De zendmast bij het Paardenveld in het Nederlandse IJsselstein was van 1950 tot 1962 een tijdelijke en experimentele televisiezendmast.Luchtopname zomer 1951
De bouw van de zendmast (die meestal tv-zendmast Lopik werd genoemd) startte in 1950, een periode waarin de televisie zijn intrede deed in Nederland.Bij Lopik verrijst de eerste televisiezendmast, Het Vrije Volk, 23 augustus 1950Enorme televisie-mast in aanbouw, Utrechts Nieuwsblad, 4 october 1950 Vanaf het voetstuk was hij opgebouwd uit zo'n 200 meter aan stalen vakwerkelelementen met daarop nog een antennedeel van 20 meter hoogte.Bussum en Lopik, VARAgids, 30 september 1951 De constructie, gebouwd door de Duitse firma Krupp Stahlbau Rheinhausen, was verder voorzien van onder meer een tweepersoons liftkooi, en op circa 150 meter hoogte een reportagecabine.Techniek op hoog niveau in de stille Lopikerwaard, VARAgids, 25 september 1955, pagina 6 en 7 Deze was ingericht met apparatuur voor straalverbindingen.Op 150 meter hoogte in de zendmast, Dagblad de Stem, 31 maart 1956 Vanwege ruimtegebrek werden later nog twee etages boven op de cabine geplaatst.Nieuwe cabine voor TV-mast, de Volkskrant, 29 april 1954
De PTT kreeg de vlinderantenne en de zendapparatuur in bruikleen van de Philips Telecommunicatie Industrie (PTI) te Hilversum.Antenne omhoog, Het Vrije Volk, 27 januari 1951Gele vlag wappert 220 meter boven IJsselstein, Utrechts Nieuwsblad, 27 januari 1951 De betonconstructie werd uitgevoerd door aannemersbedrijf J.P. van Eesteren uit Rotterdam. De mast werd aan drie kanten overeind gehouden door middel van tuidraden. Deze werden op de grond verankerd aan tuiblokken van gewapend beton, die op 120 meter afstand van de mast waren gebouwd. Naast de mast stond een gebouwtje van de PTT waarin de technische apparatuur was ondergebracht.Antenne op 200 m. zendt en vangt in Lopik t.v.-golven, De Gooi- en Eemlander, 11 oktober 1958Televisiezender bij Lopik voorlopig niet in aether, Het Vrije Volk, 6 december 1950
Destijds was de zendmast de hoogste constructie in Nederland. Hij is in 1951 in gebruik genomen en hij had in theorie een zendbereik van 65 kilometer zodat steden als Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag binnen het bereik vielen. In de praktijk kon men binnen een straal van ongeveer 90 kilometer rond de mast de televisiebeelden redelijk goed ontvangen.Lopik: 90 Kilometer, Friese Koerier, 12 september 1956
Na de experimentele periode van ruim twee jaar werden zendapparatuur en mast in januari 1954 door Philips en de PTT overgedragen aan de Nozema.Nozema kocht TV-zender, Leeuwarder Courant, 24 december 1953 De PTT bleef daarna verantwoordelijk voor de bediening en het onderhoud.
In de jaren vijftig maakte de televisie een snelle opmars. De zendmast was hier onvoldoende voor toegerust.Oude Lopik-zender stoort het tv-beeld, de Volkskrant, 24 maart 1960Nieuwe kabel voor zendantennes, Nijmeegsch Dagblad, 2 november 1957 In 1958 werd daarom in de omgeving begonnen met de bouw van de Gerbrandytoren. Nadat deze veel hogere zendmast in 1961 in gebruik werd gesteld, werd de experimentele zendmast een jaar later neergehaald.In IJsselstein is TV-mast geveld, Het Vrije Volk, 8 mei 1962 Een tuiblok als ankerpunt voor de tuidraden bleef gespaard en bevindt zich bij de rotonde van de Beneluxweg met de Baronieweg. Het is omgevormd naar kunstwerk en gewaardeerd als gemeentelijk monumentGemeentelijke monumenten in de gemeente IJsselstein
Zie ook Geschiedenis van de Nederlandse televisie
Categorie:Radio- en televisietoren in Nederland Categorie:Bouwwerk in IJsselstein Categorie:Toren in Utrecht (provincie) Categorie:Geschiedenis van de televisie Categorie:Voormalig bouwwerk in Utrecht (provincie) Categorie:Gemeentelijk monument in Utrecht (provincie)