SBM Offshore N.V. is een Nederlandse onderneming die zich richt op de productie van installaties voor de productie en opslag van olie- en gasproducten. Het bedrijf is vooral actief op het gebied van de bouw, lease en exploitatie van drijvende opslag- en productieplatforms (FPSO).
Activiteiten SBM Offshore (SBMO) is ontstaan uit diverse Nederlandse scheepswerven en heeft zich ontwikkeld tot een offshore specialist. Veruit de belangrijkste activiteiten zijn het ontwerp, exploitatie en verkoop of lease van grote installaties en schepen voor de olie- en gasindustrie. Het levert vooral drijvende platforms voor de productie, opslag en overslag van olie en gas, ofwel Floating Production and Storing Offloading Systems (FPSO's). Het bedrijf bezit anno 2023 een vloot van 15 operationele FPSO's met een totale capaciteit van circa twee miljoen vaten olie per dag. SBMO Annual report 2023. Geraadpleegd op 6 augustus 2024 Deze schepen kunnen ook geschikt worden gemaakt als drijvende overslagsystemen voor LPG en vloeibaar aardgas (LNG). Verder levert SBMO speciale componenten voor boorschepen en offshore hef- en hijssystemen. Het is ook actief op de markt voor hernieuwbare energie. Zo levert SBMO onder andere drijvende funderingen voor offshore windturbines.
SBMO beschikt zelf niet over werven of fabrieken voor het maken van deze installaties, dit wordt (wereldwijd) uitbesteed.
Resultaten In de onderstaande tabel een overzicht van de resultaten van SBMO sinds 2006. In 2011 realiseerde het bedrijf een record aan nieuwe orders, een significant bedrag was het gevolg van een nieuwe opdracht voor een drijvend productie en opslagplatform voor de Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras. SBMO zal FPSO Cidade de Ilhabela gedurende twintig jaar verhuren aan Petrobras, hetgeen een waarde vertegenwoordigt van US$ 3,5 miljard. Het grote verlies in 2011 was het gevolg van een last van US$ 857 miljoen met betrekking tot het Yme-platform en een daaraan gerelateerd project.
JaarDiverse jaarverslagen van SBM OffshoreOmzet(IFRS)NieuweordersOrder-portefeuille(einde jaar)Netto-resultaat(IFRS)Werknemers(gemiddeld)(× US$ miljoen)2006 1990 4916 6992 216 2356 2007 2871 3822 7955 267 2715 2008 3060 4365 9247 228 3263 2009 2956 3800 10.032 230 3539 2010 3056 4532 11.502 276 3787 2011 3157 8552 16.910 −441 4385 2012 3695 1322 14.538 −75 5275 2013 4803 10.081 19.700 114 7126 2014 5482 3100 21.800 575 8330 2015 2705 248 18.900 110 7020 2016 2272 110 17.100 247 5237 2017 1861 2608 16.800 −1 41502018224014.80034441032019339120.70051142592020349621.60032745072021374729.50047247972022491330.50055552592023496330.30061457172024478435.10021161762025590331.10011096634
FPSO's Het bedrijf is gespecialiseerd in het ontwerp, de constructie, de installatie en het opereren van grootschalige FPSO's. De productiecapaciteit voor olie kan oplopen tot 250.000 vaten olie per dag. In 2023 hadden alle eenheden die in gebruik waren een totale capaciteit van iets meer dan twee miljoen vaten per dag. De FPSO's worden altijd specifiek ontwikkeld voor een bepaald olieveld, waarbij ze in wateren tot enkele duizenden meters diep geïnstalleerd worden. De door het bedrijf ontwikkelde FPSO Turritella is afgemeerd op een recorddiepte van 2900 meter.
