De TT van Assen 1974 was de zesde race van het wereldkampioenschap wegrace-seizoen 1974. De race werd verreden op 29 juni 1974 op het TT-Circuit Assen nabij Assen, Nederland.
Algemeen In 1974 debuteerde Kenny Roberts op de Europese circuits. Zijn eerste optreden in het wereldkampioenschap wegrace was in de 250cc-race in de TT van Assen, nadat hij in de Daytona 200 en de Imola 200 tweede was geworden achter Giacomo Agostini. Jos Schurgers kon zijn racecarrière niet meer verenigen met het ontwikkelingswerk dat hij voor de Van Veen OCR 1000 wankelmotor moest doen en verkocht een van zijn 125cc-Bridgestone-blokken aan Henk van Kessel. Hij kon echter nog wel deelnemen aan de TT van Assen, waar hij vijfde werd. Herbert Rittberger won voor het eerst een WK-race.
500cc-klasse De eerst startrij in Assen liet goed zien hoe sterk de concurrentie van MV Agusta intussen was geworden. Daar stonden drie merken opgesteld: Yamaha (Teuvo Länsivuori en Giacomo Agostini), MV Agusta (Phil Read) en Suzuki (Barry Sheene). Om nog uitzicht op de wereldtitel te houden moest Agostini in Assen winnen. Read had de beste start en kwam na een ronde als eerste door, gevolgd door Gianfranco Bonera (MV Agusta), Länsivuori en Agostini. Bonera werd al snel naar de vierde plaats verdrongen en Agostini ging, toen zijn extra grote tank wat leger en lichter was geworden, achter Read aan. Read had intussen al een aantal recordronden gereden en bracht het ronderecord in de vierde ronde op 3.01.8. In de zevende ronde werd Agostini de eerste coureur die het circuit van Assen in minder dan drie minuten rondde: 2.59.8, juist op het moment dat de machine van Read wat toeren begon te verliezen. Twee ronden later ging ook Länsivuori Read voorbij en daarmee was het podium beslist. Voor Suzuki werd de TT van Assen een grote teleurstelling. De beste machines waren tijdens tests in de Verenigde Staten vernield, toen Gary Nixon een vastloper kreeg en testrijder Ken Araoka op zijn machine inreed. Nixon brak hierbij beide benen. Sheene startte in Assen slecht en viel in de vijfde ronde uit. Zijn zwager en teamgenoot Paul Smart viel al in de eerste ronde uit.
Uitslag 500cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo Agostini Yamaha 48' 54" 6 15 2 Teuvo Länsivuori Yamaha +3" 2 12 3 Phil Read MV Agusta +28" 4 10 4 Gianfranco Bonera MV Agusta 8 5 Charlie Williams Maxton-Yamaha 6 6 Karl Auer Yamaha 5 7 Pentti Korhonen Yamaha 4 8 Víctor Palomo Yamaha 3 9 Werner Giger Yamaha 2 10 John Williams Yamaha 1 11 Piet van der Wal Yamaha 12 Paul EickelbergKönig +1 ronde 13 Alex George Yamaha +1 ronde 14 Kurt-Harald Florin Yamaha +1 ronde 15 Nico van der Zanden Suzuki +1 ronde 16 Jan van Disseldorp Yamaha +1 ronde 17 Henk Klaassen Yamaha +1 ronde 18 Guido Mandracci Suzuki +1 ronde 19 Wietse Veenstra Yamaha +1 ronde 20 Bo Granath Husqvarna +1 ronde Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Paul Smart Suzuki Barry Sheene Suzuki val Billie Nelson Yamaha Jack Findlay Suzuki val Adu Celso Santos Yamaha Neil Tuxworth Yamaha Jan Kostwinder Yamaha Seppo Kangasniemi Yamaha Reinhard HillerKönig Walter Rüngg Yamaha Niet gekwalificeerd Coureur Merk Ernst HillerKönig Georg Pohlmann Yamaha Eric Offenstadt Motobécane Christian Léon Kawasaki Gary Nixon Suzuki Jérôme van Haeltert Suzuki Rob Bron Yamaha Top elf tussenstand 500cc-klasse PosCoureurMerkPtn 1 Gianfranco Bonera MV Agusta 45 2 Phil Read MV Agusta 35 3 Teuvo Länsivuori Yamaha 32 4 Giacomo Agostini Yamaha 30 5 Barry Sheene Suzuki 22 6 Charlie Williams Yamaha 18 7 Helmut Kassner Yamaha 17 8 Billie Nelson Yamaha 16 Jack Findlay Suzuki 10 Edmund Czihak Yamaha 15 Phil Carpenter Yamaha
