderdeel uitkomen, maar niet in de meerkamp, 10.000 meter of de 3000 meter steeplechase. De IAAF moest hiervoor wel toestemming geven en deed dit op basis van het niveau van de deelnemer en het onderdeel waarop deze wilde uitkomen.
Wedstrijdschema Naast het snelwandelen en de marathons waren er, voor de eerste maal sinds de Spelen van 1988, nog een aantal onderdelen met ochtendfinales. Dit op verzoek van het organisatiecomité en de Olympic Broadcasting Service ondersteund door het Internationaal Olympisch Comité, om er voor te zorgen dat de sport maximaal zichtbaar was in alle tijdzones. IAAF. Athletics timetable for Rio 2016 Olympics published, 15 december 2014. Gearchiveerd op 16 september 2018.
Legenda O = ochtendsessie A = avondsessie = Kwalificatie = Series = Halve finales = Finale
+ Mannen Datum → 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Onderdeel ↓ O A O A O A O A O A O A O A O A O A 100 m Q S ½ F 200 m S ½ F 400 m S ½ F 800 m S ½ F 1500 m S ½ F 5000 m S F 10.000 m F 110 m horden S ½ F 400 m horden S ½ F 3000 m steeplechase S F 4x100 m S F 4x400 m S F Marathon F 20 km snelwandelen F 50 km snelwandelen F Verspringen Q F Hink-stap-springen Q F Hoogspringen Q F Polsstokhoogspringen Q F Kogelstoten Q F Discuswerpen Q F Speerwerpen Q F Kogelslingeren Q F Tienkamp F
+ Vrouwen Datum → 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Onderdeel ↓ O A O A O A O A O A O A O A O A O A 100 m Q S ½ F 200 m S ½ F 400 m S ½ F 800 m S ½ F 1500 m S ½ F 5000 m S F 10.000 m F 100 m horden S ½ F 400 m horden S ½ F 3000 m steeplechase S F 4x100 m S F 4x400 m S F Marathon F 20 km snelwandelen F Verspringen Q F Hink-stap-springen Q F Hoogspringen Q F Polsstokhoogspringen Q F Kogelstoten Q F Discuswerpen Q F Speerwerpen Q F Kogelslingeren Q F Zevenkamp F
Medaillewinnaars Legenda WR = Wereldrecord OR = Olympisch record AR = Werelddeelrecord NR = Nationaal recordWJR = Wereld jeugdrecord WL = Beste jaarprestatie PB = Persoonlijk record SB = Beste seizoensprestatie
Mannen 100 m Usain Bolt 9,81 Justin Gatlin 9,89 Andre De Grasse 9,91 200 m Usain Bolt 19,78 Andre De Grasse 20,02 Christophe Lemaitre 20,12 400 m Wayde van Niekerk 43,03WR Kirani James 43,76 LaShawn Merritt 43,85 800 m David Rudisha 1.42,15 Taoufik Makhloufi 1.42,61NR Clayton Murphy 1.42,85 1500 m Matthew Centrowitz 3.50,00 Taoufik Makhloufi 3.50,11 Nick Willis 3.50,24 5000 m Mo Farah 13.03,30 Paul Kipkemoi Chelimo 13.03,90 Hagos Gebrhiwet 13.04,35 10.000 m Mo Farah 27.05,17 Paul Tanui 27.05,64SB Tamirat Tola 27.06,26 110 m horden Omar McLeod 13,05 Orlando Ortega 13,17 Dimitri Bascou 13,24 400 m horden Kerron Clement 47,73 Boniface Mucheru Tumuti 47,78NR Yasmani Copello 47,92NR 3000 m steeplechase Conseslus Kipruto 8.03,28OR Evan Jager 8.04,28 Mahiedine Mekhissi-Benabbad 8.11,52 4x100 m Asafa PowellYohan BlakeNickel AshmeadeUsain BoltJevaughn MinzieKemar Bailey-Cole 37,27 Ryota YamagataShota IizukaYoshihide KiryuAsuka Cambridge 37,60AR Akeem HaynesAaron BrownBrendon RodneyAndre De GrasseMobolade Ajomale 37,64NR 4x400 m Arman HallTony McQuayGil RobertsLaShawn MerrittKyle ClemonsDavid Verburg 2.57,30 Peter MatthewsNathon AllenFitzroy DunkleyJavon FrancisRusheen McDonald 2.58,16 Alonzo RussellMichael MathieuSteven GardinerChris