Leasevloot NaamKlantLand vanoperatieContractbeginContracteindContract einddatumevt. extensieoptieFPSO SerpentinaMEGIEquatoriaal GuineaApril 2017April 2022 -FPSO CapixabaPetrobrasBraziliëMei 2006Juni 2022 -FPSO KikehPTTEPMaleisiëAugustus 2007Januari 2022VerkochtFPSO MondoExxonMobilAngolaJanuari 2008December 20222032FPSO Saxi BatuqueExxonMobilAngolaJuli 2008December 20222032FPSO Espirito SantoShellBraziliëJuni 2009December 2028December 2033Thunder HawkFieldwood/MurphyVerenigde StatenDecember 2009Augustus 2025VerkochtFPSO AsengNoble EnergyEquatoriaal GuineaNovember 2011November 2026VerkochtFPSO Cidade de AnchietaPetrobrasBraziliëJuni 2012Juni 2030Juni 2032FPSO Cidade de ParatyPetrobrasBraziliëJuni 2013Juni 2033 -FPSO Cidade de IlhabelaPetrobrasBraziliëNovember 2014November 2034 -N'Goma FPSOEniAngolaNovember 2014November 2026November 2029FPSO Cidade de MaricáPetrobrasBraziliëFebruari 2016Februari 2036 -FPSO Cidade de SaquaremaPetrobrasBraziliëJuli 2016Juli 2036 -Liza Destiny (FPSO)ExxonMobilGuyanaDecember 2019December 2029VerkochtLiza Unity (FPSO)ExxonMobilGuyana2022februari 2024VerkochtFPSO SepetibaPetrobrasBrazilië20232046 -Prosperity (FPSO)ExxonMobilGuyana20242026 -FPSO Almirante TamandaréPetrobrasBrazilië20242051 -FPSO Alexandre de GusmãoPetrobrasBrazilië20252047 -FPSO ONE GUYANAExxonMobilGuyana20252027VerkochtFPSO ChalchiWoodsideMexico202820482055
In november 2023 heeft SBMO de verkoop van FPSO Liza Unity aan ExxonMobil Guyana Limited, een dochteronderneming van ExxonMobil, afgerond. Offshore-mag ExxonMobil completes purchase of FPSO Liza Unity, 9 november 2023, geraadpleegd op 1 december 2023 In februari 2024 zou de leasetermijn aflopen. ExxonMobil Guyana is de eigenaar geworden, terwijl SBMO de FPSO tot 2033 zal blijven exploiteren en onderhouden. De verkoop leverde US$ 1,26 miljard op en zal door SBMO worden gebruikt om de volledige projectfinanciering terug te betalen. In februari 2026 werd FPSO ONE GUYANA verkocht voor € 2 miljard aan ExxonMobil. SBM Offshore blijft wel de FPSO beheren en onderhouden tot 2035.
Geschiedenis SBMO is in 1965 ontstaan uit de fusie van verschillende Nederlandse scheepswerven, die toen verder samen gingen onder de naam IHC Holland. In eerste instantie richtte de productie zich op olietankers, maar dat werd spoedig uitgebreid naar de productie van boorplatforms. In 1969 werd (als afsplitsing van IHC-Gusto) hiervoor een speciale maatschappij opgericht: Single Buoy Mooring Inc. (SBM).
Door de malaise in de scheepsbouwwereld brak vervolgens een onrustige periode aan, waarin verschillende bedrijfsonderdelen werden afgestoten en andere juist werden toegevoegd. Uiteindelijk ontstonden twee maatschappijen: IHC Inter Holdings en Caland Holdings. In 1984 fuseerden beide bedrijven tot IHC Caland N.V. Uiteindelijk werden in 2004 de laatste scheepswerven verkocht en werd per 1 mei 2005 de naam gewijzigd in SBM Offshore. De scheepswerven gingen verder onder de naam IHC Merwede.
Yme-platform miniatuur|De Mighty Servant 1 laat het Yme-platform te water in Buøy (Stavanger, Noorwegen)
In 2006 tekende SBMO een contract voor de bouw van een platform gebaseerd op een olieopslagtank die rust op de zeebodem voor het Yme-olieveld in het Noorse deel van de Noordzee.Het Financieele Dagblad, SBM schrijft $ 400 miljoen af, 21 december 2012, p.11 De opdrachtgever was het Canadese energiebedrijf Talisman. Het contract voor het platform had een waarde van US$ 500 miljoen en de oplevering stond gepland in 2008. SBMO wilde een nieuwe markt betreden, maar had geen ervaring met de bouw van dit soort platforms en met de strenge regelgeving van de Noorse overheid. De bouw werd uitbesteed aan een scheepswerf in Abu Dhabi.
In 2008 werd duidelijk dat het project alleen uitvoerbaar was tegen hogere kosten, de opleveringsdatum werd verschoven naar begin 2009. De kwaliteit van het geleverde werk was volgens de koper onvoldoende en vereiste extra werkzaamheden anders zou het platform niet worden geaccepteerd. In 2011 moest SBMO al voor US$ 850 miljoen aan afboekingen doen op het Yme-platform door kostenoverschrijdingen, productiefouten en vertraging in de oplevering van het project. Eind december 2012 nam SBM nog eens een buitengewone last van US$ 400 miljoen en was de waarde van het platform tot nul afgeboekt.