350cc-klasse In Assen was duidelijk dat MV Agusta zich definitief zou terugtrekken uit het 350cc-kampioenschap van 1974. Yamaha-coureur Giacomo Agostini had slechts de derde trainingstijd en na de start schoot Chas Mortimer (Maxton-Yamaha)De "Maxton" was van oorsprong een Yamaha TZ 350, maar voorzien van Lockheed schijfremmen, Borrani velgen, een Ceriani voorvork, Marzocchi schokdempers, Hummel cilinders, Lectron carburateurs en Mahle zuigers. Omdat de machine nog steeds Yamaha carters en een Yamaha frame had, werd hij als zodanig geklasseerd. van de tweede startrij naar voren. Mortimer viel in de tweede ronde uit met een defecte koppeling. Agostini nam de leiding over en begon weg te lopen van de rest van het veld. Dieter Braun (Yamaha) lag op de tweede plaats, maar werd ingehaald door de slecht gestarte Teuvo Länsivuori (Yamaha). Braun en Patrick Pons (Yamaha) bleven op Länsivuori jagen tot een halve ronde voor het einde de ketting van Länsivuori brak. Braun werd nu tweede en Pons werd derde. Uitslag 350cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo Agostini Yamaha 49' 36" 5 15 2 Dieter Braun Yamaha +19" 9 12 3 Patrick Pons Yamaha +39" 1 10 4 Billie Nelson Yamaha 8 5 Pentti Korhonen Yamaha 6 6 Karl Auer Yamaha 5 7 John Newbold Yamaha 4 8 John Williams Yamaha 3 9 Walter Villa Harley-Davidson 2 10 Tony Rutter Yamaha 1 11 Werner Giger Yamaha 12 Boet van Dulmen Yamaha 13 Michel Rougerie Harley-Davidson 14 Mario Lega Yamaha 15 Wil Hartog Yamaha 16 Olivier Chevallier Yamaha 17 Adu Celso Santos Yamaha 18 Kurt-Ivan Carlsson Yamaha +1 ronde 19 Jan van Disseldorp Yamaha +1 ronde 20 Helmut Kassner Yamaha +1 ronde Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Mick Grant Yamaha Christian Bourgeois Yamaha Alex George Yamaha Silvio Grassetti MZ Guido Mandracci Suzuki Teuvo Länsivuori Yamaha kettingbreuk Víctor Palomo Yamaha John Dodds Yamaha val Chas Mortimer Maxton-Yamaha koppeling Giovanni Proni Yamaha János Drapál Yamaha Bo Granath Yamaha Phil Read MV Agusta Gianfranco Bonera MV Agusta Ulrich Graf Yamaha Nico van der Zanden Yamaha Rob Bron Yamaha val Top elf tussenstand 350cc-klasse PosCoureurMerkPtn 1 Giacomo Agostini Yamaha 60 2 Patrick Pons Yamaha 26 3 Michel Rougerie Harley-Davidson 22 Dieter Braun Yamaha 5 Billie Nelson Yamaha 20 6 Chas Mortimer Yamaha 18 7 Tony Rutter Yamaha 16 8 Walter Villa Harley-Davidson 15 Helmut Kassner Yamaha 10 Mario Lega Yamaha 12 Mick Grant Yamaha 250cc-klasse In de 250cc-kwalificatie in Assen deden twee debutanten het erg goed: Kenny Roberts (Yamaha) was de snelste en Takazumi Katayama (Yamaha) was derde, achter Walter Villa met zijn Harley-Davidson RR 250. Voor de race monteerde Roberts een ander zitje op zijn Amerikaanse Yamaha, dat meer recht deed aan de knee down techniek die gebruikt werd door Roberts, maar ook door een aantal Europese coureurs, zoals Bruno Kneubühler. Roberts moest voor het eerst een duwstart maken, maar was desondanks achter Kent Andersson (Yamaha) en Rolf Minhoff (Maico) als derde weg. Na een ronde lag hij tweede achter Walter Villa, maar hij joeg zo hard dat hij het onbereikbaar geachte ronderecord van Mike Hailwood uit 1967 tot twee keer toe brak. In de achtste ronde viel hij echter. Hij kon weliswaar verder zonder zijn tweede plaats in te leveren, maar de dolfijnkuip was beschadigd waardoor zijn Yamaha snelheid verloor. Walter Villa won de race, en Roberts werd geklopt door Bruno Kneubühler en moest tevreden zijn met de derde plaats. Uitslag 250cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Walter Villa Harley-Davidson 50' 23" 0 15 2 Bruno Kneubühler Yamaha +43" 6 12 3 Kenny Roberts Yamaha +44" 2 10 4 Patrick Pons Yamaha 8 5 John Dodds Yamaha 6 6 Chas Mortimer Maxton-Yamaha 5 7 Tony Rutter Yamaha 4 8 Paolo Pileri Yamaha 3 9 Adrie van den Broeke Yamaha 2 10 Mick Grant Yamaha 1 11 Charlie Williams Maxton-Yamaha 12 Mario Lega Yamaha 13 Olivier Chevallier Yamaha 14 Thierry Tchernine Yamaha 15 Wil Hartog Yamaha 16 Gyula Marsovszky Yamaha 17 John Newbold Yamaha +1 ronde 18 Helmut Kassner Yamaha +1 ronde 19 Rolf Minhoff Maico +1 ronde 20 Leo Bovee Yamaha +4 ronden Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Michel