BrownStephen Newbold 2.58,49 Marathon Eliud Kipchoge 2:08.44 Feyisa Lilesa 2:09.54 Galen Rupp 2:10.05 20 km snelwandelen Wang Zhen 1:19.14 Cai Zelin 1:19.26PB Dane Bird-Smith 1:19.37PB 50 km snelwandelen Matej Tóth 3:40.58 Jared Tallent 3:41.16 Hirooki Arai 3:41.24 Hoogspringen Derek Drouin 2,38 Mutaz Essa Barshim 2,36 Bohdan Bondarenko 2,33 Polsstokhoogspringen Thiago Braz da Silva 6,03OR, AR Renaud Lavillenie 5,98 Sam Kendricks 5,85 Verspringen Jeff Henderson 8,38SB Luvo Manyonga 8,37PB Greg Rutherford 8,29 Hink-stap-springen Christian Taylor 17,86 Will Claye 17,76 Dong Bin 17,58 Kogelstoten Ryan Crouser 22,52OR Joe Kovacs 21,78 Tomas Walsh 21,36 Discuswerpen Christoph Harting 68,37 Piotr Małachowski 67,55 Daniel Jasinski 65,77 Kogelslingeren Dilsjod Nazarov 78,68 Ivan Tsichan 77,79 Wojciech Nowicki 77,73 Speerwerpen Thomas Röhler 90,30 Julius Yego 88,24 Keshorn Walcott 85,38 Tienkamp Ashton Eaton 8893OR Kévin Mayer 8834NR Damian Warner 8666
Vrouwen 100 m Elaine Thompson 10,71 Tori Bowie 10,83 Shelly-Ann Fraser-Pryce 10,86SB 200 m Elaine Thompson 21,78 Dafne Schippers 21,88 Tori Bowie 22,15 400 m Shaunae Miller 49,44 Allyson Felix 49,51 Shericka Jackson 49,85 800 m Caster Semenya 1.55,28NR Francine Niyonsaba 1.56,49 Margaret Wambui 1.56,89 1500 m Faith Chepngetich Kipyegon 4.08,92 Genzebe Dibaba 4.10,27 Jennifer Simpson 4.10,53 5000 m Vivian Cheruiyot 14.26,17OR Hellen Obiri 14.29,77 Almaz Ayana 14.33,59 10.000 m Almaz Ayana 29.17,45WR Vivian Cheruiyot 29.32,53NR Tirunesh Dibaba 29.42,56PB 100 m horden Brianna Rollins 12,48 Nia Ali 12,59 Kristi Castlin 12,61 400 m horden Dalilah Muhammad 53,13 Sara Petersen 53,55NR Ashley Spencer 53,72 3000 m steeplechase Ruth Jebet 8.59,75AR Hyvin Jepkemoi 9.07,12 Emma Coburn 9.07,63AR 4x100 m Tianna BartolettaAllyson FelixEnglish GardnerTori BowieMorolake Akinosun 41,01 Christania WilliamsElaine ThompsonVeronica Campbell-BrownShelly-Ann Fraser-PryceSimone FaceySashalee Forbes 41,36 Asha PhilipDesiree HenryDina Asher-SmithDaryll Neita 41,77NR 4x400 m Allyson FelixPhyllis FrancisNatasha HastingsCourtney OkoloTaylor Ellis-WatsonFrancena McCorory 3.19,06 Stephenie Ann McPhersonAnneisha McLaughlin-WhilbyShericka JacksonNovlene Williams-MillsChristine DayChrisann Gordon 3.20,34 Eilidh DoyleAnyika OnuoraEmily DiamondChristine OhuruoguKelly Massey 3.25,88 Marathon Jemima Sumgong 2:24.04 Eunice Kirwa 2:24.13 Mare Dibaba 2:24.30 20 km snelwandelen Liu Hong 1:28.35 María Guadalupe González 1.28:37 Lu Xiuzhi 1:28.42 Hoogspringen Ruth Beitia 1,97 Mirela Demireva 1.97 Blanka Vlašić 1.97 Polsstokhoogspringen Ekaterini Stefanidi 4,85 Sandi Morris 4,85 Eliza McCartney 4,80 Verspringen Tianna Bartoletta 7,17 Brittney Reese 7,15 Ivana Španović 7,08NR Hink-stap-springen Caterine Ibargüen 15,17 Yulimar Rojas 14,98 Olga Rypakova 14,74 Kogelstoten Michelle Carter 20,63 mNR Valerie Adams 20,42 mSB Anita Márton 19,87 mNR Discuswerpen Sandra Perković 69,21 Mélina Robert-Michon 66,73NR Denia Caballero 65,34 Kogelslingeren Anita Włodarczyk 82,29WR Zhang Wenxiu 76,75 Sophie Hitchon 74,54NR Speerwerpen Sara Kolak 66,18NR Sunette Viljoen 64,92 Barbora Špotáková 64,80 Zevenkamp Nafissatou Thiam 6810NR Jessica Ennis-Hill 6775SB Brianne Theisen-Eaton 6653
Medaillespiegel