De hoge verliezen holde de financiële positie van SBMO uit. Medio december 2012 werd een aandelenuitgifte bekend gemaakt. HAL Investments betaalde US$ 193 miljoen voor 17 miljoen nieuwe aandelen. Na de emissie ter grootte van 9,95% van het uitstaande aandelenkapitaal heeft HAL een belang van ruim 13% in SBMO. HAL had al bijna 5% van de aandelen in handen.
In maart 2013 troffen SBMO en Talisman een definitieve schikking met betrekking tot het Yme-project.Volkskrant SBM Offshore sluit Noors hoofdpijndossier Yme, 12 maart 2013, geraadpleegd op 13 maart 2013 SBMO betaalde US$ 470 miljoen aan Talisman als bijdrage aan de kosten van de ontmanteling van het platform.
In 2017 werd overeenstemming bereikt met diverse verzekeraars over de schade van Yme. SBMO ontving US$ 281 miljoen waarmee de uitstaande vorderingen op de verzekeraars zijn afgewikkeld. Bloomberg SBM Offshore Reaches Final Settlement of its Yme Insurance Claim, 10 september 2017, geraadpleegd op 1 december 2023
Afstoten niet kern-activiteiten Door de slechte gang van zaken bij het Yme-project is Bruno Chabas sinds januari 2012 de CEO bij SBMO opgevolgd door Peter van Rossum (CFO) per medio 2012.
Om de financiële positie te verbeteren heeft SBMO het onderdeel GustoMSC afgestoten. De ontwerp- en engineeringafdeling van Gusto vormt sinds 2011 met Marine Structure Consultants (MSC) GustoMSC in Schiedam. GustoMSC is marktleider van jack-upsystemen voor offshore constructie-equipment en telt ongeveer 130 medewerkers. Eind november 2012 werd de verkoop van GustoMSC aan Parcom Capital voor US$ 185 miljoen afgerond. Op de verkoop werd een winst geboekt van ruim US$ 120 miljoen. Na deze verkoop zal SBMO zich volledig richten op zijn kernactiviteit: de bouw, lease en exploitatie van drijvende opslag- en productieplatforms (FPSO).
Corruptie Anonieme ex-werknemer Op 18 oktober 2013 publiceerde een anonieme ex-werknemerNRC noemt op 5 februari 2015 de naam Jonathan Taylor van SBM Offshore op de Engelstalige Wikipedia een document waaruit naar voren kwam dat SBMO tussen 2005 en 2011 ruim US$ 250 miljoen aan steekpenningen betaald zou hebben in een groot aantal landen. De ex-werknemer zou hebben geprobeerd het bedrijf met dit document te chanteren. Nadat het bedrijf niet inging op de dreigementen werd het document gepubliceerd. SBMO heeft externe accountants ingehuurd om de zaak te onderzoeken.
Brazilië Vanwege de mogelijke betrokkenheid van staatsoliebedrijf Petrobras willen vier Braziliaanse oppositiepartijen dat er een delegatie naar Nederland afreist om de affaire tot op de bodem uit te zoeken.Telegraaf Brazilië wil onderste steen boven bij SBM, 18 februari 2014, geraadpleegd op 26 februari 2014 Op 31 maart 2014 maakte Petrobras bekend dat uit een intern onderzoek geen bewijs is gevonden van illegale betalingen door SBMO. Reuters Petrobras finds no evidence of bribes in SBM Offshore probe, 31 maart 2014, geraadpleegd op 9 oktober 2015 In september 2015 werd SBMO uitgenodigd te bieden op een order van Petrobras voor twee FPSO's. SBMO was eerder op een zwarte lijst geplaatst vanwege het corruptieschandaal bij Petrobras, maar is van deze lijst verwijderd en kan weer zaken doen met het Braziliaanse bedrijf.Volkskrant SBM doet weer mee in Brazilië, 29 september 2015, geraadpleegd op 9 oktober 2015 In juli 2016 betaalde SBMO US$ 162,8 miljoen aan de Braziliaanse partijen in deze affaire waarvan US$ 149 miljoen voor Petrobas.NOS Miljoenenschikking Nederlands bedrijf in Braziliaanse corruptiezaak, 16 juli 2016