Rougerie Harley-Davidson val Matti Salonen Yamaha Dieter Braun Yamaha Christian Bourgeois Yamaha Nico van der Zanden Yamaha Takazumi Katayama Yamaha val Kent Andersson Yamaha Eugenio Lazzarini Piovaticci Ángel Nieto Derbi Giovanni Proni Yamaha János Drapál Yamaha Orenzo Memola Yamaha Ryszard Mankiewicz Yamaha Francis Hollebecq Yamaha Kees Schermer Yamaha Frits Geysendorpher Yamaha Silvio Grassetti MZ Top elf tussenstand 250cc-klasse PosCoureurMerkPtn 1 Walter Villa Harley-Davidson 30 2 Bruno Kneubühler Yamaha 24 3 Patrick Pons Yamaha 18 4 Chas Mortimer Yamaha 15 Helmut Kassner Yamaha Charlie Williams Yamaha 7 Mick Grant Yamaha 13 8 Horst Lahfeld Yamaha 12 9 Kenny Roberts Yamaha 10 Tony Rutter Yamaha Harry Hoffmann Yamaha 125cc-klasse In de 125cc-race moest het tot een duel tussen Ángel Nieto (Morbidelli) en Kent Andersson (Yamaha) komen, maar die laatste had last van een keelontsteking en was dus niet fit. Nieto had de snelste trainingstijd, maar Bruno Kneubühler (Yamaha) was slechts 0,1 seconde langzamer. Bij de start was Andersson ondanks alles samen met Harold Bartol (Suzuki) als eerste weg, maar na de eerste ronde leidde Paolo Pileri, wiens Morbidelli nu door Jorg Möller verbeterd was. Daar achter zaten Nieto, Andersson en Kneubühler. Kneubühler wist zich van de groep los te rijden, achtervolgd door Nieto, die daarbij het ronderecord brak. Kort daarna viel hij echter, terwijl Pileri door een kapotte versnellingsbak uitviel. Kneubühler liep steeds verder weg van Andersson, die bedreigd werd door de snel opkomende Otello Buscherini (Malanca). Uiteindelijk won Kneubühler, maar Buscherini wist Andersson met 1½ seconde te verslaan. Uitslag 125cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Bruno Kneubühler Yamaha 46' 27" 2 15 2 Otello Buscherini Malanca +6" 3 12 3 Kent Andersson Yamaha +7" 7 10 4 Gert Bender Bender 8 5 Jos Schurgers Bridgestone 6 6 Leif Gustafsson Maico 5 7 Harald Bartol Suzuki 4 8 Thierry Tchernine Yamaha 3 9 Aart Valster Yamaha 2 10 Johann Zemsauer Rotax 1 11 Roel Cornelis Yamaha 12 Rudolf Weiss Maico +1 ronde 13 Xaver Tschannen Maico +1 ronde 14 Staffan Liebst Yamaha +1 ronde 15 Seppo Kangasniemi Yamaha +1 ronde Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Eric Offenstadt Motobécane Ángel Nieto Morbidelli val Horst Seel Maico Henk van Kessel Bridgestone-Yamaha Rolf Minhoff Maico Neil Tuxworth Yamaha Eugenio Lazzarini Piovaticci Paolo Pileri Morbidelli versnellingsbak Cees van Dongen Yamaha val Herbert Rittberger Yamaha Claudio Lusuardi Villa Gianni Ribuffo DRS Alain John Jones Maico Pentti Salonen Yamaha Pier Paolo Bianchi Minarelli Matti Salonen Yamaha Jan Huberts MZ Ryszard Mankiewicz MZ Hans-Jürgen Hummel Yamaha Piet van den Goorbergh Yamaha Jan Warners Yamaha Top twaalf tussenstand 125cc-klasse PosCoureurMerkPtn 1 Kent Andersson Yamaha 52 2 Otello Buscherini Malanca 32 3 Ángel Nieto Derbi 27 Bruno Kneubühler Yamaha 5 Leif Gustafsson Maico 15 Thierry Tchernine Yamaha Fritz Reitmaier Maico 8 Rudolf Weiss Maico 13 9 Wolfgang Rubel Maico 12 10 Pier Paolo Bianchi Minarelli 10 Matti Salonen Yamaha Hans-Joachim Dittberner Maico 50cc-klasse Gerhard Thurow had poleposition veroverd, maar viel al in de eerste bocht. Hij kon nog wel verder, maar speelde geen rol van betekenis meer. Henk van Kessel (Van Veen-Kreidler) verstevigde in Assen zijn leidende positie, maar hij won zijn thuisrace niet. Dat deed Herbert Rittberger met zijn Kreidler. Het Jamathi-team miste in de trainingen vermogen en reisde 's nachts zelfs naar Breukelen om aan de machine van Jan Bruins te werken. Dat had kennelijk geholpen, want Bruins werd achter van Kessel, die in de training voldoende vermogen had maar in de race niet, derde. Doordat de machine van Bruins in de training beter had gelopen had hij zijn gearing te lang gekozen en hij verloor 2 seconden per ronde op Rittberger. Uitslag 50cc-klasse